Bài học 'biết ơn kẻ trộm' của giáo sư Nhật

Trò chuyện với các sinh viên Hà Nội, GS Toshihide Maskawa, giải thưởng Nobel 2008, nói lần duy nhất ông báo hiếu được cha mẹ là lúc kẻ trộm đột nhập vào nhà.

- Toshihide Maskawa, GS của Trường ĐH Nagoya (Nhật Bản) - giải thưởng Nobel năm 2008 - vừa có những chia sẻ thú vị với các sinh viên ĐHQG Hà Nội ngày 13/11, sau khi ông nhận bằng tiến sĩ danh dự của đại học này.

  {keywords}

GS Toshihide Maskawa tại buổi nói chuyện. Ảnh: Bùi Tuấn

Yêu với khoa học vì "ghét đường"

Điều đặc biệt của tôi là rất ghét đường. Lí do rất đơn giản, mẹ đã cho tôi ăn cơm trộn với đường suốt cả thời thơ bé. Và có lẽ, tuổi thơ tôi đã ăn đường đủ cho cả cuộc đời. Khi vào THPT, cha tôi khuyên không nên vào ĐH mà nên nối nghiệp gia đình trong việc kinh doanh, buôn bán đường.

Ít nhất là trong khoảng thời gian 4 năm THPT, tôi phải đấu tranh với cha để đến với đại học, nơi tôi có thể làm nghiên cứu khoa học chứ không phải là công việc kinh doanh. Chính vì thế mà tôi ghét đường, ghét việc kinh doanh buôn bán đường và đến với khoa học.

"Biết ơn kẻ trộm"

Một hôm, kẻ trộm đột nhập vào nhà tôi. Gia đình chúng tôi không mất nhiều đồ nhưng cảnh sát đến điều tra và thể hiện thái độ hách dịch, khiến chúng tôi rất khó chịu.

Nhưng sau khi nhìn thấy tấm bằng tiến sĩ về hạt cơ bản của tôi thì nhóm cảnh sát đã có thái độ khác hẳn. Họ tỏ ra rất kính trọng bố tôi, bởi vì nghĩ ông là chủ nhân của tấm bằng đó.

Trong suy nghĩ của người Nhật lúc bấy giờ, người ta luôn nghĩ rằng, người có bằng tiến sĩ phải của một cụ già có râu.

Và tôi thực sự thấy hài lòng, với tấm bằng tiến sĩ đó, tôi đã tạo ra sự kính trọng của người khác với cha mẹ mình. Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, đây là lần duy nhất tôi báo hiếu được cha mẹ mình.

{keywords}

GS Toshihide Maskawa: "Đối với nhà  khoa học thì điều quan trọng nhất là sự lãng mạn và lòng khao khát". Ảnh: Bùi Tuấn

"Tôn trọng cá tính"

Tôi không nghĩ có điều kiện vật chất và trang thiết bị hiện đại mới tạo ra những thành công trong nghiên cứu. Thời trẻ, chúng tôi đã từng thực hiện những nghiên cứu với những thiết bị thô sơ. Những thiết bị hiện đại ra đời và phát triển dựa trên ý tưởng để nghiên cứu của các nhà khoa học, phục vụ công tác nghiên cứu. Không phải cứ có một phòng thí nghiệm hiện đại là có thể xuất hiện những ý tưởng khoa học.

Tôi có một người bạn nghiên cứu về nguyên lý phá vỡ. Anh ấy đã làm thí nghiệm rất đơn giản. Anh ấy đã thả các tấm kính và xem nguyên tắc phá vỡ của chúng. Từ đó, anh ấy đưa ra những nguyên lý liên quan đến sự phá vỡ, một trong những nguyên lý quan trọng trong nghiên cứu của chúng tôi.

Tôi nghĩ rằng, cơ hội trong các lĩnh vực nghiên cứu rất đa dạng. Các bạn hãy tôn trọng cá tính, sở thích, hoài bão và cố gắng hết sức mình thì khả năng thành công rất cao.

Làm khoa học cần lãng mạn và khát khao

Tôi thường nói với các bạn sinh viên, đối với nhà  khoa học thì điều quan trọng nhất là sự lãng mạn và lòng khao khát.

Anhxtanh khi quan sát về đồng hồ hay sự di chuyển của nó đã nhận định rằng, sự di chuyển hay đứng im không phải là hoàn toàn mà là tương đối. Nhiều người đã phản đối nhưng lòng khao khát, sự quyết tâm của ông đã giành chiến thắng. Tôi cho rằng, sự lãng mạn ở đây là khả năng sáng tạo, sự hình dung đã giúp cho Anhxtanh thuyết phục tất cả chúng ta, để giờ đây chúng ta đều tin vào thuyết tương đối.

Tôi nghĩ việc duy trì và phát huy tính lãng mạn, lòng khao trong nghiên cứu là bước đầu tiên để tiến gần đến thành công của khoa học. Hai điều này rất quan trọng nhưng chưa đủ, để có thành công còn cần có dũng khí và quyết tâm đeo đuổi.

{keywords}

Sáng 13/11, ĐHQG Hà Nội trao bằng Tiến sĩ Danh dự cho GS. Toshihide Maskawa

Khoa học là công cụ để tồn tại và phát triển

Tôi thấy rằng, có một nguyên tắc, trong những điều kiện cụ thể với những nỗ lực tối đa và khả năng sáng tạo của con người, chúng ta có thể khám phá thiên nhiên, thấy được những hình dáng mới mẻ của tạo hóa và có thể phát kiến ra những nguyên lý mới. Mọi khoa học đều như vậy.

Khoa học ngày càng trở nên vĩ đại và phát triển ở tầm cao mới dù chúng ta có yêu quí hay không. Điều này không chỉ riêng với khoa học tự nhiên mà về khoa học nói chung. Khoa học là một công cụ không thể thiếu để chúng ta tiếp tục tồn tại và phát triển.

  • Ngọc

GS Toshihide Maskawa (sinh năm 1940), là một trong ba nhà khoa học Nhật Bản đoạt giải Nobel Vật lý năm 2008 cho công trình “khám phá ra nguồn gốc của phá vỡ đối xứng, từ đó dự đoán sự tồn tại của các hạt quark trong tự nhiên”.

Các giải thưởng tiêu biểu: Giải thưởng của Hội Vật lý châu Âu, Huân chương Văn hóa của Hoàng gia Nhật Bản, Giải Nobel Vật lý

tin nổi bật

Loài vật nào là nỗi ác mộng trong Chiến tranh thế giới thứ nhất?

Thế chiến thứ nhất nổi tiếng với các hầm, hào ngập nước và điều kiện vệ sinh vô cùng tồi tệ. Đây là môi trường sống lý tưởng cho một loài vật mà binh lính phải khiếp sợ mỗi khi nhắc đến.

Trường học miền xuôi 'giải nguy' miền ngược

Toàn huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang có 18 trường tiểu học nhưng chỉ có duy nhất 1 giáo viên dạy Tiếng Anh. Vấn đề tưởng chừng bế tắc bỗng tìm ra lời giải nhờ chuyển đổi số và sự chung tay của một trường học miền xuôi.

Nữ phó giáo sư dạy tiếng Việt được đặc cách cấp quốc tịch Đài Loan

Những ngày đầu giảng dạy tiếng Việt cho sinh viên nước ngoài, trường yêu cầu giảng viên không được dạy bằng tiếng Anh. Vì thế, PGS. TS Trần Thị Lan chỉ có thể dạy tiếng Việt… hoàn toàn bằng tiếng Việt.

Những thiên tài vào đại học năm 12 tuổi, làm chủ các công ty riêng

'Tài không đợi tuổi' là từ chính xác để nói về những cậu bé này. Với tài năng thiên bẩm, họ trở thành những sinh viên đại học ở tuổi 12.

Thành phố nào có đấu trường voi và hổ độc nhất thời phong kiến Việt Nam?

Lịch sử phong kiến Việt Nam từng có giai đoạn chuyên tổ chức các cuộc tử chiến giữa voi và hổ để làm nghi thức tế thần. Thậm chí, triều đình còn cho xây dựng một đấu trường chuyên phục vụ hoạt động này.

Để giáo viên hạnh phúc, người lãnh đạo cần nở nụ cười nhiều hơn

Khi những người lãnh đạo cảm thấy hạnh phúc, nở nụ cười nhiều hơn mỗi ngày thì giáo viên cũng thấy hạnh phúc.

10X từ phát biểu cũng "run bần bật" trở thành MC truyền hình

Luôn mặc cảm và bi quan về cuộc sống, Quốc Trung đã liên tục thu mình lại. Nhờ không ngừng dấn thân và trải nghiệm để hoàn thiện mình mỗi ngày, Trung dần trở thành con người mình muốn.

Xếp hàng xin chữ thư pháp ở Văn Miếu ngày Tết thầy

Ngày mùng 3 Tết Quý Mão, hàng nghìn người xếp hàng chờ mua vé vào tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám để xin chữ và cầu học hành, thi cử đỗ đạt.

Khi học trò nhớ về những điểm tựa vững chắc của mình

Trong những ngày đầu tiên của một mùa Xuân mới, từ bao đời nay người Việt luôn dành ra một ngày để tôn vinh những người thầy. Với du học sinh Việt, dù đi xa nhưng chưa bao giờ quên công ơn thầy cô.

“Mùng 3 Tết thầy” nên… tết gì?

Tục mùng 3 Tết thầy vốn mang ý nghĩa để tỏ lòng biết ơn và kính trọng thầy cô. Do đó, tết gì hoàn toàn nằm ở tấm lòng, miễn phù hợp với quan hệ thầy – trò, tránh biến thành cơ chế “xin – cho”.

Cuộc chiến nào xảy ra chỉ vì tranh chấp một chiếc xô nước?

Lịch sử thế giới ghi nhận cuộc xung đột kỳ lạ có nguyên nhân từ một chiếc xô nước. Trong trận chiến này, cả hai bên đã huy động hàng vạn quân tham chiến và khiến hàng nghìn người thiệt mạng.

Anh Lê Đình Hiếu: Khi tôi học thì mẹ đọc sách chứ không xem điện thoại

Trong ký ức của chuyên gia giáo dục Lê Đình Hiếu, cách ba mẹ dạy anh chỉ gói gọn trong 5 từ “đồng hành, tôn trọng, kỷ luật, lạc quan, tử tế”.

'Mồng 3 Tết thầy' nhưng sân nhà thầy mỗi năm thêm vắng học trò

Câu dặn dò của ông bà 'mồng 1 Tết cha, mồng 2 Tết mẹ, mồng 3 Tết thầy' vẫn còn đó, nhưng ngày nay mồng 3 Tết thầy đã dần bị lãng quên trong kí ức những thế hệ học trò kế cận.

Phụ huynh có được 'giữ hộ' tiền mừng tuổi Tết của con cái?

Các vụ kiện liên quan đến lì xì Tết ở Trung Quốc cho thấy luật pháp nước này không ủng hộ cha mẹ 'biển thủ' tiền mừng tuổi của con cái.

'Căn cước công dân' ở Việt Nam xuất hiện lần đầu dưới triều đại của vị hoàng đế nào?

Đây là vị hoàng đế đầu tiên trong lịch sử Việt Nam quản lý nhân dân bằng một loại thẻ bài đặc biệt. Nó hoạt động tương tự như căn cước công dân ngày nay.