Theo tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), hàng loạt các vấn đề về đào tạo nghề, biến động về nguồn nhân lực, việc làm đã được bàn đến trong buổi làm việc giữa Bộ KH&CN và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) ngày 27/10/2017 vừa qua.

Báo cáo về tình hình triển khai Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, ông Đào Quang Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội cho biết, Bộ LĐTBXH đang tích cực triển khai các đánh giá, nghiên cứu liên quan đến I 4.0. Có thể kể đến báo cáo “Đánh giá về cơ hội, thách thức, tác động của I 4.0 đến lĩnh vực lao động, việc làm ở Việt Nam”; Phối hợp với Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) triển khai nghiên cứu “Nhu cầu về kỹ năng trong kỷ nguyên công nghệ mới”. Mục tiêu của nghiên cứu nhằm nắm bắt được tình hình công nghệ và đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp; hiện trạng cung - cầu kỹ năng lao động trong các doanh nghiệp và xu hướng việc làm “mới” và yêu cầu về kỹ năng trong tương lai tại các doanh nghiệp thuộc ngành điện tử, dệt may. Bên cạnh đó, Bộ LĐTBXH cũng xây dựng báo cáo “Tác động của I 4.0 đến các lĩnh vực lao động, việc làm, thị trường lao động, giáo dục nghề nghiệp và an sinh xã hội”.

Liên quan đến vấn đề đào tạo nhân lực trước bối cảnh I 4.0, Bộ đã triển khai Đề án “Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, hoạt động dạy và học nghề đến năm 2020”; Dự án “Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dạy nghề và hệ thống quản lý thông tin các trường nghề”…

Ông Vinh cũng cho biết, thời gian tới, Bộ LĐTBXH chủ động xây dựng kế hoạch hành động về chủ đề I 4.0 tập trung vào các nội dung sau: Xây dựng kế hoạch triển khai chương trình nghiên cứu trọng điểm cấp Bộ về chủ đề “Cơ sở lý luận và thực tiễn về tác động của I 4.0 tới Thị trường lao động”; Xây dựng kế hoạch triển khai Đề án 2469 về “Tăng cường cơ sở vật chất, nâng cao năng lực đội ngũ nhà giáo, cán bộ nghiên cứu và đổi mới hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ trong các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2017-2025”; Chính sách, giải pháp hỗ trợ tạo việc làm, giảm thiểu tác động của I4.0 đối với nhóm lao động yếu thế. Nghiên cứu, xây dựng báo cáo “Đề xuất các chính sách, giải pháp khắc phục, giảm thiểu tác động, ảnh hưởng của I 4.0 tới cơ cấu thị trường lao động”. Đổi mới chính sách, chương trình trợ giúp xã hội nhằm khắc phục, giảm thiểu tác động, ảnh hưởng của I 4.0. Nghiên cứu tác động của I 4.0 đến việc giảm thời gian làm việc của người lao động, cải thiện điều kiện lao động.

Cũng theo ông Đào Quang Vinh vấn đề phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số đang đặt ra bài toán hết sức cấp bách. Theo nhiều cảnh báo, với sự phát triển như vũ bão của công nghệ, sẽ có 1/3 số lao động sẽ bị thay đổi kỹ năng nghề. Với nền kinh tế chia sẻ, mô hình cung cấp dịch vụ lao động cũng sẽ thay đổi. Người ta không cần có văn phòng, không phải chỉ làm việc cho 1 cơ quan tổ chức, doanh nghiệp mà sẽ cung ứng dịch vụ lao động cho nhiều nơi. Như vậy, bài toán quản lý thu nhập, thuế thu nhập, bảo hiểm xã hội… sẽ phải tính như thế nào? Đó là chưa kể sự phân hóa chất lượng nguồn nhân lực, sẽ có người đáp ứng được các yêu cầu đặt ra nhưng cũng có người bị mất việc vì không kịp thay đổi. Khoảng cách về thu nhập, giàu nghèo sẽ bị kéo xa dẫn đến hàng loạt vấn đề về an sinh xã hội. Ông Vinh cũng nhấn mạnh, phản ứng về thay đổi chính sách đáp ứng yêu cầu về thay đổi việc làm, chuyển dịch lao động cần phải nhanh hơn.