Bạc xỉu: Câu chuyện sữa - cà phê của người Sài Gòn

Bạc xỉu không phải cà phê sữa. Câu chuyện bạc sửu là chuyện về ly sữa vị cà phê, và thứ vị bình dân không thể lẫn lộn.

Bạc xỉu không phải cà phê sữa. Câu chuyện bạc sửu là chuyện về ly sữa vị cà phê, và thứ vị bình dân không thể lẫn lộn.

Bạc xỉu nét văn hóa mà người Sài Gòn luôn tôn trọng, nâng niu. Hồn cốt món ấy giữ lại tại Sài Gòn cũ. Cà phê sữa đặc, bạc xỉu cùng nhiều món ăn khác, đã theo chân cộng đồng người Hoa đến Sài Gòn và trở thành một phần di sản của thị phố.

Khoảng những năm 50, 60 của thế kỷ trước phố phường Sài Gòn đầy rẫy những tiệm nước bình dân của người Hoa, thường chiếm vị trí thuận lợi trên những góc phố. Tiếng là tiệm nước nhưng bán cả đồ ăn sáng (hủ tíu, xíu mại, bánh bao) kèm đồ uống (trà, cà phê).

{keywords}

Bạc xỉu cũng sử dụng nguyên liệu sữa đặc và cà phê nhưng không là cà phê sữa? (Ảnh: Caphenguyenchat)

Cà phê trong quán người Hoa pha bằng vợt và siêu đất (mà ngày nay đã rất hiếm gặp). Hiểu nôm na, đây cũng là một loại cà phê pha sẵn, cho phù hợp với tính chất quán ăn sáng, và phù hợp với tầng lớp lao động nghèo vốn không dư dả thời gian đợi từng giọt cà phê phin như giới quý tộc thượng lưu. Cà phê sữa đặc và bạc xỉu cũng ra đời ở những quán cà phê bình dân như thế.

Thời ấy sữa tươi thuộc hàng xa xỉ, vừa hiếm vừa đắt đỏ. Tầng lớp lao động phổ thông quen thuộc hơn với lon sữa đặc hiệu Ông Thọ hay Con Chim. Sữa đặc pha nóng có vị hơi ngái, nên người ta mới nghĩ ra việc thêm chút vị cà phê thơm tho để át cái mùi ấy đi. Tùy vào lượng sữa hay cà phê nhiều hơn mà cho ra hai loại đồ uống khác nhau kể trên.

{keywords}

Những quán cà phê vợt của người Hoa là nơi khai sinh ra món cà phê sữa đá, cũng như bạc xỉu bình dân mang thương hiệu "made in Saigon". (Ảnh: MASK)

Bạc xỉu là tiếng Quảng Đông - thứ ngôn ngữ người Hoa dùng phổ biến tại khu buôn bán Sài Gòn - Chợ Lớn thời bấy giờ. "Bạc xỉu" là chắt chữ từ cụm "bạc tảy xíu phé".

Bạc là màu trắng, Tẩy là cái ly không, Xỉu là một chút, và Phé là cà phê.

Ý chỉ món đồ uống từ sữa nóng, pha thêm chút cà phê.

"Pạc sỉu" và "pánh pao" (nói theo giọng Quảng Đông) là món ăn sáng phổ biến rất được ưa chuộng ở những tiệm nước như thế..

Bạc xỉu vì thế thuộc về quán cóc vỉa hè, mang vị bình dân không chút cao sang và hoàn toàn "made in Saigon". Cho đến tận ngày nay không ai có thể đánh đồng món đồ uống ấy với loại cà phê latte pha sữa tươi công thức của người Ý, cũng được công nhận ở tầm cỡ thế giới.

{keywords}

Bạc xỉu ban đầu là món đồ uống từ sữa nóng, pha thêm chút cà phê. (Ảnh: Saigonamthuc)

{keywords}

Người Sài Gòn xưa thường dùng bạc xỉu kèm bánh tiêu vào bữa sáng (Ảnh: Saigonamthuc)

Nhiều người Sài Gòn còn quả quyết, bạc xỉu ra đời là để dành cho đám con nít theo ba, hay phụ nữ theo chân bạn bè (là đàn ông) tới quán cà phê. Trẻ nhỏ hay phụ nữ không quen với vị đắng gắt của cà phê đen, nhưng cũng không thể hững hờ với mùi hương quyến rũ. Bạc sỉu kết nối họ lại, ý nhị giản đơn như thế.

Sẽ có người phật lòng không ít, khi nghe người ta nhắc về bạc xỉu như một loại cà phê sữa. Đó phải là câu chuyện về ly sữa nóng mang vị cà phê.

{keywords}

Bạc xỉu ngày nay thường được dùng cùng đá lạnh (Ảnh: Congcaphe)

Ngày nay, nhiều nơi bán bạc xỉu đá, hoặc pha kèm cốt dừa. Người Sài Gòn quen kiểu cách cũ thật ra không thích điều này. Bởi sữa đặc nên pha nước nóng; trong ly sữa nhiều cà phê ít ấy, chỉ uống nóng mới còn thấy dậy vị cà phê gọi lên theo nghi ngút hương bay. Nhưng không thể phủ nhận, các thức này đang phổ biến hơn. Bạc xỉu đá là thức uống giải khát lý tưởng hơn, cũng phù hợp thị hiếu giới trẻ trong thời đại mới.

Nhưng dù được pha nóng hay lạnh, bạc xỉu cũng không là cà phê sữa.

(Theo Vntinnhanh)

tin nổi bật

Hàng điện máy đầy bẫy công nghệ

Nhiều sản phẩm điện máy, điện lạnh hiện nay được tích hợp công nghệ nhằm tăng tính năng nhưng nếu người tiêu dùng không biết sử dụng thì lợi bất cập hại.

Quán bia hơi Hà Nội 'hốt bạc' ngày nắng nóng

Thời tiết nắng nóng đã đẩy doanh số và thu nhập của các quán bia hơi ở Hà Nội tăng gấp 3-4 lần.

Ông lão bán vé số trúng độc đắc, bỗng dưng có 2,7 tỷ đồng và cái kết về quê chăn vịt

Ăn chơi trác táng và tiêu tiền không biết xót nên chẳng mấy chốc ông S đã tiêu hết gần tỷ đồng. Lúc này, nhiều bác cán bộ hưu trí trong ấp thương tình khuyên bảo nhưng ông không nghe.

Ngân hàng đại hạ giá khoản nợ hơn 800 tỷ của ông chủ sân golf Đầm Vạc

Ngân hàng TNHH MTV Đại Dương (OceanBank) vừa tiếp tục thông báo bán đấu giá khoản nợ hơn 800 tỷ đồng của Công ty cổ phần Xây dựng và Phát triển Đô thị, ông chủ của Dự án đầu tư xây dựng sân golf Đầm Vạc...

Loạt dự án đang thế chấp bị ngân hàng rao bán

Grand Sentosa; Tricon Tower; PV Gas Tower; Dự án sân golf, biệt thự Đầm Vạc… là những dự án bất động sản được thế chấp cho các khoản nợ đang bị ngân hàng rao bán.

Vào mùa nóng, thợ sửa máy lạnh kiếm 100 triệu/tháng

Thời tiết oi bức tại TP.HCM đang khiến nhu cầu sửa máy lạnh tăng cao. Thu nhập của thợ trong lúc cao điểm có thể lên đến 100 triệu đồng/tháng.

Nước mắm Việt xuất ra toàn cầu như Tây đi bán rượu vang

Xuất khẩu nước mắm còn nhiều tiềm năng, thậm chí có thể phát triển được như ngành rượu vang trên thế giới. Tuy nhiên, Thứ trưởng NN-PTNT Phùng Đức Tiến cho rằng, trước hết phải bỏ tư duy cá ươn, cá không bán tươi... mới đem làm nước mắm.

Độc đáo mô hình nuôi cua biển trong hộp nhựa ở Ninh Bình

Trong khi mô hình nuôi cua biển trong nhà còn khá mới lạ ở Việt Nam thì tại Ninh Bình đã xuất hiện những mô hình nuôi cua biển trong nhà, trong hộp nhựa mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Chuyên gia chỉ loạt bất cập, đề xuất nên bỏ quỹ bình ổn giá xăng dầu

Nêu quan điểm thẳng thắn, PGS. TS. Phạm Thế Anh, Kinh tế trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng quỹ này "nên được bỏ, giải phóng nguồn lực cho xã hội".

Loại quả siêu thực phẩm tràn chợ Hà Nội, giá siêu rẻ vẫn ế

Nhiều loại quả được coi là siêu thực phẩm, nhưng những ngày này lại chất đống trên vỉa hè, bán tràn ngập chợ Hà Nội với giá siêu rẻ, chỉ vài nghìn đồng mỗi cân vẫn ế.

Dầu ăn làm nhiên liệu cho ô tô được không - chi phí thế nào?

Đúng là chúng ta có thể sử dụng dầu ăn thay thế cho dầu diesel để làm nhiên liệu cho động cơ nhưng khi đó,động cơ của xe phải được tinh chỉnh một cách phù hợp.

Ghẹ đỏ giá rẻ giật mình 'đổ bộ' chợ, cửa hàng hải sản

Trong lúc giá ghẹ xanh đang giữ mức giá từ 500.000 - 750.000 đồng/kg thì ghẹ đỏ giá chỉ từ 160.000 đồng/kg.

Giá lên đỉnh, thu tiền nhiều nhất lịch sử: Món hàng Việt gặp thời trên đất Mỹ

Tăng trưởng đột biến ở tất cả các thị trường, giá bán sang Mỹ lập đỉnh, xuất khẩu cá tra dự báo đạt 2,6 tỷ USD năm 2022 - mức cao nhất trong lịch sử.

Bộ Tài chính nêu lý do không giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng

Bộ Tài chính cho biết, xăng là nhiên liệu gốc hóa thạch, không tái tạo, cần phải sử dụng tiết kiệm nên theo thông lệ quốc tế luôn thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Hội thảo ‘gỡ rối’ cho doanh nghiệp sau cơn bão Covid-19

Ngày 23/6, Hiệp hội Thương mại Mỹ (AmCham) tại TP.HCM và trường Đại học Hoa Sen tổ chức sự kiện “Thương mại điện tử xuyên biên giới - giải pháp cho các DN vừa và nhỏ phục hồi sau đại dịch Covid-19”.