‘Cá bé nuốt cá lớn’: Những cú thâu tóm doanh nghiệp Việt chấn động

Việc bán vốn nhà nước khỏi những lĩnh vực Nhà nước không cần nắm giữ là một chủ trương đúng đắn, nhận được sự ủng hộ của nhiều giới, nhiều ngành. 

 Một doanh nghiệp có năng lực tài chính khiêm tốn có thể bỏ ra hàng nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng để mua phần vốn Nhà nước thoái khỏi các doanh nghiệp. Sau khi mua vốn thành công, thì những ông chủ thực sự mới đường hoàng lộ diện. Những thương vụ bán vốn như thế thường để lại không ít câu hỏi. 

Thâu tóm Vinaconex: Thương vụ ngàn tỷ, toan tính của đại gia bí ẩn

Con trai gia tộc Trịnh Văn Bô đấu vụ 2.000 tỷ thâu tóm ông lớn Việt Nam

Việc bán vốn nhà nước khỏi những lĩnh vực Nhà nước không cần nắm giữ là một chủ trương đúng đắn, nhận được sự ủng hộ của nhiều giới, nhiều ngành. Vì thế việc xem xét đánh giá năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư mới là vô cùng cần thiết để đảm bảo đó thực sự là nhà đầu tư khát khao thúc đẩy hoạt động của DN.

Cá bé nuốt... cá lớn

Cuối năm 2017, thương vụ bán 53,59% vốn nhà nước tại Tổng công ty Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) đã làm rúng động giới đầu tư. Công ty trúng đấu giá là Công ty TNHH Vietnam Beverage đã bỏ ra 110 nghìn tỷ đồng (khoảng 5 tỷ USD) để mua 343 triệu cổ phần Sabeco, tương đương 53,59% vốn điều lệ với giá lên tới 320.000 đồng/cổ phần.

Thương vụ Sabeco là thành công lớn. Nhưng ẩn sau sự thành công đó, cũng là cách chơi của ông chủ người Thái khiến nhiều người giật mình

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, tổng lượng nắm giữ cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đối với một doanh nghiệp Việt là 49%. Nhưng trong thương vụ của Sabeco, đại gia Thái Lan có thể được mua tới 51% cổ phần. Vì sao?

Công ty TNHH Vietnam Beverage chỉ được thành lập trước phiên bán vốn ít tháng (tháng 10/2017) với vốn điều lệ ban đầu là 100 tỷ đồng. Chủ sở hữu khi thành lập của Vietnam Beverage là Công ty CP Đầu tư Nga Sơn. Đáng chú ý, Công ty CP Đầu tư Nga Sơn cũng mới được thành lập ngày 27/9/2017, trước Vietnam Beverage vài ngày.

{keywords}
 

Ngay sau đó, ngày 7/12, Vietnam Beverage đã tăng vốn điều lệ lên 681,6 tỷ đồng; đồng thời chuyển sở hữu sang cho Công ty CP Đầu tư F&B Alliance Việt Nam. Sở hữu 49% F&B Alliance Việt Nam là Beerco Limited - một công ty do Thai Beverage sở hữu 100%. Thai Beverage là tập đoàn đồ uống Thái Lan thuộc sở hữu của tỷ phú người Thái gốc Hoa Charoen Sirivadhanabhakdi.

Bằng cách này, Sabeco đã về tay người Thái sau một loạt các sở hữu vòng vèo.

Mới đây, phiên đấu giá cổ phiếu Vinaconex (VCG) do SCIC thoái vốn diễn ra hôm 22/11 tiếp tục mang đến sự ngỡ ngàng cho các nhà đầu tư. Nhà đầu tư Nguyễn Xuân Đông, chủ Công ty TNHH An Quý Hưng, trở thành người thắng cuộc, trúng thầu mua trọn lô 254,9 triệu cổ phiếu VCG từ SCIC để trở thành cổ đông chi phối (chiếm 57,7%).

An Quý Hưng đã mua với giá rất cao: 28.900 đồng/cổ phần, cao hơn nhiều giá khởi điểm 21.300 đồng/cổ phần, vượt xa giá đang giao dịch trên sàn chứng khoán là 18.500 đồng/cổ phần

Theo đó, tổng số tiền An Quý Hưng mua là hơn 7.360 tỷ đồng, cao hơn giá trị khởi điểm gần 2.000 tỷ đồng, cao hơn giá thị trường 2.600 tỷ đồng

An Quý Hưng là một cái tên khiêm tốn trên thị trường, có vốn điều lệ 360 tỷ đồng hồi đầu tháng 11/2018 và tăng lên mức 500 tỷ đồng hồi giữa tháng khi các doanh nghiệp đặt cọc và nộp đơn đăng ký đấu giá cổ phiếu VCG.

Kết thúc năm 2017, công ty An Quý Hưng có tài sản ngắn hạn gần 550 tỷ đồng, dài hạn 450 tỷ đồng và tổng cộng nguồn vốn gần 1.000 tỷ đồng. Năm 2017, công ty đạt 956 tỷ đồng doanh thu thuần và 62,4 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế.

Với quy mô như vậy, để huy động được số tiền lên đến hơn 7.300 tỷ thì An Quý Hưng sẽ không thể chỉ dựa vào vốn vay ngân hàng. An Quý Hưng sẽ phải huy động từ các cá nhân, tổ chức khác ngoài ngân hàng. 

Nếu chỉ xét thuần túy về mặt quy mô theo đăng ký, với tình hình tài chính của An Quý Hưng như vậy, thương vụ M&A An Quý Hưng thâu tóm Vinaconex như “cá bé nuốt cá lớn” vậy.

{keywords}
 

Hiệu quả doanh nghiệp sau thoái vốn

Nếu như ông chủ người Thái của Sabeco là tỷ phú lừng lẫy của Thái Lan, thì bảng thành tích của nhà đầu tư mua vốn tại Vinaconex lại khiêm tốn hơn nhiều. 

Trong quá khứ, nhiều thương vụ bán vốn diễn ra, nhà đầu tư mới vào điều hành, nhưng sau đó kết quả lại không được như ý muốn.

Năm 2016, hãng Phim truyện Việt Nam chào mời cổ phần hóa. Tổng công ty Vận tải thủy Vivaso hoàn tất quá trình mua lại. Nhưng sau đó, nhiều nghệ sĩ bức xúc vì tình hình chậm lương, lương thấp và không có định hướng làm phim của ban lãnh đạo mới. Vivaso không đầu tư làm phim, để hãng phim tan hoang, xuống cấp nghiêm trọng nhưng lại đề ra các quy định trái khoáy.

Ngày 20/9/2018, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra Công tác cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam. Kết luận chỉ rõ việc cổ phần hóa Công ty TNHH MTV Hãng phim truyện Việt Nam (VFS) còn một số tồn tại và khuyết điểm.

Ngoài việc để Tổng công ty Vận tải thủy rút vốn trước thời hạn, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm các bên liên quan trong quá trình cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam.

Với thương vụ bán vốn tại Vinaconex cũng có nhiều câu hỏi được đặt ra với một nhà đầu tư nhỏ thâu tóm trở thành cổ đông lớn của DN đầu ngành.

Sau khi Nhà nước bán vốn thành công tại Sabeco, thì nhiều người đã nhận rõ đứng sau một công ty đấu giá quy mô nhỏ là có sự xuất hiện của tỉ phú Thái Lan. Còn cho đến bây giờ mọi người vẫn còn nhiều dấu hỏi về nhà đầu tư đã bỏ ra hơn 7.300 tỷ mua lượng vốn khủng tại Vinaconex.

Việc bán vốn và bán vốn thành công về số tiền thu được là quan trọng, nhưng mục tiêu cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước còn là hiệu quả doanh nghiệp sau cổ phần hóa cũng quan trọng không kém.

Vì thế việc xem xét đánh giá năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư mới là vô cùng cần thiết để đảm bảo đó thực sự là nhà đầu tư khát khao thúc đẩy hoạt động của DN.

 Sức ép, 1 tuần lo 7.000 tỷ tiền tươi  

Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) vừa có văn bản thông báo nộp tiền mua cổ phần của Nhà đầu tư trúng giá trong phiên đấu giá cả lô cổ phần của SCIC tại Tổng công ty Xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (Vinaconex), gửi tới Công ty TNHH An Quý Hưng. 

Theo thông báo của SCIC, công ty An Quý Hưng còn phải đóng 6.823 tỷ sau khi trừ tiền đặt cọc đấu giá. Theo quy chế đấu giá, hạn cuối để đóng tiền là ngày 4/12/2018. Như vậy, thời gian còn lại không quá 1 tuần để An Quý Hưng thu xếp đủ 6.823 tỷ đồng, nếu muốn thực sự trở thành cổ đông chi phối 57,7% vốn Vinaconex.

Giới chuyên gia M&A phân tích, thông thường, để thực hiện các cú M&A với quy mô lớn, nhà đầu tư thường sử dụng chiến lược leveraged buy out (LBO) - một hình thức mua lại và sáp nhập doanh nghiệp bằng nguồn tài chính đi vay.

Theo chiến lược này, nhà đầu tư phải có một lượng tiền nhất định để thanh toán trước một phần giá trị mua và cầm cố cổ phần vừa mua để có nguồn thanh toán cho các cổ đông cũ. Sau đó, dùng dòng tiền và tài sản của doanh nghiệp mua được cầm cố để trả lại khoản vay ban đầu. 

Tuy nhiên, trong trường hợp của An Quý Hưng thì LBO không khả thi bởi: Lô đấu giá vừa qua là đấu giá nguyên lô, bắt buộc An Quý Hưng phải thanh toán dứt điểm một lần toàn bộ số tiền 6.823 tỷ đồng. Nếu có công ty chứng khoán lớn nào, có nguồn tiền mạnh chịu vượt rào đứng ra nhận cầm cố cổ phiếu VCG và chấp nhận giải ngân trước khi cổ phiếu VCG về tài khoản lưu ký chứng khoán của An Quý Hưng thì nếu căn cứ vào giá cổ phiếu đang giao dịch ngày 28/11/2019 là 18.600 đồng/cp, giá trị vay được tại công ty chứng khoán với giới hạn tối đa cấp margin cho 1 mã chứng khoán không vượt quá 5% số lượng cổ phiếu đang lưu hành của VCG, thì số tiền vay được chỉ khoảng 200 tỷ đồng.

Trong bản đăng ký đấu giá gửi đến HNX trước phiên thoái vốn của SCIC, An Quý Hưng cho biết tổng tài sản của doanh nghiệp này - cập nhật đến 31/12/2017 - đạt chưa đầy 1.000 tỷ đồng (999,6 tỷ đồng), trong đó vốn chủ sở hữu là 456 tỷ đồng (vốn điều lệ 360 tỷ đồng). Năm 2017, doanh thu thuần của công ty này là khá ấn tượng: 956,5 tỷ đồng; với lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp là 62,4 tỷ đồng.

Nhìn vào thực lực của An Quý Hưng có thể thấy số tiền 7.366 tỷ là con số quá lớn đầy áp lực đối với quy mô của An Quý Hưng.

Vậy, “dòng tiền” từ đâu để An Quý Hưng có đủ trước ngày 4/12/2018.

Có 2 giả thiết được đặt ra: Một là vay ngân hàng thì liệu có ngân hàng hay bên tài trợ vốn nào cho vay, cầm cố cổ phiếu VCG với giá cao ngất ngưởng, cao hơn gần 60% so với giá trên sàn?

Thứ 2, An Quý Hưng sử dụng nguồn tiền mặt thông qua hợp tác đầu tư để huy động vốn thì “đại gia” giấu mặt là những ai mà có thực lực mạnh đến vậy và vì sao họ  không trực tiếp tham gia đấu giá?

Cần lưu ý thêm rằng, thời điểm hiện tại, các ngân hàng cũng đang hạn chế cho vay đầu tư chứng khoán, do đó, nếu đơn vị nào hợp tác đầu tư với An Quý Hưng thì đơn vị đó cũng phải sẵn có nguồn tiền mặt, có tiềm lực tài chính mạnh. Và đây là điều giới đầu tư hết sức quan tâm.

H. Nam

Danh tính đại gia thâu tóm dự án 2.400 tỷ của Tập đoàn Lã Vọng

Danh tính đại gia thâu tóm dự án 2.400 tỷ của Tập đoàn Lã Vọng

Ông Nguyễn Văn Quang chính là người thay thế cho ông Lê Văn Vọng và giữ chức Chủ tịch HĐQT tại Dự án có tổng mức đầu tư hơn 2.400 tỷ đồng.

Đại gia bỏ hàng tỷ USD thâu tóm đất đai, làm của để dành

Đại gia bỏ hàng tỷ USD thâu tóm đất đai, làm của để dành

Làn sóng các đại gia nước ngoài tiếp tục đổ bộ vào thị trường bất động sản Việt Nam thông qua hình thức M&A ngày càng tăng mạnh.

tin nổi bật

Việt Nam thay đổi chiến lược, chọn dòng vốn FDI sản xuất ‘xanh’ hơn

Với tầm nhìn chiến lược, nhiều doanh nghiệp FDI tại Việt Nam định hướng hoạt động sản xuất kinh doanh hướng tới phát triển xanh và bền vững.

Cuộc chuyển đổi lớn: Số hóa triệu điểm check-in, hàng vạn nhà hàng, khách sạn

Kinh tế số du lịch là chuyển đổi số, dữ liệu số, địa chỉ số cho 3.000 DN lữ hành, gần 30.000 HDV du lịch, 38.000 cơ sở lưu trú, 550 ngàn nhà hàng, quán ăn, 41 ngàn di tích thắng cảnh, 3.000 DN vận tải, 162 bảo tàng hay triệu triệu điểm check-in…

San lấp đồi núi, phân lô, bán nền: Thủ tướng chỉ thị xử lý nghiêm

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ NN-PTNT và các cơ quan chức năng điều tra, xử lý nghiêm tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái pháp luật.

'Phản đòn' siết tín dụng bất động sản: Chỉ mới nghe tin, giá nhà đã tăng

“Kinh tế Trung Quốc đã phải trả giá đắt vì việc siết tín dụng BĐS, buộc nước này phải nới lỏng chính sách từ cuối tháng 4 vừa qua. Đây chính là một bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong việc nhìn nhận đúng vai trò của thị trường BĐS”.

Thâu tóm doanh nghiệp nhà nước: 'Giết chết' sản xuất, chiếm lấy đất vàng

Một số DN Nhà nước sau khi cổ phần hóa đã chuyển đổi mô hình sản xuất kinh doanh để khai thác lợi thế từ đất đai, dẫn đến hệ lụy “giết chết” hoạt động sản xuất kinh doanh.

Rộ săn đất nghỉ dưỡng ven sông núi, view tiền tỷ

30 năm làm việc ở TP.HCM, nay tích lũy kha khá, vợ chồng anh Tiến Bình lên Đà Lạt, Bảo Lộc, Lâm Hà (Lâm Đồng) lùng mua đất làm nơi dưỡng già...

Chơi 'tất tay' giữa cơn sốt, nhà đầu tư F0 sập bẫy, ôm đất không thể giao dịch

Nhiều nhà đầu tư tay ngang, ít kinh nghiệm, lần đầu lao vào cơn sốt đất đã lâm vào cảnh nợ nần, phá sản vì mua phải đất vướng pháp lý, không thể giao dịch.

Nhức nhối 35 dự án băm nát xã nghèo

Khi cơn sốt nở rộ các dự án bất động sản Hà Nội lan tới tỉnh lân cận Hòa Bình, người ta bắt đầu thấy những ngọn núi, rừng cây bên cạnh tuyến quốc lộ mới mở (từ Đại lộ Thăng Long chạy thẳng lên TP Hòa Bình) bị máy xúc ngoạm nham nhở.

Qua "sốt nóng", chủ nhà đất tự giảm giá rao bán xuống cả tỷ đồng

Từng rao bán căn nhà diện tích hơn 50 m2 xây 4 tầng ở quận Hoàng Mai (Hà Nội) với giá 5,8 tỷ đồng nhưng sau nhiều tháng không có người mua, chủ nhà đã phải giảm xuống gần 1 tỷ đồng.

Ôm mảnh ruộng ngàn m2 rồi bỏ hoang: Giấc mộng 10 năm ăn cú đậm

Trong khi nhiều nhà đầu tư đất nền khóc ròng vì bán cắt lỗ cũng không có người mua thì một số nhà đầu tư khác lại chuyển sang đất nông nghiệp, chấp nhận đọng vốn 5 đến 10 năm chờ thời tăng gấp chục lần giá trị.

Loạt ‘ông lớn’ đổ hàng tỷ USD vào Bình Dương

Hàng loạt doanh nghiệp nước ngoài đã đăng ký đầu tư 1,9 tỷ USD vào Bình Dương trong quý đầu tiên của năm 2022. Trong số này, riêng một “ông lớn” từ Đan Mạch đã đầu tư hơn 1 tỷ USD.

Đâu là giá đất thị trường để tính thuế?

Ngành thuế đang quyết liệt rà soát từng giao dịch chuyển nhượng bất động sản để hạn chế nạn kê khai hai giá, nhưng thực tế triển khai còn nhiều bất cập.

Chung cư hết thời hạn 50 năm, đang ở nhà mình bỗng ra đứng đường?

Nhiều ý kiến khác nhau về việc quy định căn hộ chung cư chỉ được sở hữu 50 năm, 70 năm hay lâu dài.

Tiền 'ế' trong két chục nghìn tỷ nhưng làm cây cầu vật vã 6 năm không xong

Vốn đầu tư được giao giải ngân rất chậm, trên thực tế nhiều dự án tại địa phương đang chậm tiến độ, gây lãng phí. Nhu cầu hạ tầng cho phát triển lớn nhưng triển khai rất ì ạch.

Biến động khó lường, lời cảnh báo tới hai trụ cột kinh tế Việt Nam

Những thay đổi về chính sách cần tính đến tác động tới hai ngành trụ cột của nền kinh tế là bất động sản và ngân hàng; cũng như những tác động mang tính dây chuyền tới thị trường tài chính.