Chỉ 1% bệnh nhân mù được nhận giác mạc

Tại Việt Nam có khoảng hơn 300.000 người mù do các bệnh lý giác mạc. Số lượng này tăng nhanh theo mỗi năm. Để giải quyết vấn đề này, một trong những điều quan trọng là nguồn giác mạc.

Chuyên ngành Mắt của Việt Nam những năm gần đây đã rất phát triển, năm 2010 ngân hàng Mắt đầu tiên tại Việt Nam ra đời. Hàng năm, Hội chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với Ngân hàng Mắt tổ chức vận động hiến tặng giác mạc. Tuy nhiên, số lượng giác mạc được hiến tăng vẫn rất hạn chế.

Phần lớn người dân vẫn còn e dè với việc hiến tặng giác mạc, đặc biệt với quan niệm mang tính duy tâm về việc “chết phải còn nguyên vẹn thân xác” nhiều người đã từ chối việc hiến tặng giác mạc.

Ngoài giác mạc từ những người tình nguyện hiến tặng sau khi qua đời, nguồn giác mạc hiện nay còn có từ những người bị chấn thương phải bỏ nhãn cầu nhưng giác mạc vẫn còn tốt và nhập từ nước ngoài. Tuy nhiên, cũng rất hạn chế vì chi phí đắt, quá trình vận chuyển phải mất từ 10 - 12 ngày. Càng để lâu thì chất lượng càng giảm, không có lợi cho người được cấy ghép.

Cơ hội sáng mắt mới

Hiểu được nhu cầu cấy ghép giác mạc ngày một tăng và với mong ước mở ra cơ hội tìm lại ánh sáng cho người mù, từ năm 2006 đến nay, bệnh viện FV đã hợp tác với Trung tâm Mắt Quốc gia Singapore (SNEC).

SNEC là một trong những Viện ghép giác mạc hàng đầu trên thế giới triển khai các kỹ thuật, công nghệ y khoa mới trong chuyên ngành Mắt, như ghép tế bào gốc và phương pháp phát triển giác mạc nhân tạo được biết đến với tên gọi “Cấy răng trong mắt”, một trong những phẫu thuật mắt phức tạp nhất hiện nay… Tỷ lệ thành công của các ca cấy ghép giác mạc tại SNEC lên đến 90%.

SNEC còn có đội ngũ y bác sĩ là những chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực Nhãn khoa, đặc biệt là GS. BS Donal Tan, Giám đốc y khoa của SNEC.
GS. BS Donal Tan là bác sĩ phẫu thuật nổi tiếng thế giới trong lĩnh vực phẫu thuật chữa trị các vấn đề về giác mạc và phẫu thuật khúc xạ. Ông đã chữa trị cho hàng ngàn người thoát khỏi cảnh mù lòa do những căn bệnh về giác mạc kể cả những bệnh nhân bị tạt axít đến hỏng toàn bộ giác mạc hay những người bị hỏng giác mạc do tai nạn.

GS. BS Donal Tan cũng là người sáng lập Hiệp Hội Giác Mạc Châu Á (ACS) với mục tiêu phát triển những phương pháp điều trị mới để giảm thiểu tình trạng mù do các bệnh lý giác mạc. Hiện ACS có hơn 400 thành viên.

Đầu năm 2013, GS. BS Donal Tan vừa được bổ nhiệm là Chủ tịch Hiệp hội Giác mạc thế giới. Ngoài công tác tại SNEC, hàng năm ông đi khắp thế giới để phẫu thuật và phổ biến những kỹ thuật y khoa tiên tiến trong việc điều trị bệnh lý giác mạc.

Đặc biệt để giải quyết nhu cầu nhận giác mạc cho bệnh nhân SNEC còn phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Mắt Singapore.

Theo GS. BS Donal Tan: “Một ca phẫu thuật cấy giác mạc thành công đòi hỏi 3 yếu tố. Yếu tố thứ nhất là tay nghề bác sĩ. Yếu tố thứ hai là chất lượng giác mạc. Ngân hàng Mắt Singapore nhận được giác mạc từ những người hiến trong nước, cũng như từ các ngân hàng mắt được công nhận quốc tế ở Mỹ và Philippines. Ngân hàng Mắt Singapore rất thành công trong việc mua mô giác mạc, thường chỉ mất 1-2 tuần để nhận được giác mạc.Yếu tố thứ ba vô cùng quan trọng là quá trình chuẩn bị và hậu phẫu.

“Với bệnh nhân Việt Nam, quá trình này được đảm bảo bởi bệnh viện FV khiến chúng tôi rất yên tâm. Vì việc ghép giác mạc được hay không còn phụ thuộc một số yếu tố như kích thước sẹo, sẹo có còn mạch máu tân sinh hay không, có dính mống mắt vào sẹo không, có glaucoma hay bệnh lý đục thủy tinh thể đi kèm không. Do đó, không phải ai bị sẹo giác mạc cũng có chỉ định ghép giác mạc, vì đây là một phẫu thuật ghép mô nên mọi nguy cơ sau ghép đều giống như ghép thận, ghép gan... Sau khi ghép giác mạc, bệnh nhân còn cần được theo dõi định kỳ, dùng thuốc đặc trị trong vài tháng đến vài năm để bảo đảm về mặt thẩm mỹ và chức năng (sáng mắt)…”, GS. BS Donal Tan cho biết.