Cha mẹ nuông chiều, trẻ Việt 'chẳng dại' tự đứng trên đôi chân của mình

Con trẻ đã bị tác động rất nhiều bởi sự nuông chiều, bảo bọc quá mức của cha mẹ, khiến chúng nghĩ rằng “dại gì mà tự đứng trên đôi chân của mình”.

Tại chương trình Đối thoại Trẻ diễn ra cuối tuần qua tại TP.HCM, bà Tôn Nữ Thị Ninh đã có những chia sẻ xoay quanh vấn đề “Tự lập và tự chủ”.

{keywords}
Có rất nhiều người đến sớm chờ nghe chia sẻ từ bà Tôn Nữ Thị Ninh. Ảnh: Thúy Vy

Phải biết đặt câu hỏi “Tôi là ai?”

Với nụ cười thân thiện và chất giọng truyền cảm của một người Huế, bà Tôn Nữ Thị Ninh chia sẻ rằng tự chủ không còn là xu hướng chủ yếu trong xã hội Việt Nam hiện nay. Xã hội hiện nay đang theo kiểu giáo dục thụ động, khiến cho người trẻ cứ nghĩ rằng mình không có vấn đề, nhưng thật ra không phải. Bà cho rằng việc cho con trẻ sống như thế nào là một bài toán kép mà ta phải ý thức.

“Lấy ví dụ như ở Việt Nam, có nhiều đại gia khi con còn bé đã có sẵn ý định cho con đi qua California, Texas để du học, sau đó còn mua sẵn biệt thự, có người hầu hạ, chăm sóc tận nơi, đó là một sự bảo bọc quá mức, chẳng khác nào nhốt con vào trong hầm vàng. Trong khi ở Mỹ khuyến khích trẻ từ 15 đến 16 tuổi tự lập, thậm chí là ra ở riêng.

Bên cạnh đó, còn có hiện tượng “con ông cháu cha”, những đứa trẻ ăn theo thế lực của cha mẹ mà không tự đứng trên đôi chân của mình. Vấn đề là nằm ở cha mẹ, họ đã lợi dụng quyền lực không đúng lúc cho con của mình, như việc liên hệ sửa điểm thi đại học ở Hà Giang, cả quan chức Nhà nước và cả phụ huynh đều nhúng tay vào, đó là sự thiếu bản lĩnh của họ” - bà Ninh nói.

{keywords}
Bà Ninh và nhạc sĩ Dương Thụ tại buổi nói chuyện. Ảnh: Thúy Vy

Từ đó, bà cho rằng con trẻ đã bị tác động rất nhiều bởi sự nuông chiều, bảo bọc quá mức của cha mẹ, khiến chúng nghĩ rằng “dại gì mà tự đứng trên đôi bàn chân của mình”.

Có nhiều người đặt câu hỏi rằng thế hệ trẻ Việt Nam rất thông minh, nhưng tại sao lại không thể tỏa sáng và chiến thắng? Bà Ninh khẳng định đó là do tư duy chưa vững vàng, chưa được khơi dậy và phát huy theo đúng hướng. Bà nói: “Một vật phải mài dũa, được đánh đánh bóng thật kỹ thì mới thành viên ngọc được”.

Bà Ninh còn cho rằng thanh niên Việt Nam chỉ chăm chăm trả lời vấn đề mà không biết đặt câu hỏi. Những câu hỏi mà một số người trẻ dành cho bà phần lớn rất ngô nghê và “bằng phẳng”, không có chiều sâu hay góc cạnh nào sâu sắc.

Nhưng để đánh giá một thanh niên có đầu óc tư duy hay phản biện, bà thấy trước hết là phải biết hỏi. Người nước ngoài hỏi rất nhiều. Bởi vì họ luôn có tư duy không cho những lời thầy cô nói là đương nhiên, là chân lý, là đúng, mà phải qua bộ lọc của chính mình. Làm được điều đó sẽ cho thấy bạn có sự trưởng thành của tư duy.

Và bà muốn tất cả mọi người giành một vài giây tự suy ngẫm câu hỏi quan trọng nhất: “Tôi là ai?”.

Cuộc đời mỗi người là mỗi con đường khác nhau, có con đường bằng phẳng, cũng sẽ có con đường gập ghềnh, nhưng dù là con đường như thế nào đi nữa thì họ phải biết bản thân là ai. Đó là kim chỉ nam trong cuộc sống. Hiểu rõ về bản sắc riêng của mình là một trong những nền tảng cơ bản giúp cho giới trẻ biết cách tự chủ. Người trẻ muốn tự chủ trước tiên phải tìm ra chân dung của mình, văn hóa, bản sắc, ngôn ngữ của mình.

Tự chủ là sống thật và tự tin

Sau khi được hỏi những nhân tố để trở thành người tự chủ, bà Ninh cho rằng đó là sống thật, thực tế, đúng với bản chất chứ không ngụy tạo bởi bất kỳ vỏ bọc nào.

“Hiện nay, người ta thường đổ lỗi cho xã hội hiện đại làm tha hóa bản chất con người. Nhưng thực chất, cuộc sống hiện đại là một lợi thế chứ nó không có lỗi, tất cả tùy thuộc vào con người. Có những người cách họ thể hiện trên mạng xã hội và ngoài đời thật rất chênh lệch nhau, vì nói dối trực tiếp với một người nó sẽ khó hơn là nói dối với một cái laptop.

Sống thật quyết định nên bản lĩnh của một con người, có bản lĩnh thì mới dám tự chủ” - bà Ninh khẳng định.

“Người nước ngoài thường đặt rất nhiều câu hỏi, thậm chí họ còn hỏi một cách dồn dập như muốn làm khó mình, vậy theo bà, trong trường hợp đó thì nên ứng xử như thế nào?” - một khán giả đặt câu hỏi.

“Họ muốn hỏi bao nhiêu thì hỏi, mình vẫn phải bình tĩnh và lựa 3 trong 10 câu hỏi để trả lời, thậm chí có thể hỏi ngược lại họ. Điều này khiến cho người khác cảm thấy mình là một người tự tin và nắm rõ vấn đề thì mới có thể đặt ra câu hỏi cho họ được” - bà Ninh hồi đáp.

Theo bà Ninh, người nước ngoài thường nói với bà sau chuyến du lịch rằng tuy chất lượng phục vụ ở Thái Lan có phần hơn nhưng họ vẫn cảm thấy thích con người Việt Nam hơn bởi không rụt rè và khúm núm.

"Phong thái vững vàng rất có lợi cho giao tiếp xã hội. Bên cạnh đó, chúng ta phải biết nêu lên chính kiến của mình, phải biết nói “không”, đó cũng là một trong những nhân tố khiến chúng ta trở nên tự chủ hơn. Nhưng không nên hiểu tự chủ, tự lập là tỏ ra không ai có thể làm gì được mình mà phải biết học cách lắng nghe. Giới trẻ nên là một người đa chiều, đa dạng, tự tin thì mới không bị chèn ép".

{keywords}
Khán giả đặt câu hỏi tại buổi nói chuyện. Ảnh: Thúy Vy

Bà Ninh còn nói rằng có bốn điều mà người trẻ cần phải rèn luyện để có thể trở nên tự chủ và tự lập.

Thứ nhất, người trẻ phải phấn đấu để giỏi trong bất cứ chuyên môn nào mà mình mong muốn. Thứ hai, phải luôn luôn tịnh, có nghĩa là giữ một cái đầu lạnh, một trái tim ấm áp. Thứ ba, luôn quan sát, suy ngẫm học hỏi từ trường học, sách vở, học từ cuộc đời và hơn hết là phải biết lắng nghe. Và thứ tư, cần phải lãnh đạo bản thân trước khi lãnh đạo thiên hạ”.

Bà Tôn Nữ Thị Ninh bắt đầu sự nghiệp với vai trò giảng viên đại học tại Trường ĐH Sorbonne (Paris) và Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn. Sau đó, bà hoạt động ngoại giao hơn 20 năm, chuyên trách về các vấn đề toàn cầu và các tổ chức đa phương.

Bà hiện là thành viên hoặc chủ tịch của một số tổ chức và mạng lưới Việt Nam và quốc tế. Ngoài việc gắn bó với các hoạt động hàn gắn vết thương chiến tranh, bà còn tích cực hoạt động trong các lĩnh vực phát triển bền vững, bình đẳng giới, sự vươn lên của thanh niên, và thương hiệu quốc gia – với vai trò Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển TPHCM và Phó Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam.

Thúy Vy

Bài phát biểu tốt nghiệp lay động của thủ khoa trường sư phạm

Bài phát biểu tốt nghiệp lay động của thủ khoa trường sư phạm

Thanh Việt, thủ khoa năm 2019 của Trường ĐHSP Hà Nội nói rằng "không phải cứ đứng trên bục giảng là được gọi bằng thầy cô".

tin nổi bật

27 tỉnh, thành phố công bố lịch tựu trường và khai giảng

Đã hơn 20 tỉnh, thành công bố lịch đến trường của học sinh các cấp năm học 2022 - 2023.

Hà Nội dự kiến chi 21 nghìn tỷ đồng đầu tư giáo dục

Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho biết, tổng mức đầu tư trong giai đoạn trung hạn sắp tới cho giáo dục của Thủ đô là khoảng 21 nghìn tỷ đồng và đánh giá đây là “một con số khủng khiếp”.

Nhà vệ sinh trường học lại khiến lãnh đạo Hà Nội trăn trở

Nhiều trường lúng túng ở khâu vận hành, không đủ nhân lực, không đủ tiền thuê nhân viên, nhà vệ sinh không có tiền để bảo trì, không có tiền để mua giấy vệ sinh - Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Marie Curie nói.

Học sinh Hà Nội đến trường từ 22 - 29/8

Hà Nội tổ chức khai giảng vào ngày 5/9/2022. Học sinh các cấp học tựu trường sớm nhất vào ngày 29/8/2022. Riêng học sinh lớp 1 tựu trường sớm nhất từ ngày 22/8/2022.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Nghiên cứu xây dựng Luật Nhà giáo

Ngành Giáo dục xác định chủ đề năm học 2022-2023 là “đoàn kết, nỗ lực vượt khó khăn, đổi mới sáng tạo, củng cố, nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục và đào tạo”. Còn một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nghiên cứu xây dựng Luật Nhà giáo.

Học sinh TP.HCM nghỉ Tết Nguyên đán 9 ngày

Học sinh TP.HCM sẽ nghỉ Tết Nguyên đán 2023 với thời gian 9 ngày.

‘Con tôi ngồi BMW từ trong trứng’

Một người mẹ Trung Quốc chế nhạo thầy giáo của con trai khi đi xe đạp đi dạy: '... học tập thật vô nghĩa, bởi ngay cả người dạy dỗ mình còn không kiếm ra tiền'.

Kết luận của 2 Phó Thủ tướng về học phí và sách giáo khoa

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 236/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái và Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tại cuộc họp về học phí phổ thông và sách giáo khoa.

Giáo viên tiết kiệm đến 5 giờ/tuần nhờ giải pháp giáo dục từ Samsung và Google

Giai đoạn đầu của chương trình thử nghiệm học tập và giảng dạy qua Google Workspace for Education tại một số trường học Việt Nam kết thúc với những kết quả vượt kỳ vọng.

Hà Nội: Phụ huynh có thể phải bốc thăm để giành suất học mầm non cho con

Số hồ sơ đăng ký vào Trường Mầm non Hoàng Liệt (Hà Nội) vượt quá nhiều so với chỉ tiêu. Ban Giám hiệu nói lo lắng vì 'chưa từng có tiền lệ'.

Một trường học Hà Nội dùng 4 bộ sách khác nhau

Nhận thông báo của trường về việc mua sách giáo khoa cho con, chị H.N (quận Hà Đông, Hà Nội) cho hay đau hết cả mắt, và mất nhiều thời gian để tìm mua cho con vào lớp 6.

Bắt khẩn cấp thầy giáo dâm ô nữ sinh lớp 9 ở Hải Dương

Bị xác định có hành vi xâm hại 2 nữ sinh học lớp 9 ở TP Chí Linh (Hải Dương), một thầy giáo dạy Văn đã bị khởi tố, bắt tạm giam.

Trung tâm ngoại ngữ CFV - bền bỉ chắp cánh cho những ‘ước mơ Pháp’

Với thông điệp “Tiếng Pháp cho mọi người”, suốt nhiều năm qua, Trung tâm ngoại ngữ Pháp Việt (CFV) đã đồng hành và chắp cánh nhiều thế hệ học viên thành công đi du học, tốt nghiệp, sinh sống và làm việc tại Pháp hoặc quay về cống hiến cho nước nhà.

Nửa tỷ đầu tư chứng khoán hay gửi tiết kiệm: SGK Toán lớp 10 gây xôn xao

Chứng khoán và đầu tư đã được đưa vào nội dung dạy học của sách giáo khoa Toán lớp 10 mới. Đây là những nội dung chưa từng có trong các sách giáo khoa cũ mà tới đây các học sinh lứa 2007 sẽ được học.

Nữ sinh lớp 9 tố thầy chủ nhiệm sàm sỡ suốt 7 tháng

Bố 1 nữ sinh lớp 9 (Hải Dương) tố thầy giáo chủ nhiệm sàm sỡ, uy hiếp con mình để thực hiện hành vi đồi bại ngay trên lớp học.