Thẻ ATM bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam từ năm 1996. Đến nay, cả nước đã có hơn 10 triệu thẻ, tương đương khoảng 13% dân số. Số lượng máy ATM hiện có trên 4500 máy và gần 15 ngàn điểm chấp nhận thẻ (POS). Với tốc độ phát triển hiện nay, dự báo đến cuối năm, Việt Nam sẽ có khoảng 14 triệu thẻ ATM, gần đạt mục tiêu của ngành ngân hàng đặt ra đến năm 2010 là 15 triệu thẻ. Số lượng máy ATM và điểm chấp nhận thẻ dự kiến sẽ tăng lên gần 7000 máy và 29,2 ngàn POS.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển thẻ ATM không song hành với chất lượng. Nhằm chiếm thị phần, các ngân hàng đua nhau phát hành thẻ miễn phí, cộng thêm các ưu đãi khác cho người sử dụng. Đặc biệt, sau khi Chính phủ có chính sách trả lương qua tài khoản, các ngân hàng đã hướng việc trả lương cho cán bộ công chức qua thẻ ATM. Chỉ trong 3 tháng đầu năm, toàn hệ thống ngân hàng đã phát hành thêm 1,5 triệu thẻ. Nhưng điều đáng lo là hệ thống chấp nhận thẻ và số lượng máy ATM lại không đáp ứng nhu cầu từ sự gia tăng số người sử dụng thẻ. Vì vậy, những trục trặc với ATM đã nảy sinh nhiều hơn. 

Việc hai hệ thống thẻ Smartlink và Banknetvn vừa liên kết đã giúp khoảng 86% chủ thẻ ATM ở Việt Nam hiện nay có thể sử dụng chung máy ATM. Tuy nhiên, việc liên kết này mới dừng ở kết nối kỹ thuật. Bản thân các ngân hàng vẫn chưa đạt được thỏa thuận ăn chia rõ ràng trong việc chia sẻ hạ tầng mạng ATM. Vì vậy, theo một số ngân hàng, các ngân hàng trong liên kết thẻ vẫn ngầm đặt giới hạn đối với khách hàng từ các ngân hàng khác.

Bên cạnh chức năng rút tiền, việc thanh toán qua thẻ ATM hạn chế do số lượng điểm chấp nhận thẻ còn ít và số doanh nghiệp áp dụng thanh toán qua thẻ chưa nhiều. Hiện nay, việc thanh toán qua thẻ chủ yếu thực hiện với cước điện thoại, điện nước hoặc thanh toán qua tin nhắn kết hợp với các nhà cung cấp di động. Ngoài tiền cước điện nước, số doanh nghiệp chấp nhận cho các chủ thẻ ATM thanh toán qua mạng như Pacific Airlines, Vietnam Airlines mới chỉ đếm trên đầu ngón tay. Gần đây, nhiều ngân hàng đã bắt đầu cung cấp các dịch vụ ngân hàng qua di động, qua Internet. Nhưng hầu hết các dịch vụ đó mới chỉ dừng ở mức thông tin tài khoản, chưa thực hiện được chức năng thanh toán.

Bà Nguyễn Tú Anh, tổng giám đốc công ty thẻ Smartlink (liên minh thẻ ATM) cho rằng việc thẻ ATM mới chỉ dừng ở chức năng rút tiền là do các ngân hàng chưa tiếp cận thị trường một cách bài bản. Việc phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ của các ngân hàng thiếu nhất quán, ít sản phẩm dịch vụ và dịch vụ giá trị gia tăng. Mạng lưới giao dịch còn thiếu về số lượng và yếu kém về chất lượng. Chính vì vậy mới dẫn đến tình trạng quá tải hệ thống ATM từ đầu năm tới nay. Trong khi đó, bản thân hầu hết các doanh nghiệp cung ứng hàng hóa, dịch vụ cũng chưa có nhận thức về hiệu quả khi chấp nhận thanh toán bằng thẻ để giảm chi phí quản lý, rủi ro và chi phí thanh toán tiền mặt.

Theo ông Bùi Quang Tiên, trưởng ban thanh toán Ngân hàng Nhà nước, để phát triển thanh toán không dùng tiền mặt và để tiện ích của tấm thẻ ATM không chỉ dừng lại ở các cột ATM, các điểm POS phải xuất hiện trong hầu hết các nhà hàng, siêu thị; các ngân hàng và các công ty như điện, nước phải kết hợp với nhau. Nếu không mở rộng được các thành phần kinh tế tham gia cung ứng các dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động thanh toán thì các mục tiêu thúc đẩy không dùng tiền mặt của Chính phủ khó đạt được. Chính sách trả lương qua tài khoản sẽ trở thành chính sách trả lương qua máy ATM.

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 45 ra ngày 5/6/2008