Bí quyết 'giàu nứt vách' của người Hoa ở Sài Gòn

Thuở ấy, giữa Sài Gòn và Chợ Lớn vẫn "đò ngang cách trở". Giữa 2 nơi là ruộng lúa, ao nuôi vịt... 

Thuở ấy, giữa Sài Gòn và Chợ Lớn vẫn "đò ngang cách trở". Giữa 2 nơi là ruộng lúa, ao nuôi vịt... 

Lịch sử hình thành và phát triển TP.HCM không thể không nhắc đến Chợ Lớn. Đây là một vùng đất rộng nằm trong phạm vi 2 quận 5 và 6 với rất đông người Hoa sinh sống...

Những ngày đầu của Chợ Lớn

Năm 1644 tại Trung Hoa, nhà Thanh lật đổ hoàn toàn nhà Minh. Một số người nhà Minh đã rời bỏ quê hương xuôi về phương Nam...

Tháng giêng năm 1679, hai tướng cũ của nhà Minh là Dương Ngạn Địch và Trần Thượng Xuyên đã đem 3.000 quân cùng 50 chiến thuyền cập bến Đà Nẵng, xin thần phục nhà Nguyễn.

{keywords}

Một đoạn phố sầm uất vẫn còn mang dáng dấp người Hoa trên đường Hải Thượng Lãn Ông (Q.5, TP.HCM)

Chúa Nguyễn lúc bấy giờ là Nguyễn Phúc Tần không nỡ cự tuyệt, đã đưa họ đến vùng Đông Phố để cư trú, khai khẩn và làm ăn.

Dương Ngạn Địch tiến quân vào cửa Soài Rạp, đến đóng quân ở Mỹ Tho. Trong khi đó, Trần Thượng Xuyên đi theo cửa Cần Giờ để đến Biên Hòa. 2 đạo binh người Hoa này vỡ đất hoang, dựng phố xá, tạo nên một vùng đất trù phú.

Cánh quân của Trần Thượng Xuyên trú ở Cù lao Phố (Biên Hòa) đã tiến hành khai khẩn vơi quy mô lớn. Chẳng bao lâu, vùng đất hoang sơ này đã trở thành thương cảng, trung tâm thương mại và giao dịch quốc tế của cả vùng Gia Định, tức Nam bộ ngày nay.

Sự phồn thịnh của Cù lao Phố kéo dài không lâu. Năm 1776, dưới ảnh hưởng của chính sách mới của nhà Tây Sơn, người Hoa bỏ đi rất nhiều. 

{keywords}

Bưu điện Chợ Lớn, nơi ngày xưa là Chợ Lớn cũ

Những người còn lại tìm đến vùng Chợ Lớn sinh sống, lập cơ sở mới làm ăn, buôn bán. Kể từ đó, Cù lao Phố đánh mất vai trò là trung tâm thương mại, thay vào đó là Chợ Lớn.

Tại Chợ Lớn, lúc bấy giờ có tên là Đề Ngạn, đã có một làng Minh Hương nhưng chưa được sôi động lắm. Chỉ khi số người từ Cù lao Phố chạy về, khu vực Đề Ngạn mới trở nên đông đúc.

Người Hoa bắt đầu lập chợ tại nơi họ cư ngụ để trao đổi hàng hóa. Chợ của người Hoa lúc bấy giờ (khu vực bưu điện Chợ Lớn ngày nay) so với chợ người Việt mà điển hình là chợ Tân Kiểng có lớn hơn nên được gọi là Chợ Lớn. Từ đó, cả khu vực có người Hoa sinh sống đều được gọi là Chợ Lớn.

Người Hoa sống không thể tách rời nhau. Họ quây quần thành một quần thể để có điều kiện giúp đỡ, nương tựa nhau.

Chợ Lớn hôm nay

Năm 1865, thành phố Chợ Lớn được thành lập bao gồm quận 5, quận 6 ngày nay và vùng đất dọc theo kênh Tẻ nơi có đông người Hoa sinh sống. 

Đến năm 1879, Le Myre de Vilers, Thống đốc Nam Kỳ, ra nghị định công nhận thành phố Chợ Lớn (ville de Cho Lon) là đô thị loại 2 (municipalité de 2è classe), ngang cấp tỉnh. 

Thành phố Chợ Lớn này lại nằm trong tỉnh Chợ Lớn nhưng là đơn vị hành chánh độc lập không phụ thuộc tỉnh.

{keywords}

Hội quán Hà Chương trên đường Nguyễn Trãi là một trong nhiều hội quán của người Hoa tại Chợ Lớn

Thuở ấy, giữa Sài Gòn và Chợ Lớn vẫn "đò ngang cách trở". Giữa 2 nơi là ruộng lúa, ao nuôi vịt... Năm 1882, tuyến đường xe điện đầu tiên ở Việt Nam nối Sài Gòn và Chợ Lớn bắt đầu hoạt động, năm 1916 người dân trải đá ong xây dựng đường Galliéni, nay là Trần Hưng Đạo, 2 vùng mới giao thương nhiều hơn.

Năm 1930, Sài Gòn và Chợ Lớn chính thức "gặp" nhau tại điểm nay là đường Nguyễn Văn Cừ. Một năm sau, Tổng thống Pháp ra sắc lệnh thành lập khu Sài Gòn - Chợ Lớn.

Sau 1954, tỉnh Chợ Lớn bị nhập vào Gia Định và Long An, riêng thành phố Chợ Lớn nhập với Sài Gòn cho đến ngày nay.

Người Hoa có mặt tại Chợ Lớn ngay từ lúc vùng đất này còn hoang sơ. Họ miệt mài lao động, đổ mồ hôi đổi lấy bát cơm. Trong số đó, có những người từ đôi bàn tay trắng tạo nên sự nghiệp to lớn. Họ góp phần tạo cho Chợ Lớn có diện mạo trù phú, sầm uất như hôm nay.

Một trong những bí quyết thành công của người Hoa là họ sống thành những cộng đồng, chung tay giúp nhau những lúc cần thiết.

Những hội quán của người Hoa như Hà Chương, Ôn Lăng, Nghĩa An, Nhị Phủ, Sùng Chính là nơi tập hợp những người có cùng quê quán. Họ thường xuyên gặp nhau để thăm hỏi, đỡ đần nhau...

Những nhân vật người Hoa đã thành công một cách nổi bật sẽ được chúng tôi đề cập ở bài viết sau.

(Còn tiếp)

Trần Chánh Nghĩa

tin nổi bật

Người sưu tầm hơn 3.200 túi nôn máy bay

Suốt 40 năm qua, ông Silberberg (Mỹ) sưu tầm hàng nghìn chiếc túi nôn bằng giấy được cung cấp miễn phí trên máy bay và mở một bảo tàng trực tuyến nhằm trưng bày chúng.

Cuộc sống con người sẽ như thế nào sau 50 năm nữa?

Những thay đổi trong thế kỷ 21 sẽ do hai yếu tố chính thúc đẩy. Đó là sự tiến bộ nhanh của công nghệ và sự biến đổi xấu đi của khí hậu, môi trường.

Phong tục lạ tranh cướp đồ ăn trong đám cưới và nỗi sợ của cô dâu chú rể

Trong nhiều đám cưới Trung Quốc thời hiện đại vẫn tồn tại những tập tục kỳ lạ khiến nhiều cô dâu, chú rể phải khiếp sợ.

Bảo vệ những báu vật hàng trăm tuổi ở Đắk Nông

Mới đây, Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã công nhận một số cây lớn ở xã Quảng Trực (Tuy Đức, Đắk Nông) là Cây di sản Việt Nam; trong đó có cây giáng hương và quần thể thông có tuổi đời hàng trăm tuổi.

Người đàn ông lập kỷ lục Guinness với 848 hình xăm

Đến nay, Matt Gone đã chi khoản tiền khổng lồ 173.000 bảng Anh (khoảng 185.000 USD) cho hàng trăm hình xăm trên cơ thể mình.

'Thót tim' hàng xóm cứu mạng chàng trai định nhảy từ tầng 11 xuống

Sự việc thót tim vừa mới xảy ra tại Nga. Đoạn clip do người đứng ở tòa nhà đối diện quay được rồi đăng tải lên mạng xã hội.

Tổ chức đám cưới dù chú rể bỏ trốn

Cô dâu Kayley Stead (27 tuổi, xứ Wales, Vương quốc Anh) bị bỏ mặc một mình tại lễ đường bởi chú rể biến mất không lý do.

3 mẹ con người Anh bị bỏ rơi giữa biển khi đi lặn

Khi ngoi lên mặt nước và phát hiện chiếc thuyền chở mình biến mất, Justine Clark cùng nhóm đi lặn cố bơi vào hòn đảo gần đó để được giải cứu.

Người đàn ông cưới 53 vợ, có cuộc hôn nhân chỉ dài một đêm

Người đàn ông tuyên bố kết hôn 53 lần nhưng liên tiếp gặp thất bại trong hôn nhân gây ra cuộc tranh cãi trên mạng xã hội.

Cuộc sống trong nhà quan tài ở Hong Kong ngột ngạt hơn bao giờ hết

Ông Au sống cùng vợ con trong túp lều tạm bợ trên sân thượng tòa nhà. Nóng hầm hập nhưng vợ chồng ông chỉ bật điều hòa một chút khi con đi học về vì không trả nổi tiền điện.

Bất ngờ với bụng bầu 'siêu nhỏ' của nữ vận động viên thể hình

Một nữ vận động viên thể hình người Anh đang mang thai đứa con đầu lòng nhưng cô khiến những người hâm mộ choáng váng với chiếc bụng “đầy ấn tượng” của mình.

Chuyện về con thuyền kỳ lạ trên đất liền khiến cả làng phải chịu tang

Lăng cá Ông với hình dáng thuyền đánh cá được ngư dân đóng góp hơn 800 triệu đồng xây dựng; khi cá lụy bờ, bà con trong làng chôn cất và chịu tang.

Cô gái bị bố mẹ kiện vì từ chối mua nhà cho em trai ở Trung Quốc

Không thể ép Zhang (29 tuổi) mua nhà cho em trai, bố mẹ đẻ đã kiện cô ra tòa để đòi 500.000 nhân dân tệ tiền cấp dưỡng.

Chàng trai miền Tây khổ vì cao hơn 2m, đi trong nhà phải khom lưng

Chiều cao ngoại cỡ khiến Út gặp nhiều bất tiện trong cuộc sống. Cậu mặc cảm, ngại tiếp xúc với nhiều người.

Bụi hồng nghìn năm tuổi, chỉ cần hoa nở thành phố không suy tàn?

Bụi hoa hồng leo ở bên ngoài nhà thờ Hildesheim (Đức) được cho là đã nghìn năm tuổi. Theo truyền thuyết từ xa xưa, chỉ cần hoa vẫn nở, thành phố sẽ không bị suy tàn.