Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, giáo viên và học sinh rất thuận lợi trong việc tìm kiếm thông tin tư liệu, nhất là các thông tin từ mạng internet phục vụ cho giảng dạy và học tập. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã lấy chủ đề năm học 2008-2009 là "Năm học công nghệ thông tin" cũng cho thấy được tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và học tập. Mặt tích cực và tính hiệu quả không ai không nhận ra.
Tuy nhiên, thực tế giảng dạy trong trường phổ thông, nhất là các trường ở khu vực các đô thị lớn, cơ hội tiếp cận thông tin từ internet không mấy khó khăn đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải xem xét. Một trong những vấn đó chính là khả năng tìm kiếm và "lọc" thông tin một cách chính xác, hiệu quả và thiết thực. Nhưng với lứa tuổi học sinh, để làm được điều này không phải là dễ, thậm chí dễ dẫn đến những tác động "ngược" có khi không thể lường trước.
Là giáo viên giảng dạy môn Lịch sử lớp 11-12, tôi cũng như bao đồng nghiệp khác luôn yêu cầu học sinh tìm kiếm thêm tư liệu bên ngoài để phục vụ thêm cho kiến thức bài học. Internet là công cụ mà chúng tôi hướng đến và hiệu quả là rất thiết thực. Tuy nhiên, chúng tôi rất bất ngờ khi một số em đã tìm kiếm nhiều thông tin có tính chất xuyên tạc lịch sử, nhiều vấn đề lịch sử đang còn tranh cãi các em cũng có được những thông tin trái chiều và với nhiều cách lập luận mà các em xem nó như là thông tin chính thống. Có được những thông tin đó các em là truyền nhau vào truy cập, tìm kiếm… rồi được dẫn đến các website có nội dung không lành mạnh, thậm chí là tuyên truyền chống phá nhà nước. Đây rõ ràng là mặt trái của công nghệ thông tin không thể tránh khỏi. Vấn đề là cơ chế cung cấp thông tin của chúng ta hiện nay còn nhiều yếu kém, bất cập khiến nhiều thông tin đã bị bóp méo nhưng vẫn luôn gây tính tò mò, tìm hiểu của học sinh.
Thiết nghĩ, việc định hướng cho học sinh tìm kiếm thông tin trên mạng internet là một vấn đề cần đặt ra ngay lúc này. Trước hết từ phía nhà trường mà cụ thể là từng giáo viên bộ môn, cần phải định hướng cho học sinh hiểu rõ những thông tin cần thiết phải tìm. Nếu các em thắc mắc về các thông tin trái chiều thì cần có những giải thích, hướng dẫn chi tiết, giúp các em hiểu thế nào là những thông tin cần thiết cho bài học, những thông tin nào chỉ mang tính chất tham khảo hoặc thông tin có tính chất xuyên tạc, bóp méo… Có như vậy các em mới có cơ hội hiểu rõ vấn đề. Nếu không có giải pháp thiết thực hiệu quả sẽ có tác dụng ngược: gây thêm tính tò mò khiến các em sẽ lún sâu vào những thông tin nhiễu loạn.
Mặt khác, gia đình cũng cần phải phối hợp với nhà trường giám sát, định hướng cho các em trong việc tìm kiếm thông tin trên mạng. Khi con em có những thắc mắc về các thông tin không "chính thống" thì cần hướng dẫn giải thích ngay.
Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, nhất là cơ quan quản lý về hoạt động của internet cần có những giải pháp ngăn chặn hiệu quả các luồng thông tin không chính xác từ bên ngoài…
Rõ ràng, đây là một vấn đề không mới nhưng rất đáng được quan tâm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vấn đề vẫn đang trong tình trạng thả nổi, ngay chính ở nhà trường và gia đình. Đã đến lúc cần phải có những giải pháp mang tính quy phạm trong việc quản lý, định hướng việc tìm kiếm thông tin trên mạng internet cho học sinh -sinh viên.
Giáo viên trường THPT Ngô Thời Nhiệm - Quận 9-TP.HCM
Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 96 ra ngày 10/10/2008
.svg){kind=icon}
