IRON_MAN.jpg
Quảng cáo xem phim "Người sắt" trên di động. Bộ phim đạt doanh thu 1 triệu USD chỉ sau 1 tuần được bán trên Internet

Matthew Bowers - một người dân Chicago (Hoa Kỳ) đã đóng tiền thuê bao kênh truyền hình HBO từ gần 20 năm qua mà không mấy quan tâm đến việc mình bật TV lên bao nhiêu lần trong tháng. Nhưng rồi mọi chuyện đã thay đổi khi hồi tháng 9 vừa qua, anh bị sa thải. Đến lúc này anh mới nghĩ: Tại sao lại phải bỏ tiền cho một thứ dịch vụ mà chẳng mấy khi sử dụng này, trong khi trên Internet vẫn có đầy đủ? Và anh đã quyết định cắt hợp đồng.

Bị Internet tấn công

Có lẽ đây là một cảnh mà ngành công nghiệp giải trí không mấy thích thú nhưng họ vẫn phải công nhận rằng tình hình kinh tế khó khăn đã đẩy ngày càng nhiều khách hàng của mình đến với thế giới web hay thiết bị di động. Nếu xét về lịch sử, ngành công nghiệp điện ảnh, giải trí chưa bao giờ "biết sợ" những cuộc khủng hoảng hay suy thoái mà đây chính là cơ hội cho họ phát triển mạnh mẽ hơn. Thời kỳ Đại khủng hoảng (1929-1933) người ta vẫn đi rạp xem phim đều đặn để lẩn tránh bớt thực trạng buồn, thời kỳ kinh tế Mỹ suy thoái đầu những năm 1980, dịch vụ cho thuê băng video VHS nở như nấm, đầu thập kỷ này cũng chính cuộc khủng hoảng dotcom (2001) đã khiến cho những chiếc đĩa DVD "cất cánh". Nhưng nay tình thế đã khác.

Những số liệu thống kê đã cho thấy ngành công nghiệp giải trí đang bị tấn công dữ dội. Nếu như trong quý III /2008, doanh số bán đĩa DVD đã giảm 9% thì hiện nay ngành này đã gặp rắc rối thực sự. Trên truyền hình, doanh thu từ quảng cáo cũng tụt giảm thê thảm. Không xem TV nữa thì khán giả đi đâu? Họ có một địa chỉ khác rẻ tiền hơn nhiều đó là Internet. Không cần quá thông thạo về net, một người dân bình thường cũng có thể tìm ra hàng chục trang web cho xem phim, hay các chương trình TV miễn phí như Hulu, Vudu, YouTube, Netflix, iTunes FunLittleMovies.com, Movielink, CinemaNow… Mới đầu các hãng phim không mấy quan tâm đến hành động này nhưng rồi khi lượng khán giả cứ ngày một "teo tóp" họ đã buộc phải hành động. Mới đây nhất kênh truyền hình Warner Brothers Television đã phải lên tiếng yêu cầu các trang web gỡ các bộ phim đang rất ăn khách của họ như "The Mentalist" hay "Eleventh Hour". Trong khi đó, mới đây hãng chuyên sản xuất chương trình phim truyện Metro -Goldwyn-Mayer (MGM) đã ký một hợp đồng với trang web chia sẻ video trực tuyến lớn nhất thế giới YouTube để phát những bộ phim đầy đủ hay các chương trình TV trên mạng Internet.

Phản pháo hay chung sống?

Việc ngày càng nhiều khách hàng tìm đến Internet để giải trí thay cho các hình thức truyền thống không chỉ khiến ngành kinh doanh đĩa DVD ế ẩm mà còn khiến cho doanh thu của nhiều "đại gia" khác cũng tụt dốc nhanh chóng. Điển hình nhất là thu nhập của 20th Century Fox giảm 31% trong quý vừa qua, Walt Disney Pictures còn giảm mạnh hơn nữa với 42%. "Ngày mà các nhà sản xuất chương trình giải trí chỉ cần hoàn thiện sản phẩm, ra thông cáo báo chí và sau đó là ngồi nhìn khán giả chen lấn mua vé đã chấm dứt", Steve Mosko - Chủ tịch Sony Pictures Television chua chát thừa nhận. Vấn đề lớn nhất là trong khi khán giả vẫn rất thích thú các bộ phim hay chương trình truyền hình trên mạng thì việc đó lại chẳng mang lại cho các hãng sản xuất một đồng lợi nhuận nào. "Tôi thấy một trào lưu ngày càng lớn là khách hàng tìm đến thế giới web để thưởng thức những sản phẩm giải trí chuyên nghiệp", David van Eyssen - một nhà làm phim độc lập vừa ký hợp đồng liên kết với Paramount Digital Entertainment phát biểu, "Internet chính là một sự thay thế các hình thức giải trí truyền thống gần như hoàn hảo cho thời kỳ hiện nay bởi chi phí rất rẻ của nó". Một cuộc khảo sát do hãng JupiterResearch vừa thực hiện trong tháng 9 vừa qua cũng khẳng định xu thế này. Khi người tiêu dùng được hỏi về việc họ sẽ thay đổi thói quen giải trí thế nào trong khi nền kinh tế đang suy thoái, nhóm khách hàng quan trọng nhất ở độ tuổi 25-34, những người vốn rất thích việc mua vé xem phim hay truyền hình cáp đã thẳng thắn tuyên bố họ sẽ là những người đầu tiên ra đi và điểm đến không xa lạ: Internet.

Một số người cho rằng đây là điều viển vông vì không mấy ai đủ kiên nhẫn để xem hết một bộ phim dài 2 tiếng trên màn hình máy tính hay điện thoại di động. Nhưng tư tưởng này đã nhanh chóng bị phản bác bởi một ví dụ sinh động và mới mẻ. Khi bộ phim "Iron Man" (Người sắt) chính thức được bán trên trang web iTunes của Apple với giá 2, 99 USD cho 1 lần tải, chỉ trong vòng 7 ngày đầu tiên bộ phim này đã thu về doanh thu hơn 1 triệu USD. Đây gần như là khoản lợi nhuận ròng bởi lẽ chi phí cho việc phát hành này không đáng kể. Nếu so sánh với 140 triệu doanh thu từ các phòng chiếu của "Iron Man" thì có vẻ con số đó không mấy ấn tượng nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu những người mua vé đến rạp kia chuyển sang xem trên mạng Internet? Chắc chắn các nhà sản xuất sẽ rất buồn.

Tuy vậy, không phải nhà sản xuất nào cũng khó chịu với thực trạng này mà họ vẫn tin tưởng rằng đó chỉ là một kênh phát hành phụ mà thôi. "Khi TV xuất hiện, nhiều người đã lo lắng rằng nó sẽ tiêu diệt ngành điện ảnh nhưng thực tế là không", Steve Mosko phát biểu, "Hoàn cảnh hiện nay cũng vậy, các ngành kinh doanh có thể cùng nhau tồn tại".

Theo IHT, Cwebnews

Đọc toàn bộ bài viết  trên báo BĐVN số 118 ra ngày 01/12/2008