Cần trở lại tinh thần Hiến pháp 1946

Nguyên Chủ nhiệm VPQH Vũ Mão cho rằng cần trở lại tinh thần của Hiến pháp tinh khôi năm 1946, viết sao cho "ngắn lời dài ý", sức sống của bản Hiến pháp sẽ dài.

- Nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Vũ Mão cho rằng cần trở lại tinh thần của Hiến pháp tinh khôi năm 1946, viết sao cho “ngắn lời dài ý", sức sống của bản Hiến pháp sẽ dài.

>> Toàn cảnh Góp ý sửa đổi Hiến pháp

"Ngắn câu dài ý"

Trong tham luận về sửa Hiến pháp gửi Ủy ban Đối ngoại Quốc hội, ông Vũ Mão đã nêu những so sánh giữa dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 với Hiến pháp năm 1946.

Ông đặt vấn đề cần thiết nghiên cứu sâu sắc Hiến pháp năm 1946, bởi đây là bản “ngắn câu nhưng dài ý” do Bác Hồ nghiên cứu "Đông, Tây, kim, cổ" để xây dựng nên, hội tụ tầm nhìn tư tưởng và tri thức.

Nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Vũ Mão. Ảnh: Lê Anh Dũng

"Hiến pháp năm 1946 là Hiến pháp tinh khôi" - ông khẳng định. Đề cập Hiến pháp năm 1959, ông nói bản Hiến pháp thời kỳ này có những thay đổi, trong đó "chịu sự ảnh hưởng của trào lưu xã hội chủ nghĩa kiểu cũ thời ấy". 

Cả Hiến pháp 1946 và 1959, theo ông, ở mức độ khác nhau đều thể hiện quan điểm đa sở hữu về đất đai. Các vấn đề về hệ thống nhà nước, bộ máy nhà nước, trưng cầu ý dân và các vấn đề khác được thể hiện rõ nhất trong Hiến pháp năm 1946. Nội dung thấu tình đạt lý, văn phong gọn gàng, tư duy mạnh lạc, đặc biệt tôn trọng vấn đề phúc quyết của người dân, trưng cầu ý kiến nhân dân, nhưng do chiến tranh chưa thực hiện được. 

"Theo tôi, khi Tổ quốc thống nhất, ta cần thể hiện rõ tinh thần đó vì dân trí nước ta cũng cao hơn rồi. Tôi đề nghị trở lại nghiên cứu sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh trong Hiến pháp đó. Ngay lần này cần trưng cầu ý dân về Hiến pháp và một số vấn đề quan trọng sau khi Quốc hội xem xét coi như thông qua lần thứ nhất. Trưng cầu ý dân về những vấn đề quan trọng nhất và toàn bộ bản Hiến pháp, sau đó Quốc hội thông qua lần thứ hai. Nếu làm được như thế sẽ đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân. Tôi tin rằng, nhân dân sẽ đóng góp những ý kiến sâu sắc với động cơ trong sáng, tinh thần xây dựng, đoàn kết, đồng tâm nhất trí một lòng".

Cần luật về sự lãnh đạo của Đảng

Đề cập điều 4 về sự lãnh đạo của Đảng, ông Vũ Mão nêu quan điểm: giữ điều 4 và có những bổ sung cần thiết.

Nhưng những bổ sung như dự thảo sửa đổi Hiến pháp ông cho là chưa đủ. 

Hiến pháp hiện đã quy định: “Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”. Theo ông Vũ Mão, câu này đã bao hàm cả nghĩa Đảng chịu sự giám sát của nhân dân và chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình. 

"Tôi đồng tình với việc nói rõ nội dung này nhưng không nên đưa thành khoản 2 độc lập. Hơn nữa, điều quan trọng hơn là cơ chế nào để đảm bảo cho việc giám sát của nhân dân và cơ chế nào để đảm bảo cho việc Đảng chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình. Nếu không thiết kế đầy đủ vấn đề này thì nó sẽ “tuột” đi". 

Theo đó, ông kiến nghị cần thiết bổ sung vào khoản 2 điều 4 như sau:

"Các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình, do luật định”.

Theo ông, việc Đảng chịu sự giám sát của nhân dân và chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình cần được luật hóa. Luật này quy định rõ nội dung, cách thức Đảng lãnh đạo và chịu sự giám sát, chịu trách nhiệm trước nhân dân. 

"Khi tôi nêu ý kiến này, cũng có người không đồng ý vì cho rằng sẽ ràng buộc Đảng hoặc hạ thấp uy tín của Đảng. Nhưng theo tôi, cần có luật này vì nội dung mới trong điều 4 là một trong những chốt quan trọng nhất của Hiến pháp sửa đổi và thể hiện tư duy đổi mới của chúng ta trong hoàn cảnh hiện nay, Đảng phải thực sự là của dân, vì cuộc sống của dân, là đầy tớ của dân chứ không phải là loại người như nghị quyết Trung ương 4 đã chỉ rõ: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèo cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc…”.

Ông đề cập rộng hơn, việc nhận định trong nghị quyết 4 nói lên, tình hình hiện nay rất nguy hiểm, một bộ phận không nhỏ này là vô đạo đức, họ đứng trên dân, tham nhũng và vơ vét của dân. Đó là điều không thể chấp nhận được. Trong khi đó, ta lại chưa có một chế tài cụ thể nào về sự lãnh đạo của Đảng, về cơ chế giám sát của nhân dân và sự chịu trách nhiệm của Đảng trước nhân dân về những quyết định của mình. Vì thế rất cần có luật về sự lãnh đạo của Đảng.

Tá Lâm (ghi)

Mời bạn đọc theo dõi các bài viết về Hiến pháp tại địa chỉ http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/sua-hien-phap/

Mọi ý kiến đóng góp cho dự thảo sửa đổi Hiến pháp xin gửi về banchinhtri@vietnamnet.vn

tin nổi bật

Cộng đồng người Hàn tại Việt Nam đóng góp tích cực vào quan hệ hai nước

Trước chuyến thăm cấp Nhà nước Hàn Quốc theo lời mời của Tổng thống Yoon Suk Yeol, chiều 1/12, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gặp mặt đại diện các tổ chức người Hàn Quốc đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam.

Một cán bộ trại tạm giam ở Quảng Trị treo cổ tự tử tại nhà

Tại nhà riêng trên đường Tôn Thất Thuyết (phường 5, TP Đông Hà, Quảng Trị), người thân và lực lượng chức năng phát hiện ông H. tử vong trong tư thế treo cổ.

Vụ bé gái 5 tuổi bị bêu lên mạng: Đề nghị xử lý hành vi xâm hại trẻ em

Liên quan đến vụ cháu bé 5 tuổi bị bêu lên mạng xã hội vì lấy chiếc vòng 10.000 đồng, Sở LĐTB&XH tỉnh Đắk Lắk vừa có văn bản đề nghị cơ quan chức năng điều tra, xử lý hành vi xâm hại trẻ em.

Vụ nữ sinh ở Ninh Thuận bị tông tử vong: Gia đình tố giác lãnh đạo bệnh viện

Cho rằng lãnh đạo Bệnh viện tỉnh Ninh Thuận đã cố ý làm sai lệch hồ sơ trong vụ tai nạn khiến con gái mình tử vong, gia đình nữ sinh lớp 12 bị ô tô tông đã làm đơn tố giác.

Các bị can trong vụ Việt Á tự giác nộp lại 1.700 tỷ đồng

Trung tướng Tô Ân Xô - Chánh Văn phòng Bộ Công an cho biết, trong vụ Việt Á, cơ quan điều tra đã áp dụng các biện pháp ngăn chặn, kê biên tài sản và tạm giữ 1.700 tỷ đồng được các bị can tự giác nộp lại.

Tiến độ 4 dự án cao tốc Bắc - Nam ‘không còn đường lùi’

Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy cho biết, với 4 dự án cao tốc Bắc – Nam, Chính phủ yêu cầu thông xe vào cuối năm 2022, nên “không có đường lùi” về tiến độ vì hạ tầng giao thông có ý nghĩa quan trọng.

2 cha con chết dưới giếng nước ở Khánh Hòa

Phát hiện người cha cùng con gái khoảng 2 tuổi dưới giếng nước ở huyện Cam Lâm (Khánh Hòa), nhiều người cứu đưa lên bờ nhưng hai bố con đã tử vong.

Khởi tố 3 người giúp sức cho bà Nguyễn Phương Hằng

Công an TP.HCM vừa tống đạt các quyết định khởi tố bị can đối với 3 người, bị cho là đồng phạm, giúp sức cho bà Nguyễn Phương Hằng (51 tuổi, nguyên Tổng giám đốc Công ty CP Đại Nam).

Ông Nguyễn Văn Bá làm Tổng biên tập Báo VietNamNet

Ông Nguyễn Văn Bá đảm nhiệm vị trí Tổng biên tập Báo VietNamNet kể từ ngày 1/12, theo Quyết định số 2228 của Bộ TT&TT.

Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định, Thanh Hóa bị khiển trách

Phó Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Minh Tuấn và Phó Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định Phạm Đình Nghị bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương khiển trách.

'Giá nhà hạ xuống mức hợp lý, người dân sẽ bỏ tiền ra mua'

Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn cho biết, khó khăn lớn nhất của thị trường bất động sản hiện nay liên quan đến đất đai và tài chính. Theo ông, nếu doanh nghiệp hạ giá nhà xuống mức hợp lý hơn, người dân sẽ bỏ tiền ra mua.

Sở Nội vụ TP.HCM lên tiếng việc sắp xếp lại tổ dân phố,tổ nhân dân

Sở Nội vụ TP.HCM cho biết, khi thực hiện việc bỏ tổ dân phố, tổ nhân dân, việc tính toán lại mức phụ cấp cho cán bộ khu phố- ấp sẽ tăng.

Nam sinh lớp 12 bị cuốn vào gầm xe container, tử vong trên đường đi học

Chiều 1/12, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an Tiền Giang cho biết, đang điều tra vụ tai nạn giao thông khiến nam sinh lớp 12 tử vong.

Đề nghị kỷ luật nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Trần Đình Thành

Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị xem xét, thi hành kỷ luật nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Nai Trần Đình Thành.

Thông báo Kỳ họp thứ 23 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương

Trong các ngày 29 và 30/11/2022, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 23. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Cẩm Tú chủ trì kỳ họp.