Theo công ty nghiên cứu thị trường AC Neilsen, hiện nay trên thị trường Việt Nam có khoảng 432 nhãn hiệu giấy tiêu dùng (giấy vệ sinh, giấy ăn, giấy lau mặt, trang điểm). Tuy nhiên, nhãn hiệu giấy có chất lượng đáng tin cậy chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ.

Trên đây là số liệu được công bố tại hội thảo “Thị trường giấy tiêu dùng- thực trạng và những nguy cơ bị bỏ ngỏ” do Hội doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao và Công ty cổ phần Giấy Sài Gòn tổ chức.

Kinh hoàng với "công nghệ" làm giấy giả

Tại hội thảo, TS. Vũ Ngọc Bảo - Tổng thư ký Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam phân tích hạn chế của các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, không đạt chuẩn, “ Họ không có quy trình khử mực, chỉ có tách rác và tẩy trắng bột, sau đó nghiền đưa đi sản xuất với dư lượng hoá chất lớn, đặc biệt là Clo có hại. Các quá trình xử lý hoá chất có dùng chlorine có thể biến đổi tạo ra dioxins và furans là chất có độc tố mạnh. Nghiên cứu trên người cho thấy một số trường hợp có khả năng liên hệ tới các bệnh ung thư”.
Ảnh minh họa
Do vậy, người tiêu dùng không thể không rùng mình với cảnh làm giấy tại một trong những lò làm giấy giả tại Ninh Bình được trích dẫn tại hội thảo, “Người công nhân chân đất, nồng nặc mùi mồ hôi vẫn giẫm đạp lên đống giấy nhàu nát, luôn tay ôm những chồng giấy bẩn cho vào bể ngâm kiềm. Những bể ngâm giấy mủn rò rỉ thứ nước thải nhớp nháp nền đất. Chiếc máy với khoanh sắt rỉ đóng cục nổi lên từng mảng. Khí Cl2 từ công đoạn tẩy Javen tỏa ra gây mùi khó chịu. Mỗi xưởng như một con quái vật khổng lồ”.

Có thể thấy, những doanh nghiệp lớn, có sự đầu tư nghiêm túc cho thương hiệu và chất lượng sản phẩm đang phải chịu sự cạnh tranh không lành mạnh với đủ các loại chi phí đầu tư về công nghệ, kỹ thuật, nguyên liệu, con người, thuế và chi phí bảo vệ môi trường, ... Trong khi đó, với giá thành bán ra không chênh lệch nhiều, những cơ sở sản xuất hàng nhái, hàng giả, chẳng những không phải chịu các loại thuế, chi phí tương tự, mà còn gây tổn hại cho môi trường do quá trình xử lý chất thải thô sơ, thiếu kỹ thuật và trách nhiệm ...

Mặt khác, việc sử dụng các loại phế liệu và sản xuất không theo đúng quy trình đảm bảo vệ sinh, kết hợp sử dụng hóa chất vô tội vạ để làm trắng và mềm giấy có thể gây ra những hậu quả khôn lường đối với sức khỏe của người tiêu dùng cũng như môi trường chung.

Nói "không" với giấy giả

Ông Nguyễn Hoàng Nam- giám đốc bán hàng công ty cổ phần giấy Sài Gòn cho biết: “Tại Việt Nam, nhu cầu tiêu dùng giấy Tissue năm 2007 đạt 0,48kg/ người, sẽ tăng mạnh bình quân 12,5%/năm và đến 2015 sẽ đạt 1kg/người. Khi đó, Việt Nam sẽ không đủ năng lực cung cấp giấy. Mặt khác, thu nhập tăng, dân trí nâng cao là những yếu tố thúc đẩy nhu cầu giấy” .

Đây chính là điều kiện khiến hàng nhái vẫn còn đất sống. Qua khảo sát của công ty giấy Sài Gòn đã phát hiện hàng trăm địa điểm phân phối và tiêu thụ giấy giả trên toàn quốc, từ TPHCM đến các tỉnh miền Tây, miền Đông với số lượng lớn. Điển hình là khu vực Cần Giuộc, Cần Đước, Bến Lức, Tân An, Gò Công, Mỹ Tho… hầu hết các shop đều có hàng giấy giả (trong lượng từ 450gr đến 500gr/1 bịch 10 cuộn, màu giấy đen, bụi, cán không đều…) với giá mua vào chỉ từ 16.500 đến 17.000 đồng/bịch. Rất nhiều địa chỉ bán hàng giả mạo đã được xác định, đi cùng là nỗi lo về sức khỏe của người tiêu dùng bị ảnh hưởng; uy tín của thương hiệu giấy Sài Gòn có nguy cơ tổn hại.

Trước thực trạng đó, luật gia Phan Thị Việt Thu - Tổng thư ký Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TPHCM cho rằng, “Người tiêu dùng phải tẩy chay những sản phẩm giấy vệ sinh kém chất lượng, biết sử dụng đúng cách các loại giấy, không dùng giấy vệ sinh thay giấy ăn. Trước hết người tiêu dùng phải tự bảo vệ quyền lợi của mình, nhất là quyền lợi ở đây là sức khỏe, bởi khó nhìn thấy sự thiệt hại rõ ràng trong việc sử dụng giấy bẩn kém chất lượng, do tác hại của nó gây ra không tức thời mà kéo dài nhiều năm nhiều tháng. Ngoài ra nhà nước phải có biện pháp giải quyết triệt để, như ban hành rõ tiểu chuẩn sản xuất, theo dõi kiểm soát toàn bộ quá trình làm ra giấy, các đơn vị quản lý thị trường thường xuyên rà soát chứ không bỏ ngỏ như hiện nay…”.

• Quang Huy