Apple - tiên phong nhưng không đứng đầu

CEO Steve Jobs và những chiếc máy tính Mac ra đời năm 1984 – mở đầu cho cuộc cách mạng máy tính.

Hơn 20 năm trước, Apple  là người  tiên phong mở ra cuộc cách mạng cho ngành công nghiệp máy tính. Gần 2 năm trước, Apple tái sinh cho những chiếc điện thoại di động bằng chiếc di động màn hình cảm ứng iPhone. Giờ đây thế giới cũng đang “nhảy theo nhịp điệu” của iPhone nhưng có điều, tất cả các sản phẩm của hãng này chưa bao giờ có thể thống trị thị trường.

Liên tục mở lối tiên phong…

Hơn 2 năm trước đây, Tổng giám đốc Apple, Steve Jobs đã bước lên bục diễn giả tại San Francisco và tuyên bố: “Ngày hôm nay Apple sẽ tái sinh cho những chiếc điện thoại di động”. Lúc đó không ít người đã cho rằng ông Tổng giám đốc Apple đang khoa trương nhưng không lâu sau đó, chính những người đó lại phải công nhận rằng hình như Steve Jobs vẫn còn “hơi khiêm tốn”.

Trước khi iPhone ra đời, thế giới đã có di động màn hình cảm ứng, điện thoại di động đã có thể nghe nhạc hay chụp ảnh, truy cập Internet và gửi email cũng như tải về các ứng dụng nhưng hầu hết người dùng vẫn chỉ coi đó là những tính năng “cao siêu và xa vời” bởi tìm kiếm được các ứng dụng đã khó nhưng khiến chúng hoạt động ổn định trên thiết bị còn khó hơn và kết cục là không ít người đã phải từ bỏ ước mơ công nghệ cao. “Apple không hề phát minh ra một công nghệ hoàn toàn mới. Họ chỉ “suy nghĩ lại” những gì người dùng đã trải qua và đưa ra một sản phẩm sửa chữa được tất cả những lỗi lầm đó”, Adam Leach, chuyên gia phân tích của hãng tư vấn công nghệ Ovum phát biểu.

iPhone thành công cũng nhờ một phần “đóng góp” của các đối thủ. Trong khi hầu hết các đại gia cố gắng chen chân nhau ở phân khúc tầm trung và bỏ ngỏ hoàn toàn phân khúc cao cấp cho một mình iPhone tung hoành. Nokia, Motorola và Sony Ericsson hàng ngày chỉ biết “kèn cựa” nhau từng chi tiết nhỏ nhặt như độ phân giải của camera, độ lớn màn hình… và cho rằng sản phẩm của mình hấp dẫn hơn. Apple đã làm điều ngược lại trên iPhone. Tất cả những gì người dùng có thể cảm nhận về chiếc điện thoại này là sự quyến rũ trong thiết kế và cực kỳ dễ sử dụng.

Sau thành công của iPhone, đối thủ BlackBerry cũng vội vàng đưa ra mẫu máy cảm ứng đầu tiên của mình – BlackBerry Storm. Tiếp theo là Nokia với mẫu 5800, Samsung và LG với các mẫu Tocco, Omnia, Renoir hay Arena. Chờ đợi bên cánh gà còn có không ít những “ngôi sao” đang chờ ra mắt như Palm Pre hay Sony Ericsson Idou.

Không chỉ là kẻ tiên phong trong lĩnh vực phần cứng, Apple còn mở ra khái niệm mới cho ngành công nghiệp di động: phần mềm và ứng dụng. Chỉ đúng 1 tháng sau khi iPhone xuất hiện, Google đã triệu tập toàn bộ những tên tuổi lớn nhất để xây dựng một hệ điều hành di động mới mang tên Android.  Một năm sau, Nokia trình làng phiên bản hệ điều hành Symbian chuyên dành cho smartphones. Rồi đến lượt Microsoft cũng buộc phải viết lại Windows Mobile tưởng chừng như đã hoàn hảo của mình để cho ra đời Windows Mobile 6.5 – hệ điều hành mà nhiều nhà chuyên môn đã cho rằng “đi mượn” rất nhiều từ iPhone cả về giao diện và cơ chế hoạt động.

Điều tương tự cũng đang diễn ra trong lĩnh vực ứng dụng. Con số 1 tỷ lượt tải về từ  iTunes đã khiến các đối thủ của Apple “phát sốt”. Các hệ điều hành khác cũng thi nhau mở cửa hàng ứng dụng trực tuyến như Android, RIM, Ovi của Nokia hay Windows Marketplace  của Microsoft…

…nhưng không bao giờ đứng đầu

Thành quả mà Apple thu về từ iPhone không phải là nhỏ. Một năm trước khi iPhone ra đời, doanh thu của Apple chỉ là khoảng 22 tỷ USD nhưng trong năm ngoái, bất chấp nền kinh tế khó khăn, hãng này vẫn có thể bỏ túi 34 tỷ USD nhờ doanh số ấn tượng của iPhone và iPod. Thật đáng tiếc là những con số ấy vẫn không thể khỏa lấp được nỗi buồn của Apple bởi lịch sử một lần nữa lại tái diễn.

Cũng giống như việc họ “khai sáng” cho ngành công nghiệp máy tính bằng những chiếc Macintosh trong những năm 1980. Giờ đây, trong số hơn 1 tỷ chiếc PC trên toàn thế giới, tỷ lệ những chiếc máy Mac vẫn còn khá khiêm tốn. Kể từ năm 2007 đến nay, Apple đã bán ra khoảng 20 triệu chiếc iPhone trong khi thị trường cũng tiêu thụ khoảng 1,5 tỷ chiếc điện thoại di động. Với một công ty, đó không phải là một con số nhỏ nhưng với những công lao mở lối, có lẽ đó vẫn là một sự bất công đối với Apple hay nghịch lý của ngành công nghệ.

Steve Wozniak, một đồng sáng lập Apple cùng với Steve Jobs từ giữa những năm 1970 thừa nhận: “Những chiếc máy tính Macintosh đã làm một cuộc cách mạng cho thế giới PC trong gia đình, trong trường học, trong doanh nghiệp… nhưng đã 20 năm trôi qua và chúng tôi đành phải chấp nhận để những kẻ sinh sau thống trị thị trường. Thật đáng buồn là iPhone cũng đang đi theo con đường ấy”.

Theo Guardian Technology

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 54 ra ngày 6/5/2009.