- Quản lý nhà nước của các bộ là phải làm những công việc cụ thể, nhưng bây giờ cán bộ các bộ toàn làm dự án.

Sáng 25/9, UB Các vấn đề xã hội của QH khai mạc phiên họp toàn thể lần thứ 9.

Nội dung đầu tiên của phiên họp là cho ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ, ngân sách năm 2014, dự toán 2015 của Bộ LĐ-TB-XH và kết quả thực hiện nghị quyết chất vấn của Bộ trưởng Bộ này.

Phó chủ nhiệm UB Nguyễn Văn Tiên cho biết 1 ngày trước phiên họp, ông đã dự họp với UB Tài chính - Ngân sách.

Đọc báo cáo về ngân sách của Bộ Y tế và Bộ LĐ-TB-XH, ông Tiên đánh giá có lẽ nguyên nhân xảy ra thực thi pháp luật không nghiêm là do không đôn đốc, không thanh tra do các bộ không có nhiều kinh phí cho các hoạt động này. Ông nêu các ví dụ điển hình như vụ nuôi trẻ ở chùa Bồ Đề, chuyện mẹ Việt Nam Anh hùng tái giá gây xôn xao dư luận, …

“Quản lý nhà nước là phải làm những công việc cụ thể như thế này. Chứ bây giờ bộ lại toàn đi làm các dự án. Đọc hết báo cáo ngân sách của Bộ LĐ-TB-XH thì thấy Bộ có 2 chương trình mục tiêu quốc gia, 9 đề án. Như thế này thì cán bộ của Bộ Lao động hay Bộ Y tế chỉ đi làm dự án thôi, các công việc quản lý nhà nước khác thì rất ít đề cập. Bộ toàn đi làm những cái thế này thì chúng tôi cũng không hiểu, không rõ kinh phí thanh tra là bao nhiêu” - ông Tiên nói.

Ông cũng thông tin thêm: Tại cuộc họp ngày hôm qua với UB Tài chính - Ngân sách, Bộ trưởng Tài chính nói mỗi cục, vụ của Bộ Y tế có những dự án rất to, đi họp về dự án mà ĐBQH còn ngồi ghế sau nhưng giám đốc ban quản lý các dự án này thì ngồi ghế hạng C trên máy bay!

Cần báo cáo lại về chi phí dành cho công tác quản lý nhà nước là đề nghị của ông Tiên.

Tỉ lệ thất nghiệp: Dư luận phản ứng thì phải xem lại

Phó chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội Bùi Sỹ Lợi đề nghị Bộ LĐ-TB-XH trao đổi thêm về tỷ lệ thất nghiệp 1,84% bởi nhiều ý kiến cho rằng tính hiện thực của con số này không cao.

Bộ trưởng LĐ-TB-XH Phạm Thị Hải Chuyền cho biết con số này dựa trên số liệu điều tra của Tổng cục Thống kê.

Còn ông Nguyễn Thế Phương, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư lý giải con số này được tính theo cách của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), nghĩa là một người lao động trong 1 tuần có làm việc trong 1 giờ tạo thu nhập chính đáng thì không coi là thấp nghiệp. Ở các nước phát triển tỷ lệ thất nghiệp 7-8%.

Nhiều ĐB cũng băn khoăn về con số 1,84% đồng thời nhìn nhận nếu cứ tiếp tục những con số như thế này thì chính sách đề ra không có tính xác thực.

Bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm UB Các vấn đề XH cho rằng tỉ lệ thất nghiệp trên được Bộ LĐ-TB-XH điều tra trên cỡ mẫu 500.000 người. Chưa nói đến phương pháp điều tra nhưng một con số khi công bố mà dư luận xã hội phản ứng thì cần xem xét lại, kể cả khi đã áp dụng cách tính của ILO.

Theo bà Mai, áp dụng một cách máy móc thì xã hội phản ứng. Cách tính của ILO là vậy nhưng với điều kiện Việt Nam thì cần sử dụng các công cụ khác nữa để phản ánh chính xác thực tế.

Dạy nghề: Báo cáo mấy trăm, giám sát không có

Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị Phạm Đức Châu thẳng thắn hỏi Bộ LĐ-TB-XH có tin con số dạy nghề mà các địa phương báo cáo lên không? Bản thân ông băn khoăn nhiều về con số đào tạo nghề cho người nghèo. Con số này hiện nay không ai nắm được. Có địa phương báo cáo mấy trăm hộ nghèo được đào tạo nghề để thoát nghèo nhưng thực tế giám sát thì không có.

“Nên chăng cần có đánh giá thật chính xác về đề án này. Nếu họ nghèo thì bỏ tiền ra cho họ đi học đàng hoàng để thoát nghèo, nếu không cứ kiểu học chắp vá thế này thì không giải quyết được vấn đề gì, gây tốn kém lãng phí” - ông Châu nói.

Hơn nữa, trước đây khi các chương trình Mục tiêu quốc gia còn ít, tỉ lệ đào tạo nghề hàng năm vẫn đạt, còn giờ ta có đầy đủ nhiều chương trình hơn thì tỉ lệ lại giảm? Bộ LĐ-TB-XH cho biết tỉ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ chỉ hơn 18%.

“Tiền ngân sách nhà nước đầu tư vào các chương trình này Bộ Tài chính có nắm được hiệu quả và có chỉ đạo hay chịu trách nhiệm gì không, hay chỉ giao tiền là xong?” - ông đặt câu hỏi.

ĐB Nguyễn Thị Khá cũng nêu bất cập lớn trong đào tạo nghề hiện nay: Giáo viên vừa thiếu vừa yếu, trang thiết bị cũ kỹ lạc hậu. Chiếc xe phục vụ việc học nghề ra đời từ 50-70 năm trước, học xong không sửa nổi xe hiện tại. Như thế có gây lãng phí không? Việc đào tạo, dạy nghề mới chỉ dừng ở mức dạy những gì đang có chứ không dạy cái mà xã hội đang cần.

Trong khi đó, đang có sự lãng phí rất lớn ở các cơ sở đào tạo, dạy nghề. Cả nước có 1.345 cơ sở dạy nghề, trong đó có 165 trường cao đẳng nhưng 8 tháng đầu năm chỉ tuyển sinh được 623 ngàn người, đạt 35%.

Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền cho biết các thông tin mà ĐB nêu là đúng, Chính phủ đã ban hành đề án đổi mới đào tạo nghề nhưng trong 1-2 năm thì chưa thể khắc phục và thấy kết quả ngay được mà phải dần từng bước.

Cẩm Quyên