Các giá trị di sản đặc trưng của Công viên địa chất Đắk Nông

Các giá trị di sản đặc trưng của Công viên địa chất Đắk Nông

Công viên địa chất Đắk Nông thành lập năm 2015, được hình thành, phát triển theo các tiêu chí của Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu. Công viên địa chất Đắk Nông có diện tích hơn 4.700km2, chiếm hơn 2/5 diện tích tự nhiên của tỉnh Đắk Nông, trải dài trên 06 huyện, thị của tỉnh.

Công viên địa chất Đắk Nông nằm ở phía Tây Nam của vùng Tây Nguyên, đoạn cuối dãy Trường Sơn với ranh giới trải dài trên 5 huyện và 1 thị xã gồm huyện Krông Nô, Cư Jút, Đắk Mil, Đắk Song, Đắk G'Long và thành phố Gia Nghĩa. Là một phần của cao nguyên M'Nông nên thơ, hùng vĩ, Công viên địa chất Đắk Nông là nơi hội tụ các giá trị tiêu biểu về địa chất địa mạo, khảo cổ, văn hóa và đa dạng sinh học đặc trưng của khu vực.

Các giá trị về địa chất, địa mạo

Điểm đặc biệt nhất trong khu vực Công viên Địa chất Đắk Nông là hệ thống hang động trong đá bazan, phân bố ở khu vực Đray Sáp-Chư R'Luh, được phát hiện từ năm 2007. Hệ thống hang động núi lửa này đã được Hiệp Hội Hang động Núi lửa Nhật Bản xác lập kỷ lục Đông Nam Á về cả quy mô, độ dài và tính độc đáo.

{keywords}
Hang núi lửa C7.

Trong các hang động còn ẩn chứa nhiều điều bí mật về cơ chế thành tạo, các tổ hợp khoáng vật, đa dạng sinh học và di chỉ khảo cổ… Một trong những cảnh quan địa chất tiêu biểu trong khu vực Công viên Địa chất núi lửa Krông Nô – Đắk Nông.

Trong khu vực Công viên Địa chất còn có các di sản địa kiểu cổ sinh như các hóa thạch Cúc đá, Sò, Hai mảnh vỏ.. để chứng minh thời kỳ này nơi đây còn là một phần của đại dương rộng lớn.

Ngoài ra, còn có các hồ nước tự nhiên đầy thơ mộng như hồ Ea Snô, hồ Tây...được tạo thành từ các sụt võng kiến tạo, các miệng núi lửa độc đáo và đặc trưng như Nâm Blang, Nâm Kar, Băng Mo.... và hệ thống các thác nước đẹp, hùng vĩ như thác Gia Long, thác Trinh Nữ, Dray Sáp...

Bên cạnh đó, Công viên Địa chất Đắk Nông còn đa dạng và phong phú các mỏ và điểm quặng khoáng sản bauxit, antimon, thiếc sa khoáng, puzơlan, đá quý và đặc biệt là đá bán quý opal - chalcedon kích thước lớn.

Các giá trị về khảo cổ

Các phát hiện về di chỉ khảo cổ người tiền sử sinh sống trong khu vực hang động núi lửa của Công viên Địa chất đã thu hút sự chú ý của rất nhiều nhà nghiên cứu, du khách trong và ngoài nước.

Kết quả nghiên cứu bước đầu cùng với việc thu thập các di vật khảo cổ có mật độ khá dày đặc, ghi nhận đây là dấu tích văn hóa của cư dân Hậu kỳ Đá mới và Sơ kỳ Kim khí có niên đại (6.000 - 3.000 năm) cách ngày nay.

{keywords}
Tektite Thiền viện Trúc Lâm Đạo Nguyên.

Các di vật khảo cổ được phát hiện bao gồm đồ đá, đá nguyên liệu và các công cụ đá hình đĩa, rìu ngắn, công cụ mảnh tước, phiến tước, hòn ghè, hòn kê, hòn mài...

Về đồ gốm có rất nhiều loại vật dụng, với độ dày, mỏng khác nhau được làm từ đất sét pha cát. Hoa văn trên các mảnh gốm khá sắc nét và đa dạng như chấm gạch, gạch vải, văn thừng…

Ngoài ra còn có xương động vật, các mảnh xương ống của động vật và có cả xương người tiền sử.

Các giá trị về văn hóa

Công viên Địa chất Đắk Nông còn là khu vực có bề dày văn hóa, lịch sử, với những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể như: Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh tại Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; di tích cấp quốc gia đặc biệt Đường mòn Hồ Chí Minh và 5 di tích cấp quốc gia khác như: Ngục Đắk Mil, Căn cứ kháng chiến B4 – Liên tỉnh IV, Di tích lịch sử lưu niệm N'Trang Gưh, Địa điểm Chiến thắng Đồi 722 – Đắk Sắk, Địa điểm bắt liên lạc khai thông đường Hồ Chí Minh đoạn Nam Tây Nguyên đến Đông Nam Bộ.

{keywords}
Hát kể sử thi M’nông.

Công viên Địa chất Đắk Nông còn là nơi giúp du khách trải nghiệm đời sống tinh thần đa dạng, phong phú của phần lớn các dân tộc trên địa bàn tỉnh, thể hiện rõ nét qua các tín ngưỡng dân gian, các nghi lễ, lễ hội, ngữ văn dân gian, nghệ thuật diễn xướng, các trò chơi dân gian,...những di sản văn hóa cần được gìn giữ, bảo tồn và phát huy.

Các giá trị về đa dạng sinh học

Khu Bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung, Vườn quốc gia Tà Đùng, rừng đặc dụng - cảnh quan Đray Sáp và một phần phía nam của Vườn quốc gia Yok Đôn (xã Ea Pô, huyện Cư Jút) là những nơi lưu giữa các giá trị đặc trưng về đa dạng sinh học của khu vực Công viên Địa chất Đắk Nông. 

Hệ thống động thực vật trong Công viên Địa chất rất phong phú với nhiều giống, loài quý hiếm, có tên trong sách đỏ Việt Nam và thế giới như: Voi, hổ, bò rừng và nhiều loài linh trưởng (Voọc Đen má trắng, Chà Vá chân đen, bò sát, chim Hồng Hoàng, Gà tiền mặt đỏ); Sồi Ba cạnh, Đỉnh Tùng, Sao, Trắc, Giáng Hương, Căm xe...

{keywords}
Hệ động vật quý hiếm có mặt trong Vườn quốc gia Tà Đùng.

Đây là tiềm năng lớn để Công viên Địa chất phát triển các mô hình du lịch sinh thái, thám hiểm, nghiên cứu về đa dạng sinh học...thu hút các nhà khoa học cũng như du khách trong và ngoài nước đến tham quan, nghiên cứu.

Với các giá trị tiêu biểu nêu trên, có thể nhận thấy rằng Công viên Địa chất Đắk Nông là tải sản vô vùng quý giá, không chỉ của cộng đồng các dân tộc tỉnh Đắk Nông mà còn của Việt Nam và của nhân loại.

Công viên địa chất Đắk Nông được công nhận vào mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO là một trong những danh hiệu di sản cao quý và có ý nghĩa. Một mặt, danh hiệu này vinh danh những giá trị về khoa học địa chất theo những tiêu chí khắt khe, vẻ đẹp của danh lam thắng cảnh, văn hóa và đa dạng về sinh học của địa phương, mặt khác, đây còn là mô hình phát triển kinh tế – xã hội bền vững mà nhiều quốc gia trên thế giới, nhất là các nước đang phát triển, đang theo đuổi.

Việc xây dựng và phát triển bền vững Công viên địa chất theo định hướng của UNESCO không chỉ góp phần phát triển du lịch, bảo tồn các giá trị di sản của địa phương mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế của các huyện, thành phố trong vùng Công viên địa chất.

Tình Lê

tin nổi bật

Để bảo tồn di sản không phải là chuyện xa xỉ

UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Văn phòng UNESCO Hà Nội và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “20 năm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Hoàng Thành Thăng Long - Hà Nội”.

Tràng An đã kết hợp thành công giữa phát triển kinh tế và du lịch bền vững

Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay nhận xét quần thể danh thắng Tràng An đã kết hợp thành công giữa phát triển kinh tế và du lịch bền vững mà vẫn có thể tôn trọng thiên nhiên.

Chung tay bảo vệ Mo Mường

Phải có chính sách hỗ trợ các nghệ nhân thực hành Mo Mường, tận dụng vai trò của các nhà khoa học, các chuyên gia trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản này là cách để chúng ta chung tay bảo vệ Mo Mường trước nguy cơ mai một.

Thể hiện lòng thành kính với bậc tiên tổ nhờ công nghệ thực tế ảo

Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Chí Bảo cho rằng, về ý nghĩa chính trị, dự án Đường vào vương quốc các Vua Hùng trên không gian thực tế ảo thể hiện lòng thành kính, tôn vinh, ghi công đức của các bậc tiên tổ.

Lễ nhảy lửa của người Dao đỏ được công di sản phi vật thể quốc gia

Bộ VHTT&DL vừa có quyết định công bố 23 Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, trong đó có Lễ Nhảy lửa của người Dao đỏ ở Hà Giang.

Công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông: Góp phần quảng bá mạnh mẽ du lịch

Việc được UNESCO công nhận danh hiệu CVÐCTC mang lại nhiều ý nghĩa trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Đắk Nông nói riêng và Việt Nam nói chung.

UNESCO công nhận Công viên Địa chất Đắk Nông là Công viên Địa chất Toàn cầu

Ủy ban Chương trình và Quan hệ quốc tế, Hội đồng chấp hành UNESCO lần thứ 209 đã thông qua Quyết định của Hội đồng Công viên Địa chất Toàn cầu công nhận Công viên Địa chất Đắk Nông là Công viên Địa chất Toàn cầu.

Nâng cao chất lượng du lịch di sản ở Tràng An

Văn phòng UNESCO tại Việt Nam và UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức chương trình tập huấn giảng viên nguồn về hướng dẫn di sản văn hóa tại Khu di sản hỗn hợp danh thắng Tràng An. 

Khai quật được Linga - Yoni liền khối thế kỷ 9 lớn nhất Việt Nam tại Mỹ Sơn

Một đài thờ sa thạch với Linga-Yoni liền khối, có kích thước lớn nhất trong điêu khắc Chăm Pa tính đến thời điểm này, vừa được các chuyên gia Ấn Độ và Việt Nam phát hiện.

Chiêm ngưỡng top 8 di sản thế giới

Kim tự tháp Giza, khu vực khảo cổ Pompepii, đền Borobudur,...là những kỳ quan thế giới mà người xưa để lại cho tới bận bây giờ các nhà nghiên cứu vẫn đi tìm câu hỏi cho kỳ công xây dựng nên nó.

Hợp tác Hà Nội - Toulouse tại di sản Hoàng Thành Thăng Long

Ngày 13/4, Bộ VHTTDL đã có văn bản số 1422/BVHTTDL-DSVH gửi UBND thành phố Hà Nội, cho ý kiến về Dự án hợp tác Hà Nội - Toulouse tại di sản Khu Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long.

 

Bảo vật quốc gia: Hai cánh cửa chạm rồng 400 tuổi đẹp nhất Việt Nam

Hai cánh cửa chạm rồng của chùa Keo là kiệt tác chạm khắc gỗ thế kỉ 17, được coi là bộ cửa đẹp nhất trong số các cánh cửa kiến trúc cổ Việt Nam.

Phát hiện dấu tích 'vườn thượng uyển' tại Hoàng Thành Thăng Long

Những phát hiện khai quật mới của các nhà khảo cổ học gợi cho chúng ta nhiều điều thú vị khi nhận diện và luận bàn về kiến trúc cảnh quan trong chốn Hoàng cung Thăng Long xưa.

Bảo vật quốc gia: Tượng sư tử đá nghìn tuổi ở chùa Hương Lãng

Tượng sư tử đá chùa Hương Lãng hiện đang lưu giữ tại Chùa Hương Lãng, xã Minh Hải, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, được công nhận là Bảo vật quốc gia tại Quyết định số 88/QĐ-TTg ngày 15/01/2020 của Thủ tướng Chính phủ.

Bảo vật quốc gia: Tượng đôi sư tử đá đền – chùa Bà Tấm

Với những giá trị đặc biệt tiêu biểu, tượng đôi sư tử đá chùa - đền Bà Tấm xứng đáng được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia đợt 8 vừa qua.