Bé mũm mĩm đã là phát triển toàn diện?

Theo nhiều chuyên gia dinh dưỡng tại Việt Nam, đa số bậc cha mẹ quá lo lắng con mình quá gầy còi (SDD) hoặc quá béo (TCBP), tuy nhiên, ít người biết rằng chiều con trẻ trong ăn uống nhưng thiếu khoa học, sẽ gây hại về thể chất và trí tuệ.

Hoang mang giữa suy dinh dưỡng và béo phì

Trong một cuộc hội thảo về dinh dưỡng cho trẻ em từ 1-3 tuổi tại TP. HCM mới đây, các chuyên gia cho rằng họ đang “đau đầu” trước nhận thức lệch lạc của nhiều bậc cha mẹ rằng cứ nuôi trẻ sao cho thật mũm mĩm là trẻ đó khỏe mạnh và thông minh. Sự lệch lạc này bắt nguồn một phần từ quá khứ khó khăn của xã hội và nhiều gia đình, thiếu thốn cái ăn nên trẻ em VN có tỉ lệ suy dinh dưỡng (SDD) cao, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên các chuyên gia khuyến cáo, nếu cứ bị ám ảnh tình trạng đó mà không được nâng cao về nhận thức, các bậc cha mẹ cứ ra sức vỗ béo cho con em họ, thì rất dễ rơi vào một thái cực khác đầy tai hại, đó là tình trạng thừa cân béo phì (TCBP).

Theo nhận định của nhiều chuyên gia dinh dưỡng tại Việt Nam, có một sự thật là nhiều bậc cha mẹ quá lo lắng con mình quá gầy còi (SDD) hoặc quá béo (TCBP). Cách tốt nhất là các bậc phụ huynh tìm hiểu kĩ về kiến thức dinh dưỡng. Trẻ ở giai đoạn từ 1-3 tuổi, những cột mốc 12, 18, 24, 36 tháng tuổi là rất quan trọng trong sự phát triển toàn diện của bé, đòi hỏi có chế độ dinh dưỡng đầy đủ và phù hợp với từng giai đoạn để vừa nâng cao thể chất (chiều cao, cân nặng) vừa phát triển trí não (trí tuệ). Như thế sẽ tránh bị rơi vào hai thái cực cực đoạn là SDD hay TCBP”.

Theo chuẩn tăng trưởng mới của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sự tăng trưởng bình thường về thể chất của trẻ (bé trai/bé gái) ở mốc 12 tháng tuổi là 9,6kg/8,9kg-75,7cm/74cm; ở mốc 18 tháng tuổi là 10,9kg/10,2kg-82,3cm/80,7cm; ở mốc 24 tháng là 12,2kg/11,5kg-87,8cm/86,4cm; và khi 36 tháng tuổi là 14,3kg/13,9kg-96,1cm/95,1cm. So với chuẩn cũ, cân nặng giảm đi và chiều cao tăng lên thêm 2cm.

Dinh dưỡng để phát triển trí não

TS. BS Hoàng Kim Thanh - GĐ Trung tâm Truyền thông thuộc Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết: “Trẻ ở độ tuổi từ 1-3 đòi hỏi một chế độ dinh dưỡng hợp lí và cân bằng giữa đạm, chất béo, vitamin và các loại khoáng chất”.

Trẻ có tạng người mảnh khảnh không hẳn đã là SDD và kém sức khỏe. Nhiều bà mẹ cứ thích “cục cưng” của mình được khen là mũm mĩm dễ thương nhưng hình thức như thế không hẳn đã là khỏe mạnh và thông minh. Cần cảnh báo rằng, hình thức mũm mĩm hay tròn trĩnh có thể gây ngộ nhận đối với không ít người đang nuôi con trẻ.

Theo Hội Nhi khoa VN, các bậc phụ huynh nên theo dõi, quan sát con trẻ ở các cột mốc kể trên về mặt trí tuệ như thế nào. Đơn cử vào độ 12-18 tháng tuổi, trẻ thường bắt đầu thể hiện khả năng vận động, ngôn ngữ, ghi nhớ sự vật, phân loại được sở hữu…Ở giai đoạn 18-24 tháng tuổi trẻ biểu hiện nhiều động tác hơn, bắt đầu có tư duy toán học, biểu hiện khả năng âm nhạc và giao tiếp, có khả năng tự nhận biết. Trẻ ở giai đoạn 24-36 tháng tuổi có sự nở rộ về ngôn ngữ (hơn 70%), trí tuệ vận động phát triển và có khả năng tư duy bằng tay.v.v…Đó là những biểu hiện để bậc cha mẹ đánh giá con em mình có phát triển trí não bình thường hay không. Nếu trẻ lanh lợi hơn, cho thấy khả năng trí tuệ tốt hơn, là trẻ thông minh. Vì thế, chế độ dinh dưỡng, theo bác sĩ Hoàng Kim Thanh, cần phải quan tâm nhiều đến phát triển trí não.

Bên cạnh việc đảm bảo khẩu phần ăn đầy đủ các chất bột, đạm, béo, đường, vitamin và khoáng chất, bố mẹ cần chú ý bổ sung các nhóm chất hỗ trợ sự phát triển trí não của bé như: Phospholidips, Lutein, Omega3, AA, taurine, choline, và DHA. Các chất này có trong các thực phẩm như thịt, cá, trứng, ngũ cốc… và đặc biệt được có trong các loại sữa công thức với một tỉ lệ phù hợp, được chứng minh lâm sàng tác động tích cực đến phát triển trí não và thể chất của trẻ. Gain Plus EyeQ của Abbott là một trong nhãn hàng được các bà mẹ yêu thích và tin dùng.

Khoa học dinh dưỡng đã chứng minh rằng, một chế độ dinh dưỡng khoa học sẽ giúp bé ở độ tuổi từ 1-3 phát triển trí não với những thể hiện về trí tuệ theo những cột mốc kể trên. Vì thế, giữ được chuẩn cân nặng - chiều cao cho bé, nhưng nuôi dạy bé lanh lợi, hoạt bát mới là cái đích cần hướng tới của các bà mẹ.