

Đó là ao tiên nằm trong hang Tối (hay còn gọi là động Mẫu, thuộc quần thể chùa Bái Đính cổ). Hang động này được phát hiện tình cờ khi người dân đào một tổ mối khổng lồ ở cửa động. Sở dĩ có tên gọi hang Tối là để đối diện với hang Sáng (nơi thờ Phật) đã được đặt tên trước đó.

Để thưởng ngoạn cảnh sắc, chiêm bái nơi đây, du khách phải chinh phục hơn 300 bậc đá từ cổng tam quan ở lưng chừng núi. Khác với những ngôi chùa có cột trụ đồ sộ hay thượng điện nguy nga, chùa Bái Đính cổ mang đậm lối kiến trúc chùa động thuở sơ khai, giản dị nhưng toát lên vẻ uy linh, huyền bí.

Hang Tối là nơi thờ Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải cùng Ngũ vị tôn quan và Ban Công Đồng với hệ thống tượng cổ kính. Không gian bên trong chia thành nhiều ngăn, ô độc đáo, có cả lối "lên trời" và "xuống âm phủ".
Điểm nhấn kỳ bí nhất chính là vũng nước nhỏ rộng vài mét vuông nằm lọt thỏm ngay lối đi xuống âm phủ. Nước ở đây quanh năm mát lành, xanh trong thấu đáy. Người xưa gọi vũng nước này là ao tiên hay "nhãn long ẩn sơn" (mắt rồng ẩn trong núi). Trầm tích thời gian cũng để lại trong hang hệ thống thạch nhũ muôn hình vạn trạng như cột chống trời, trái phật thủ, bầu sữa mẹ... mang theo những giọt nước ngầm rỉ rả ngày đêm xuống ao tiên.

Theo chị Nguyễn Hoa Mận, hướng dẫn viên du lịch tại đây, ao tiên được xem là nơi tụ phúc, lĩnh hội sinh khí của đất trời. Mạch nước này thông ngầm với giếng Ngọc dưới chân núi, tạo thành hai mắt rồng biểu trưng cho long mạch của vùng đất Bái Đính.

Nhà nghiên cứu Trương Đình Tưởng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Ninh Bình phân tích: Nếu giếng Ngọc dưới chân núi là "nhãn long lộ thiên" (mắt rồng lộ diện) thì ao tiên trong hang Tối chính là "nhãn long ẩn sơn". Sự kết hợp giữa một mắt ở chân núi và một mắt trên đỉnh núi đã tạo nên thế tụ thủy "song long" độc nhất vô nhị. Theo phong thủy cổ, hai "long nhãn" này chính là sự đăng đối hoàn hảo giữa sơn-thủy và âm-dương, mang lại linh khí, sự linh thiêng cho vùng đất này.

Suốt nhiều thế kỷ qua, người dân địa phương chưa từng chứng kiến ao tiên cạn nước. Ngay cả vào những mùa khô hạn khốc liệt nhất, khi sông suối, ao hồ xung quanh đều trơ đáy, mạch nước thiêng trong lòng hang Tối vẫn đầy ắp một cách kỳ diệu.

