Do lo ngại về những tác động xấu cho môi trường và sức khỏe người dân nên chính phủ đã chỉ đạo cho Bộ Thông tin & Truyền thông ban hành thông tư 31/2015/TT-BTTTT cập nhật danh sách những sản phẩm công nghệ đã qua sử dụng bị cấm nhập khẩu. Thông tư này là thông tư hướng dẫn nghị định 187/2013/NĐ-CP và sẽ thay thế thông tư 11/2012/TT-BTTTT, dự kiến sẽ có hiệu lực trong tháng 12/2015 tới.

Theo danh sách mới cập nhật, hầu hết các sản phẩm bị cấm nhập không có nhiều thay đổi so với thông tư cũ. Cụ thể, các sản phẩm bị liệt kê nằm trong diện cấm nhập khẩu bao gồm: máy in (máy in-copy, in bằng công nghệ in phun hoặc công nghệ laser), máy in-copy-fax kết hợp, máy in kim, máy in phun, máy in laser, máy in phun (kể cả bộ phận và phụ kiện), hộp mực in đã có mực in (trừ hộp mực in laser); các loại máy tính điện tử; máy tính nhỏ cầm tay; máy tính xách tay, kể cả notebook, subnotebook, tablet PC… Điện thoại và điện thoại di động hoặc các thiết bị thu phát âm thanh, hình ảnh như micro, loa, radio, camera, webcam, các loại máy chiếu đơn sắc... cũng nằm trong danh sách các sản phẩm cấm nhập của Bộ Thông tin & Truyền thông. Bên cạnh các sản phẩm hoàn chỉnh thì các linh phụ kiện cũ cũng bị đưa vào danh sách cấm bao gồm: mạch in, mạch điện tử tích hợp, dây, cáp điện cách điện và dây dẫn cách điện khác, ổ cứng, ổ mềm,…

Tuy vậy, để hỗ trợ cho các doanh nghiệp CNTT trong nước, bộ Thông tin & Truyền thông vẫn cho phép nhập khẩu các sản phẩm nằm trong danh sách cấm nhập khẩu cho mục đích nghiên cứu khoa học hoặc nhập khẩu để gia công, tái chế, làm mới cho nước ngoài.

Thế nhưng, trong quá trình thực hiện vẫn còn khá nhiều bất cập gây ảnh hưởng cho doanh nghiệp. Tại Hội thảo quản lý hoạt động xuất, nhập khẩu sản phẩm CNTT đã qua sử dụng vào ngày 6/11/2015, tại TP.HCM, nhiều ý kiến đã được nêu ra xung quanh sự bất cập trong việc quản lý điện thoại di động đã qua sử dụng.

Cụ thể, điện thoại di động được xếp vào sản phẩm CNTT nên sẽ do bộ Thông tin & Truyền thông quản lý thông qua thông tư 31/2015/TT-BTTTT hay trước đó là thông tư 11/2012/TT-BTTTT. Tuy nhiên, từ năm 2014 điện thoại di động được Bộ Công Thương xếp vào danh sách sản phẩm dân dụng và đưa vào quản lý theo thông tư số 04/2014/TT-BCT. Như vậy, với cùng một chiếc điện thoại di động, nếu muốn nhập khẩu, doanh nghiệp buộc lòng phải xin hai giấy phép của hai bộ đồng thời thì mới được thông quan. Điều này gây trở ngại không nhỏ cho các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là những doanh nghiệp gia công phần mềm điện thoại di động.

Đại diện FPT Software trong buổi hội thảo cho biết: “Chúng tôi vừa mất một hợp đồng do thủ tục xin giấy phép nhập thiết bị di động về hỗ trợ nghiên cứu kéo dài. Khi nghe thời gian xin giấy phép cho việc nhập khẩu vài chiếc điện thoại về nghiên cứu là 2 tuần, đối tác của chúng tôi lập tức chuyển hợp đồng qua cho quốc gia khác”.

Tương tự, đại diện của GameLoft Việt Nam cũng cho biết chi nhánh Việt Nam đã mất hàng chục dự án do không nhập được các dòng điện thoại di động mới để phục vụ nghiên cứu sản xuất. “Do khó khăn trong việc xin giấy phép nhập khẩu nên công ty đã chuyển nhiều dự án quan trọng sang các chi nhánh khác thay vì Việt Nam. Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến GameLoft Việt Nam. Nếu tình trạng kéo dài thì Việt Nam sẽ mất năng lực cạnh tranh so với các nước trong khu vực như Trung Quốc, Philipines, Maylaysia...”, ông Sebastien Auligny, đại diện GameLoft chia sẻ.

Một giải pháp tạm thời được các đại diện hai bộ đưa ra trong hội thảo là tạm thời doanh nghiệp có thể làm hồ sơ xin một trong hai bộ. Nếu một trong hai bộ đồng ý sẽ thông báo cho bộ còn lại và gởi công văn cho cơ quan hải quan để thông quan cho kịp tiến độ làm việc của doanh nghiệp. Tuy nhiên, đại diện cơ quan hải quan cho biết đây là một biện pháp mang tính tạm thời nên không được khuyến khích sử dụng. Đến nay các bộ vẫn tiếp tục thương thảo để tìm ra một giải pháp thích hợp để hỗ trợ doanh nghiệp đồng thời hạn chế rác thải CNTT trong thời gian tới.