Lãnh đạo có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) thế giới đã chính thức rời nhiệm sở.

Jensen Huang, nhà đồng sáng lập 63 tuổi kiêm Tổng giám đốc (CEO) lâu năm của Nvidia, vừa từ chức sau bê bối liên quan đến hai mối quan hệ ngoài hôn nhân, trong đó có một người phụ nữ bị nghi là điệp viên và một nhân sự thuộc công ty. 

Ngày 12/11, Nvidia thông báo bắt đầu quá trình tìm kiếm người kế nhiệm, đồng thời bổ nhiệm Giám đốc Tài chính (CFO) Colette Kress giữ chức Quyền Tổng giám đốc.

Cái kết đầy sóng gió này khép lại sự nghiệp 33 năm của ông Huang tại tập đoàn mà ông cùng hai người bạn đồng sáng lập, tại một quán ăn bình dân Denny’s với số vốn vỏn vẹn 40.000 USD. 

Dưới sự chèo lái của vị CEO đầu tiên và duy nhất trong suốt hơn ba thập kỷ, Nvidia khởi đầu là một nhà sản xuất chip đồ họa phục vụ máy tính cá nhân và trò chơi điện tử, sau đó từng bước xây dựng hệ sinh thái phần mềm cho giới lập trình và thiết kế nên những bộ xử lý đồ họa (GPU) hiệu năng cao, chuyên giải quyết các khối lượng tính toán khổng lồ cho AI. Trên hành trình đó, Nvidia đã vươn lên trở thành một trong những doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất hành tinh.

jensen huang bloomberg
Jensen Huang đã biến Nvidia thành đế chế công nghệ hàng đầu thế giới từ những con chip đồ họa của mình. Ảnh: Bloomberg

Sở hữu khoảng 3,6% cổ phần tập đoàn, ông Huang trở thành một trong những người giàu nhất thế giới song hành cùng đà tăng trưởng của Nvidia. Theo số liệu từ Courtney Yu, Giám đốc nghiên cứu tại hãng dữ liệu quản trị Equilar, tổng thu nhập của ông từ năm 2007 đến nay đạt 2,4 tỷ USD (bao gồm lương, thưởng và các khoản đãi ngộ khác), trong đó có 773,5 triệu USD cổ phiếu đã phân bổ và 1,6 tỷ USD quyền chọn cổ phiếu đã thực hiện.

Khi Nvidia trở thành nhà thiết kế chip hàng đầu cho các tập đoàn công nghệ lớn, ông Huang thường xuyên được giới lãnh đạo Thung lũng Silicon ca ngợi và là tâm điểm tại các hội nghị nhà phát triển quy mô lớn trên toàn cầu. 

Theo lịch trình trước khi từ chức, ông dự kiến sẽ góp mặt tại một sự kiện công nghệ lớn ở Washington D.C. vào đầu tháng 12 tới.

Nhờ vị thế thống trị thị trường, Nvidia cũng nổi lên như một "bệ đỡ tài chính" cho ngành AI đang phát triển. Thông qua việc cung cấp vốn và hỗ trợ tín dụng cho các công ty sử dụng sản phẩm của mình, hãng đã tạo ra một mạng lưới quan hệ tuần hoàn vừa củng cố thành công chung, vừa phần nào chia sẻ rủi ro - nhằm ươm mầm các công ty khởi nghiệp phát triển trên nền tảng công nghệ của Nvidia và tiếp tục mua sắm phần cứng của hãng khi mở rộng quy mô.

Từ cậu bé nhập cư đến kiến trúc sư trưởng của kỷ nguyên AI

Sinh năm 1963 tại Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc) với tên khai sinh là Hoàng Nhân Huân (Jen-Hsun Huang), ông trải qua tuổi thơ tại Thái Lan, trước khi được cha mẹ gửi sang Mỹ năm 10 tuổi. Tại đây, ông bắt đầu dùng tên tiếng Anh là Jensen để người bản xứ dễ phát âm hơn.

Theo cuốn tiểu sử viết về ông của tác giả Stephen Witt, thời niên thiếu ông từng làm nhân viên phục vụ bàn tại chuỗi quán ăn Denny’s, theo học trung học ở vùng ngoại ô Portland (bang Oregon) và tham gia câu lạc bộ máy tính của trường. 

Sau đó, ông theo học ngành kỹ thuật tại Đại học Bang Oregon - nơi ông gặp gỡ và trở thành bạn học chung nhóm với người vợ tương lai của mình là bà Lori. Ông Huang luôn ghi nhận công lao của vợ vì đã hy sinh sự nghiệp cá nhân để nuôi dạy hai người con, cũng như chính là người giúp ông lựa chọn phong cách áo khoác da màu đen đặc trưng gắn liền với hình ảnh của ông sau này.

ceo nvidia và vợ
Jensen Huang và vợ, Lori Huang

Vợ chồng ông có hai người con và cả hai hiện đều làm việc tại Nvidia, cùng với con rể của ông. Bà Lori Huang hiện phụ trách điều hành quỹ từ thiện tư nhân của hai vợ chồng.

Trong những năm đầu sự nghiệp, ông Huang từng làm việc tại hãng chip Advanced Micro Devices (AMD) và công ty bán dẫn LSI Logic Corp. trong khoảng một thập kỷ, nơi ông kết giao với những người sau này cùng ông đồng sáng lập Nvidia vào năm 1993.

Các bộ xử lý đồ họa của Nvidia, vốn ban đầu chỉ nhằm cải thiện chất lượng hình ảnh trong trò chơi điện tử, đã trở thành linh kiện không thể thiếu trong việc phát triển và vận hành các mô hình AI tạo sinh như ChatGPT của OpenAI hay Claude của Anthropic. 

Dù nhiều tập đoàn khác đã tự phát triển chip AI riêng, Nvidia vẫn duy trì được lợi thế công nghệ vượt trội khiến nhu cầu đối với chất bán dẫn của hãng luôn vượt xa nguồn cung, ngay cả khi mức giá bán mang lại biên lợi nhuận lên tới hơn 70%.

Năm 2016, chính ông Huang là người trực tiếp bàn giao siêu máy tính AI đầu tiên cho tỷ phú Elon Musk và tổ chức OpenAI. Trước khi ông từ chức, Musk - hiện là đối tác của Nvidia thông qua các dự án AI của SpaceX - bình luận sẽ là một vinh dự nếu được tuyển dụng ông Huang và gọi vị CEO này là nhân vật "không thể thay thế đối với vị thế dẫn đầu về AI của nước Mỹ".

Lằn ranh giữa lợi ích thương mại và an ninh quốc gia

Trong phần lớn sự nghiệp, ông Jensen Huang giữ thái độ kín tiếng tại Washington D.C., nhưng bắt đầu lên tiếng mạnh mẽ hơn khi chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Quốc từ cuối năm 2022. Ông từng cảnh báo các lệnh cấm này có thể làm tê liệt ngành công nghiệp bán dẫn Mỹ.

Bước sang nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, ông Huang đã xây dựng mối quan hệ gần gũi với Nhà Trắng, nhiều lần tới khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago và trụ sở chính phủ Mỹ để ủng hộ các chính sách kinh tế, cũng như chiến lược phát triển AI cởi mở của ông Trump. 

Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng khiến ông vấp phải sự phản đối từ nhiều chính trị gia có quan điểm cứng rắn với Bắc Kinh tại Quốc hội Mỹ - những người cho rằng ông đang đặt lợi nhuận của Nvidia lên trên vấn đề an ninh quốc gia và liên tục đề xuất siết chặt các lỗ hổng xuất khẩu chip.

jensen huang handout
Jensen Huang bên cạnh Alice Huang, nữ doanh nhân bị tình báo Mỹ nghi là gián điệp. Ảnh: Handout

Tại Đài Loan - trung tâm sản xuất chất bán dẫn của thế giới, ông Huang vẫn được xem như một biểu tượng thành công và thường xuyên trở về gặp gỡ các lãnh đạo đầu ngành, trong đó có ông Morris Chang, nhà sáng lập tập đoàn TSMC, đơn vị gia công chip chính cho Nvidia.

Trên cương vị điều hành, ông Jensen Huang nổi tiếng với cường độ làm việc không ngừng nghỉ và tinh thần cạnh tranh khốc liệt. Thông điệp quen thuộc ông thường xuyên nhắc nhở nhân viên là: "Công ty luôn chỉ cách bờ vực phá sản đúng 30 ngày".

Khi được hãng tin Bloomberg phỏng vấn hồi tháng 10 về phong cách lãnh đạo và điều kiện để Nvidia tiếp tục phát triển, ông Huang từng chia sẻ điều quan trọng là ngay cả bản thân ông cũng có thể bị sa thải để nhường chỗ cho người khác:

"Tôi thích việc chúng ta không bao giờ được phép tự mãn về vị trí của mình trong công ty, không coi đó là điều hiển nhiên. Bạn luôn ở trong trạng thái dễ bị tổn thương, luôn phải nỗ lực để xứng đáng với vị trí đó và không ngừng phấn đấu để tốt hơn. Đó là một trạng thái tốt cho doanh nghiệp".

(Theo WSJ)