Bạn biết gì về "trọng tài video" sẽ được áp dụng ở World Cup 2018?

Quá trình ứng dụng công nghệ vào bóng đá để môn thể thao này trở nên hoàn hảo hơn vẫn đang diễn ra. Nếu như 4 năm trước ở World Cup 2014 công nghệ vạch cầu môn (goal-line technology) được đưa vào áp dụng, thì đến World Cup 2018 năm nay sẽ là trọng tài video.

Hệ thống trọng tài video được đưa vào thử nghiệm từ năm 2016, bắt đầu từ trận đấu ở giải bóng đá nhà nghề Mỹ MLS cấp độ trẻ, rồi đến trận giao hữu giữa Pháp và Italia, tiếp đến là trận tranh cúp liên lục địa FIFA Club World Cup 2016, và cả giải “tiền World Cup”, FIFA Confederations Cup 2017 ở Nga, bên cạnh không ít các giải đấu khác, mới nhất là trận chung kết FA Cup giữa Chelsea và Manchester United.

Và đến tháng 3/2018, hệ thống trọng tài video chính thức được đưa vào Luật Bóng đá, đồng thời FIFA cũng thông qua việc sử dụng trọng tài video ở World Cup 2018. Tất nhiên quy định sử dụng trọng tài video vẫn để mở lựa chọn cho các giải đấu, ví dụ như giải Ngoại hạng Anh hay Champions League những mùa bóng tới hoàn toàn có thể chưa áp dụng trọng tài video.

Khi hệ thống trọng tài video được áp dụng thử nghiệm trong bóng đá 2 năm qua thì cũng đã có những ý kiến trái chiều nghi ngại, về cơ bản người ta vẫn luôn mong muốn duy trì bóng đá mang tính chất tự nhiên và "con người" nhất, và việc một trận đấu phải dừng lại dù chỉ vài chục giây để xem lại video tình huống xem chừng như biến bóng đá thành những môn thể thao khác kiểu như rugby hay hockey.

Nhưng dù vậy những người phát triển hệ thống trọng tài video cũng luôn đặt tiêu chí hàng đầu là duy trì vẻ đẹp tự nhiên của bóng đá và chỉ can thiệp vào các tình huống cần thiết.

Vào thời điểm mà chẳng còn bao lâu nữa World Cup 2018 sẽ khởi tranh, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về hệ thống "trọng tài video" này cũng như một số phương án áp dụng cụ thể ở giải đấu lớn nhất hành tinh, để có cái nhìn sâu sát hơn về công cuộc ứng dụng công nghệ vào bóng đá.

Bạn biết gì về "trọng tài video" sẽ được áp dụng ở World Cup 2018?

Trọng tài video (Video Assistant Referee - viết tắt là VAR) là người hỗ trợ trọng tài chính xem xét lại các quyết định khi cần bằng các đoạn băng ghi hình, trọng tài video sẽ liên lạc với trọng tài chính qua bộ đàm và người đưa ra quyết định cuối cùng vẫn là trọng tài chính.

Những trường hợp trọng tài video tiến hành hỗ trợ trọng tài chính đưa ra quyết định bao gồm những tình huống có khả năng làm thay đổi cục diện trận đấu, như tình huống diễn ra bàn thắng hoặc dẫn đến bàn thắng, những tình huống dẫn đến phạt đền 11 mét, những tình huống phạt thẻ đỏ, hay cả những trường hợp nhầm lẫn cầu thủ; các tình huống này trọng tài chính có thể chưa đưa ra được quyết định ngay hoặc mắc sai sót rõ ràng.

Trọng tài chính khi cần có thể ra ký hiệu dừng trận đấu để xem lại tình huống ngay bên đường biên bằng cách vẽ lên hình chữ nhật, kiểu như mô tả màn hình trước mặt, trường hợp này gọi là On Field Review (OFR). Trọng tài chính cũng có thể liên lạc qua bộ đàm để nhờ đội ngũ trọng tài video xem xét lại tình huống trong lúc vẫn để trận đấu diễn ra.

Ngược lại trọng tài video khi thấy có tình huống quyết định nào có sai sót rõ ràng cũng có thể liên lạc với trọng tài chính; trọng tài chính lúc này có thể thay đổi ngay quyết định, hoặc chọn xem lại video ngoài đường biên, hoặc nếu tự tin với quyết định của mình có thể bỏ qua khuyến cáo của trọng tài video.

Ở World Cup 2018, đội ngũ trọng tài video sẽ ngồi tập trung ở phòng xử lý video (Video Operation Room - VOR) trong trung tâm phát sóng ở Moscow. Những đoạn băng ghi hình từ 12 sân bóng sẽ được truyền về phòng xử lý thông qua mạng cáp quang.

Đội ngũ trọng tài video sẽ được dùng hình ảnh của 33 camera truyền hình trên sân, trong đó có những camera có chuẩn quay chậm super slow-motion cho đến ultra slow-motion. Thêm vào đó đội ngũ trọng tài video sẽ được dành riêng thêm 2 camera chuyên quan sát lỗi việt vị. Kể từ vòng knock-out khi các trận đấu có thêm 2 camera ultra slow-motion đặt đằng sau mỗi khung thành thì hình ảnh của camera này trọng tài video cũng có thể sử dụng.

Trong quá trình thử nghiệm, cơ chế trọng tài video từng mắc những lỗi mà ban tổ chức World Cup 2018 có thể rút kinh nghiệm. Như trong trận đấu giải VĐQG Bồ Đào Nha giữa Boavista với Aves tháng 2/2018, bàn thắng của đội Aves rơi vào thế việt vị, nhưng do lá cờ của cổ động viên Boavista che mất camera vào thời điểm đó nên trọng tài video không có cơ sở nào, và trọng tài chính đành phải công nhận bàn thắng.

Và tất nhiên việc ứng dụng trọng tài video sẽ không tránh khỏi những tình huống hơi lạ thường trong bóng đá dù rằng quyết định xem xét lại của trọng tài video là đúng và rất cần thiết. Ví dụ trong trận đấu giải VĐQG Đức giữa Mainz và Freiburg vào tháng 4/2018, các cầu thủ đang rời sân hết hiệp 1 thì bị “lùa” trở lại sân vì trọng tài video báo cần thực hiện một quả phạt đền 11 mét.

*Nguồn tổng hợp: FIFA.com, wikipedia.org.