Bé 9 tuổi suy tuyến thượng thận, bác sĩ cảnh báo việc lạm dụng corticoid

Thói quen tự mua, uống thuốc không có đơn của bác sĩ, uống thuốc không xem kỹ thành phần… đã khiến nhiều người dân gặp vấn đề về sức khỏe.

Theo Ths.BS Phạm Như Quỳnh, nguyên bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương, tình trạng lạm dụng corticoid diễn ra phổ biến ở nhiều nơi.

Đó là việc người cao tuổi thường tiêm thuốc khớp có thành phần corticoid nhưng không theo sự tư vấn của bác sĩ. Theo đó, tuổi cao sẽ kéo theo nhiều hệ lụy liên quan tới xương khớp. Một số trường hợp cần sử dụng corticoid tiêm vào khớp để điều trị. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh tiêm corticoid vào khớp gối giúp cải thiện đáng kể các triệu chứng đau, viêm. Việc điều trị cần có sự chỉ định của bác sĩ về liều lượng, thời gian…Tuy nhiên hiện ở một số địa phương ,việc tiêm corticoid vào khớp còn rất tuỳ tiện.

“Corticoid là nhóm thuốc được sử dụng trong điều trị các bệnh lý liên quan đến viêm dị ứng và miễn dịch. Trong quá trình sử dụng thuốc, dừng thuốc đột ngột là một trong những nguyên nhân chính gây ra hội chứng suy tuyến thượng thận cấp. Tại Việt Nam, nguyên nhân này khá phổ biến và gặp nhiều ở người bệnh nữ lớn tuổi do bị viêm khớp đã tự mua và sử dụng thuốc chứa corticoid không đúng cách”, Ths.BS Quỳnh chia sẻ.

Mỗi khi đau, người dân lại tự đi tiêm các thuốc về xương khớp có thành phần corticoid. Việc tiêm này khiến cho cơn đau nhanh chóng chấm dứt, người bệnh ăn được, cơ thể béo tốt… càng khiến họ tin rằng thuốc hiệu quả nhưng về lâu dài để lại hậu quả đáng ngại về sức khỏe.

Một trường hợp lạm dụng corticoid khác là ở trẻ em. Trẻ thường hay gặp các vấn đề về tai, mũi, họng. Mỗi lần như vậy, phụ huynh thường ra hiệu thuốc mua thuốc mà không có sự thăm khám, kê đơn của các bác sĩ. Các thuốc này có thành phần corticoid giúp trẻ khắc phục triệu chứng bệnh nhanh (giảm ho, giảm đau…) nhưng để lại hậu quả nặng nề về sau.

Trường hợp thứ ba là việc các chị em thường sử dụng kem trộn làm đẹp, trong đó có chứa thành phần corticoid. Các bạn trẻ dùng các loại kem trộn này đem lại hiệu quả nhanh chóng ví dụ vết nám mờ, da trở nên trắng, mịn, hết mụn… nên được nhiều người ưa chuộng, tin dùng. 

Nhưng sau một thời gian dùng lâu dài, các lớp da dần mỏng đi, đen sạm, thậm chí mặt nổi mụn, viêm nhiễm do tình trạng nhiễm độc corticoid ở da. Sau đó, bệnh nhân tốn hàng chục đến trăm triệu chạy chữa nhưng cũng không thể hồi phục da và còn có nguy cơ gây suy tuyến thượng thận.

Ths.Bs Phạm Như Quỳnh khẳng định, việc lạm dụng corticoid có thể gây ra suy thượng thận. “Uống quá nhiều thuốc corticoid sẽ ức chế các hoạt động của tuyến thượng thận và khi ngừng uống thuốc này, tuyến thượng thận mất khả năng phục hồi về trạng thái hoạt động bình thường”, Ths.BS Quỳnh nói.

Cũng theo Ths.BS Quỳnh, nhiều trẻ mắc viêm phế quản uống thuốc có thành phần corticoid quá lâu dài, năm này qua năm khác, cũng gây suy tuyến thượng thận. BS Quỳnh từng thăm khám cho trường hợp bé trai 9 tuổi bị suy tuyến thượng thận. Khai thác tiền sử cho thấy bạn nhỏ được cho dùng quá nhiều thuốc có thành phần conrticoid.

“Có trường hợp, nhờ phát hiện sớm, bệnh nhân dừng thuốc có thành phần corticoid và điều trị, can thiệp đã giúp tuyến thượng thận có thể hồi phục lại bình thường nhưng cũng có trường hợp mãn tính, tuyến thượng thận không thể hồi phục nữa. Trường hợp này, bệnh nhân phải uống hormone tuyến thượng thận cả đời”, bác sĩ thông tin.

việc sử dụng kem trộn thời gian dài, trong đó có chứa thành phần corticoid có thể làm hỏng da và suy tuyến thượng thận.

Tuyến thượng thận nhỏ nằm ở vị trí trên đầu mỗi thận, tiết ra tất các hormone quan trọng như điều hòa tụt huyết áp, hormone điều hòa về chuyển hóa đường, hormone điều hòa chuyển hóa muối, chất khoáng… Những hormon này có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể, sự sống. Suy tuyến thượng thận là tình trạng tuyến thượng thận sản xuất quá ít cortison, dẫn đến rối loạn các quá trình chuyển hóa trong cơ thể, ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh, thậm chí gây tử vong.

Suy tuyến thượng thận cũng gây rối loạn chuyển hóa đường gây ra bệnh tiểu đường. Hậu quả, bệnh nhân vừa phải đối mặt với suy tuyến thượng thận vừa mắc bệnh tiểu đường, tim mạch…

Dấu hiệu của người suy tuyến thượng thận do lạm dụng thuốc có thành phần corticoid, theo bác sĩ, đó là bệnh nhân tăng cân, mặt tròn đỏ, da hơi mỏng. Với nam giới, mọc ria mép, lông chân tay nhiều… 

Tuy nhiên cũng theo Ths.BS Quỳnh dùng thuốc có thành phần corticoid trong thời gian dài, lạm dụng năm này qua năm khác mới có nguy cơ suy tuyến thượng thận. Không phải chỉ dùng một đợt vài ngày thuốc có thành phần này là có thể gây suy thượng thận ngay. Vì vậy muốn có đánh giá chính xác, bệnh nhân phải đến thăm khám tại các cơ sở y tế.

Theo đó, những trường hợp tiêm thuốc khớp, bôi kem trộn không rõ thành phần, dùng thuốc xịt viêm mũi dị ứng… có thành phần corticoid hoặc không rõ thành phần phải đi kiểm tra tuyến thượng thận để phát hiện sớm. “Việc phát hiện sớm, bệnh nhân sẽ dừng thuốc sớm và có can thiệp điều trị đỡ gây hại cho tuyến thượng thận”, bác sĩ khuyến cáo.

 Từ đó, Ths.BS Quỳnh khuyên, người dân khi mua, uống thuốc phải có sự chỉ định, tư vấn của bác sĩ. Uống thuốc rõ nguồn gốc, thành phần.

Corticoid là loại thuốc được dùng điều trị rất nhiều bệnh. Trường hợp điều trị các bệnh phải dùng thuốc có thành phần corticoid bắt buộc phải có có sự vấn, chỉ định của bác sĩ.  Những người bệnh buộc phải dùng nhóm thuốc này khi muốn ngừng thuốc và tránh tác dụng phụ nguy hiểm của thuốc cũng cần có sự tư vấn của bác sĩ. 

“Sau khi dùng thuốc có thành phần corticoid phải đi kiểm tra lại tuyến thượng thận. Khi có dấu hiệu suy tuyến thượng thận, người dân đến cơ sở y tế để thăm khám để được can thiệp kịp thời”, bác sĩ nêu.

Ngọc Trang

tin nổi bật

40.000 người hỗ trợ TP.HCM chống dịch Covid-19 chỉ có giấy khen, chưa có tiền thưởng

“Xin lỗi phải nói ra, ngành y tế mong TP sớm bố trí chi phí khen thưởng lực lượng y tế, tình nguyện viên Covid-19", ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM giãi bày.

Innocare Pharma giới thiệu loạt sản phẩm ứng dụng chất sát trùng thế hệ mới

Công ty TNHH Dược phẩm Innocare (Innocare Pharma) hợp tác ứng dụng  nguyên liệu sát trùng thế hệ mới các sản phẩm PlasmaKare - chuyên sâu chăm sóc sức khỏe với tác dụng hỗ trợ sát trùng hiệu quả, chống viêm tại chỗ, khả năng làm lành tổn thương…

Không ai được bảo vệ hoàn toàn trước biến thể BA.5

Một người vẫn có thể nhiễm biến thể BA.5 dù đã tiêm phòng và/hoặc từng mắc Covid-19.

Bộ Y tế yêu cầu báo cáo tình trạng nhân viên y tế bỏ việc

Bộ Y tế vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị, sở y tế các tỉnh, thành báo cáo tình hình viên chức y tế xin thôi việc hoặc bỏ việc.

Đại biểu Quốc hội: Cơ chế thuốc trúng thầu phải rẻ nhất là bất cập

Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, những vấn đề tồn tại của ngành y thực tế đã có từ lâu nhưng chỉ bộc lộ đồng loạt khi có dịch Covid-19.

Đường Vị An - Công thức thảo dược ngừa nguy cơ biến chứng bệnh tiểu đường

Lá dâu, lá dây thìa canh... là những thảo dược có công dụng tốt trong việc hỗ trợ ổn định đường huyết, giúp phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm do tiểu đường gây nên.

Đi khám vì sưng mang tai, người đàn ông phát hiện mắc u hiếm

Nam bệnh nhân mắc khối u khoảng bên họng, một loại u vùng đầu cổ khá hiếm gặp, đường kính lên tới 10 cm.

Nam thanh niên nhồi máu cơ tim sau bữa rượu

Sau bữa rượu liên hoan, nam thanh niên 26 tuổi nôn, đau ngực trái, khó thở phải đi cấp cứu gấp.

Bí quyết khỏe mạnh của ca sĩ 80 tuổi vẫn hát trên sân khấu

Huyền thoại Paul McCartney bắt đầu ăn chay gần 50 năm trước, thường xuyên tập luyện yoga vào buổi sáng.

Những thực phẩm phổ biến cản trở việc giảm cân

Ăn nhiều cơm, mì ăn liền, thịt hay uống nước trái cây không giúp bạn loại bỏ mỡ thừa.

Người đàn ông 2 lần chữa khỏi ung thư nhờ phát hiện sớm triệu chứng

Ông Seddon được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt vào năm 2018 và ung thư vòm họng vào năm ngoái.

Nhiễm biến thể BA.5 người bệnh có triệu chứng gì?

Dòng virus BA.5 thuộc biến thể Omicron chủ yếu tác động tới đường hô hấp trên, khiến người bệnh sốt, ớn lạnh, mất khứu giác, ho, nghẹt mũi, sổ mũi…

Ngã xe đạp, bé trai bị thủng tầng sinh môn

Phần nhựa của bàn đạp xe bị vỡ, trơ ra lõi kim loại. Cậu bé đạp xe bị ngã, bị kim loại đâm vào cơ thể, chảy máu rất nhiều.

Vắc xin Covid-19 hiện nay có hiệu lực với biến thể BA.5 của Omicron?

Các chuyên gia cho rằng việc Việt Nam đã ghi nhận sự xâm nhập biến thể BA.5 của Omicron là điều tất yếu.

Niềm vui bất ngờ của người đàn ông trẻ khuyên vợ đi tìm chồng khác

Gặp tai nạn lao động phải nằm một chỗ, anh Đức nhiều lần muốn kết thúc cuộc sống và khuyên vợ nên đi tìm hạnh phúc mới.