Chưa đánh giá tham nhũng trong dùng vốn trái phiếu CP

- Đại biểu QH nêu những bất cập trong đầu tư dàn trải, lãng phí trong sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ.

Lãng phí vốn vì dở dang

Trước việc trong các năm 2008 - 2009, nhiều dự án được bổ sung, tăng mạnh quy mô và tổng mức đầu tư dẫn đến dàn trải và mất cân đối vốn, ĐB Lê Nam (Thanh Hóa) nhận định đó là hiện trạng về sức đề kháng của bộ máy nhà nước.

"Đã nhiều năm qua ai cũng biết dư luận hễ có công trình xây dựng cơ bản thì phải chi bao nhiêu phần trăm, có người nói 10%, có người bảo 30% thậm chí chưa có đồng nào doanh nghiệp đã phải rải tiền các cửa", ĐB Thanh Hóa không hài lòng khi báo cáo không đánh giá gì về tình trạng tham nhũng trong xây dựng cơ bản từ nguồn vốn TPCP.

"Có tin được không? Tôi không tin, nhân dân càng không tin nhưng bảo có thì thanh tra và kiểm toán tìm chưa thấy", ông Lê Nam nói.

Xem clip phát biểu của ĐB Lê Nam:

Play

Từ đó ông Nam nói thêm về yêu cầu chống tham nhũng: "Điều này nói lên việc kiểm soát chế ước quyền lực đã được chỉ ra việc phòng chống tham nhũng, nhân dân đang rất bức xúc, Đảng đang yêu cầu cơ quan chống tham nhũng độc lập, vai trò của VKS nhân dân, cơ chế quyền lực của QH, Thường vụ QH, hành lang pháp lý thực quyền cho CP và Thủ tướng..., song dự thảo sửa đổi HP vẫn chưa có những phương án thoả đáng".

"Điều này cho thấy một số ĐBQH với tấm lòng trung với Đảng, với dân đề nghị chưa thông qua HP và luật Đất đai sửa đổi là có cơ sở", ĐB Lê Nam nói.

Trách nhiệm giám sát của QH

ĐB Nguyễn Thành Tâm. Ảnh: Minh Thăng

"Sau quá trình triển khai thực hiện, những rủi ro được dự liệu đã trở thành hiện thực. Vì sao? Thường vụ QH và QH có nắm được diễn biến tình hình theo xu hướng tiêu cực này không?", ĐB Tây Ninh đặt câu hỏi.

Liên tục trong các báo cáo của CP, UB Tài chính - Ngân sách QH đều lặp lại những tồn tại, hạn chế, thậm chí sai sót về đảm bảo mục tiêu đầu tư, danh mục công trình, dự án, tiến độ thực hiện, chất lượng, hiệu quả của các dự án..., nhưng Thường vụ vẫn chưa cân nhắc, đánh giá thận trọng để có biện pháp xử lý kịp thời mà tiếp tục đồng ý với CP trình QH các chủ trương tăng quy mô, mở rộng phạm vi sử dụng vốn TPCP - ông Tâm thẳng thắn.

"Mục tiêu ban đầu của nguồn vốn này chỉ để giải quyết khó khăn, bức bách cho một số ít vùng miền, lĩnh vực với quy mô nhỏ đã trở thành công cụ điều tiết kinh tế, là nguồn bù đắp thiếu hụt ngân sách để chi đầu tư dẫn đến dàn trải, mất khả năng cân đối, nguồn lực lãng phí, thất thoát và không có khả năng tiếp tục đầu tư, góp phần gây bất ổn kinh tế vĩ mô thời gian qua", ĐB Nguyễn Thành Tâm không ngần ngại chỉ ra.

Các địa phương, đơn vị thụ hưởng cũng tranh thủ nảy sinh dự án vì không rõ ràng trách nhiệm, trong khi chất lượng tổ chức triển khai và quản lý đầu tư hạn chế, có nơi buông lỏng.

"Những yếu kém đó đã không bị xử lý mà còn được dung túng bằng các chủ trương tăng tổng mức đầu tư, tăng danh mục dự án", ông Tâm chỉ ra trách nhiệm của QH trong việc để nguồn vốn này bị lợi dụng, bị lợi ích cục bộ địa phương, lợi ích nhóm chi phối, bị lệch lạc mục tiêu, trở thành mảnh đất màu mỡ cho tiêu cực, "chạy dự án" phát sinh.

Đến gần đây, UB Tài chính - Ngân sách mới có giám sát chuyên đề làm cơ sở cho việc bước đầu triển khai các biện pháp kiềm hãm gọi là tăng tốc, khai thác nguồn vốn TPCP khi mọi việc đã quá muộn.

"Cách thức quản lý tiền bạc kiểu 'đười ươi giữ ống' thì trách nhiệm giám sát của QH đã trọn vẹn chưa?", ông Tâm đặt câu hỏi.

Bớt vay ngoài, vay trong nước lợi hơn

Tuy vậy, các ĐB đều không phủ nhận vai trò của TPCP. ĐB Lê Nam không đồng tình dừng hoàn toàn chờ sau năm 2014 tổng kết đánh giá rồi mới tiếp tục.

"Con đường huyện Mường Lát xa xôi của Thanh Hoá với dự án hàng ngàn tỷ đã bố trí vài trăm tỷ rồi, nếu để mặc cho gió mưa thì vài trăm tỷ ấy sẽ theo sông về với biển. Các bệnh viện đã làm dở dang, nằm đắp chiếu cần lắm sự hoàn thiện, Quốc lộ 1A bây giờ cần hơn 50.000 tỷ đồng cân đối bằng nguồn nào? Đó là chưa nói hơn 4 triệu ngư dân là trụ cột, chủ quyền trên Biển Đông cũng đang rất cần được nguồn vốn hỗ trợ", ông Nam nói.

"Ngân hàng huy động tiền gửi của dân rồi, đang ứ tiền nằm ở két, phải được sử dụng", ĐB Thanh Hóa chỉ ra. "Đằng nào cũng là nợ nần nhưng thay vì dừng hoặc bớt các khoản vay bên ngoài mà vay trong nước thì lợi kép được nhân lên".

Chung Hoàng