Tình trạng vệ sinh học đường đã được báo động nhiều lần trên các phương tiện truyền thông và trở thành mối lo ngại của toàn xã hội trong những năm gần đây. Tuy nhiên, có lẽ vì nhà vệ sinh quá xuống cấp mà ngay cả những người trong cuộc cũng chỉ cần “thông thoáng, không bị tắc là yên tâm rồi”, chứ chưa nhận thấy được nhà vệ sinh nếu không “sạch” đúng nghĩa sẽ tồn tại nhiều nguy hại cho sức khỏe.

Báo chí liên tục báo động về những nhà vệ sinh ở trường học không đủ tiêu chuẩn, nguyên nhân gián tiếp gây ra các bệnh nguy hại cho trẻ như tiêu chảy, kiết lị, giun sán… Trách nhiệm một phần thuộc về các cơ quan giáo dục và y tế khi trường học – nơi trẻ sinh hoạt gần nửa thời gian trong ngày – chưa thể được cung cấp đủ tiện nghi vệ sinh cá nhân. Bên cạnh đó là câu hỏi cho những ai quan tâm đến công tác vệ sinh tại môi trường công cộng: Liệu những nơi này đã và đang được chăm sóc vệ sinh đúng cách?

Khảo sát một số lao công tại các trường tiểu học trong thành phố, chúng tôi nhận được phản hồi của nhiều người cho rằng nhà vệ sinh sạch chỉ cần thông thoáng, không bám bẩn, không ứ nước đọng. Trong khi số còn lại cũng quan niệm nhà vệ sinh sạch khi các tiện nghi bồn rửa, nhất là bồn cầu sáng trắng và được họ dội rửa thường xuyên.

Bác sĩ Tú nói về vấn đề ‘sạch’ của nhà vệ sinh học đường

Để tìm hiểu thêm về vấn đề “sạch” này, chúng tôi đến tham quan một nhà vệ sinh sạch trong lễ Khánh thành nhà vệ sinh mới, sạch khuẩn cho trường Tiểu học Hoàng Hoa Thám huyện Hóc Môn ngày 16/11 vừa qua. Tại đây, khi gặp gỡ và tham vấn ý kiến của Bác sĩ Phan Văn Tú, Phó khoa Vi Sinh – Miễn Dịch, Viện Pasteur TP. HCM, chúng tôi nhận thấy quan niệm về “sạch” của người dân hiện đang thiên về bề ngoài và rất có thể đó là nguyên nhân của những nhà vệ sinh chưa đạt chuẩn hiện nay.

Bác sĩ Tú cho biết: “Theo chuyên môn, sạch có hai khái niệm. Một là “sạch” bên ngoài, tức là dùng các tác nhân vật lý như chà rửa thông thường, dội nước thường xuyên để tẩy đi các vi khuẩn và chất bám. Hai là “sạch” khuẩn thật sự: tức là dùng các chất tẩy rửa chuyên dụng có công thức kiềm để diệt hết vi khuẩn trong nhà vệ sinh”.

Nghĩa là muốn bảo vệ sức khỏe người sử dụng thì nhà vệ sinh sạch phải được loại trừ triệt để các mầm mống vi khuẩn gây bệnh. Những loại vi khuẩn này sau khi đã bám trụ chắc chắn không thể bị tiêu diệt bởi nước hay các chất tẩy rửa thông thường không có tính năng diệt khuẩn.

Việc một không gian công cộng, như nhà vệ sinh trường học, cùng với người sử dụng có được bảo vệ tuyệt đối khỏi vi khuẩn hay không sẽ phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức người sử dụng, cũng như cách hiểu đúng về quan niệm “sạch” để chọn phương pháp vệ sinh đúng cho nhà vệ sinh. Đây cũng chính là mục tiêu tuyên truyền của chương trình “Đồng hành cùng Vệ sinh học đường” do nhãn hàng VIM và Thành đoàn TP. Hồ Chí Minh khởi xướng, phối hợp thực hiện bền bỉ trong suốt 3 năm qua. Qua đó, ý thức của người dân về quan điểm “sạch” của nhà vệ sinh thực đã được nâng cao đáng kể, đặc biệt vấn đề nhà vệ sinh học đường cũng đã được quan tâm đúng mức với các giải pháp cải thiện đáng kể.    

Tham gia chương trình “Đồng hành cùng Vệ sinh học đường” trong hai năm, bạn Nguyễn Thị Thanh Tuyền (6/5B ấp 2, xã Đông Thạnh, Hóc Môn, TP. HCM) chia sẻ: “Lúc trước mình chỉ nghĩ nhà vệ sinh “sạch” là nhìn không dơ bẩn, không có giấy vứt bừa bãi và không bị tắc, nhưng sau khi được huấn luyện để làm vệ sinh tình nguyện cho chương trình, mình mới biết nhà vệ sinh cần phải “sạch” theo đúng nghĩa của nó, nghĩa là phải không có vi khuẩn thì mới có thể bảo vệ sức khỏe cho các em học sinh tránh khỏi những nguy cơ bệnh tật cũng như mang đến cho các bạn nhỏ điều kiện học tập tốt nhất.”

Điều đáng nói là hơn 20.000 bạn tình nguyện viên như Tuyền cũng đã hiểu đúng về quan điểm “sạch” mà chương trình đề ra. Vậy là bắt đầu từ những thành công trong việc nâng cao nhận thức về một nhà vệ sinh “sạch”, hành trình “Đồng hành cùng Vệ sinh học đường” đang bước vào chặng đường thứ hai với nhà vệ sinh “sạch khuẩn” nơi trường học với các hành động rất thiết thực và cụ thể.  

Kỳ 2: Hành trình từ “sạch” đến “sạch khuẩn”

  • Trung Trần