Chừng nào cha mẹ còn dùng đòn roi, chúng ta không hề vô can

Cái chết của đứa trẻ 8 tuổi chỉ là hệ quả của một cộng đồng vẫn còn cho phép cha mẹ phát vào mông con vài cái, vụt vào tay chân trẻ vài roi khi chúng không vâng lời. 

Trong một lần đưa con ra chợ, tôi và con trai vô tình chứng kiến cảnh một bà mẹ đang “nổi điên” với cậu con trai cỡ chừng 5-7 tuổi. Không hiểu vì lý do gì, qua thái độ “rú rít” lên của chị, chắc hẳn chị đang tức giận đến tột độ. Tôi loáng thoáng nghe thấy tiếng “mày, tao” và một vài cái vung tay.

Con tôi - lúc ấy mới 3-4 tuổi, thoáng nét sợ hãi trên khuôn mặt, có lẽ vì cháu chưa nhìn thấy cảnh tượng đó bao giờ. Sau vài giây quan sát, cháu quay sang tôi nói: “Cô ấy hư mẹ nhỉ!”.

Tôi có chút giật mình trước đánh giá của con. Hoá ra, khi người lớn chúng ta đang mải mê và tò mò xem tại sao bà mẹ lại nổi giận với đứa trẻ thì ở góc độ của một đứa trẻ được dạy rằng đánh người khác là sai dù bất kể lý do gì, thì con trai tôi đã nhận ra ngay điều ấy.

Mấy ngày qua, dư luận phẫn nộ vì cái chết của một bé gái được xác định là do bạo lực gia đình. Bàng hoàng hơn, những người làm cha làm mẹ trong vụ việc này đều trẻ tuổi, có học thức, có lối sống hiện đại và chắc chắn biết rằng bạo hành trẻ em là việc làm sai trái.

Tôi không muốn nói thêm về sự nhẫn tâm và máu lạnh của những người lớn đánh con trẻ đến chết trong bài viết này. Nhưng có một câu hỏi mà tôi vẫn thầm đặt ra khi đọc những dòng chỉ trích cặp đôi kia trên mạng xã hội: “Liệu anh/ chị đã từng có những cái vung tay với chính đứa con của mình?”. Tất nhiên, nếu có, anh chị cũng sẽ chẳng bao giờ đánh con đến chết như họ. Nhưng hãy thành thật trả lời: “Đã từng có hay chưa?”.

Nếu câu trả lời là có, thì theo định nghĩa về bạo lực gia đình, trong gia đình anh chị đã tồn tại thứ mà các anh chị đang tỏ ra phẫn nộ với nó. Chỉ khác là ở mức độ nhẹ hơn.

{keywords}
Một đứa trẻ bị bạo hành đến chết có phải là nhờ sự cho phép của cả một “ngôi làng” hay không? Ảnh minh hoạ: UN

Tôi đã từng chứng kiến những cuộc tranh cãi trên mạng xã hội về việc có nên dùng roi vọt với con cái hay không. Không ít bậc cha mẹ, cũng giống như cặp đôi kia - có học thức, có hiểu biết, có địa vị trong xã hội, nhưng họ vẫn cho rằng nên dùng roi vọt để răn đe, tất nhiên, vẫn là ở “mức độ” cho phép. Thậm chí, nhiều người kể về tuổi thơ roi vọt và cho rằng đòn roi giúp họ lớn lên, giúp họ thành người tử tế. Thậm chí nữa, họ còn tỏ ra biết ơn những trận đòn roi ấy.

Quay lại vụ việc của bé gái 8 tuổi, khi bi kịch xảy ra, nhiều người lên án những người hàng xóm vô tâm, chỉ trích ban quản lý toà nhà làm việc hời hợt, thậm chí vạch tội cơ quan chức năng đã không truy cứu đến nơi đến chốn. Chúng ta bị cơn phẫn nộ dẫn dắt mà quên mất rằng, khi ấy, những người có trách nhiệm kia, họ cũng chỉ nhìn thấy một đứa trẻ bị đánh đòn… như ở rất nhiều gia đình khác, thậm chí như chính trong gia đình họ.

Có một câu ngạn ngữ của người Nigeria, chắc nhiều người đã từng nghe: “Cần tới cả một ngôi làng để nuôi dạy một đứa trẻ” (tiếng Anh: It takes a village to raise a child). Câu nói này hàm ý rằng tâm hồn, tính cách, sự trưởng thành của một đứa trẻ không chỉ bị ảnh hưởng bởi cha mẹ chúng, mà còn bị tác động rất nhiều bởi môi trường xung quanh.

Vậy thì, liệu trong câu chuyện đau lòng ngay giữa thành phố hoa lệ của chúng ta, liệu có phải một đứa trẻ bị bạo hành đến chết cũng là nhờ sự cho phép của cả một “ngôi làng” hay không?

Chừng nào, trong mỗi gia đình, vẫn còn chuyện phát mông con vài cái để răn đe, vẫn còn những chiếc roi mây được đặt mua công khai trên mạng, vẫn còn những khoe khoang không chút ái ngại về việc “vừa cho thằng A, con B một trận đòn”… thì chừng ấy vẫn còn những đứa trẻ như bé An, âm thầm cắn răng chịu đựng những cái roi vụt xuống đến tím người. Bởi vì chẳng có ai ở trong những ngôi nhà ấy để đánh giá được “mức độ” của những răn đe ấy. 

Nhiều phụ huynh có thể sẽ bao biện rằng: Cũng là đánh nhưng đánh thế nào đủ để răn đe, chứ không ai đi đánh thừa sống thiếu chết con mình. Ranh giới giữa tội ác và cái được gọi là “dạy con” thật là mong manh. Và chính người lớn chúng ta tự cho mình cái quyền xác định ranh giới ấy.

Nguy hiểm hơn, những đứa trẻ bị đánh lâu dần sẽ tưởng rằng chúng đáng bị đánh đập, tưởng rằng đó là cách mà con người ứng xử với nhau. Ai cũng biết điều đó rồi sẽ dẫn tới thứ gì khi những đứa trẻ ấy lớn lên, sinh con, và làm một người trưởng thành như chúng ta.

Dạy con chưa bao giờ là một công việc dễ dàng. Nhất là khi chúng ta chọn không đòn roi với bọn trẻ, thì công cuộc ấy còn khó hơn gấp nhiều lần. Sự hiểu biết, kỹ năng, sự làm gương của cha mẹ lúc này mới thực sự là thứ mà chúng ta cần. Đó cũng chính là những yếu tố khiến việc làm cha mẹ trở thành một công việc vô cùng khó khăn, một công việc của con người, thay vì chỉ dùng sức mạnh của kẻ to xác uy hiếp một sinh linh yếu thế hơn mình.

Nguyễn Thảo

Ranh giới giữa hư và đúng

Ranh giới giữa hư và đúng

Nhiều cha mẹ mệt mỏi với lo lắng "con cãi cha mẹ trăm đường con hư". Nhưng cần phân biệt khi nào là cãi hư và cãi đúng.

tin nổi bật

Ngày về trào nước mắt của cô gái bị bắt cóc ở ga tàu 30 năm trước

Nhớ lại cái đêm lạc mất em trai và bản thân bị bắt cóc, Tần Lan trào nước mắt. Đó là ký ức kinh hoàng không thể nào quên của cô suốt hơn 30 năm qua.

'Phi công' Hà thành bỏ sự nghiệp vào miền Tây theo vợ

Bỏ cả sự nghiệp nghệ thuật để được đoàn tụ với vợ xinh đẹp, chàng “phi công” mít ướt bất ngờ mang hợp đồng khủng tặng vợ trên sóng truyền hình khiến 2 MC xuýt xoa.

4 điều các đôi vợ chồng 'kiểu mẫu' thường làm để giữ hôn nhân luôn mặn nồng

Những bí quyết hôn nhân đôi lúc sẽ là cứu cánh cho chuyện tình cảm của hai bạn. Nếu áp dụng được nó, đời sống tình cảm của gia đình sẽ được cải thiện.

Cụ bà cao tuổi bậc nhất Việt Nam, có 114 con cháu vẫn 'lén' đi... buôn

Đã 108 tuổi, nhưng cụ Họa vẫn phăm phăm đi lại, hoạt động như thủa mười tám đôi mươi. Cụ bà còn giấu con cháu đội chuối, cắp rổ na, ổi... ra đầu dốc chợ bán.

Con gái đưa mẹ đi phượt xuyên Việt

Ở ngày thứ 10 của hành trình, Lê Thị Phượng mua vé máy bay trở về Hà Nội đón mẹ. Ngày thứ 13, chiếc xe máy của cô có mẹ ngồi sau cùng khám phá, trải nghiệm mọi cung đường.

8X cất bằng thạc sĩ, bỏ công chức theo đuổi đam mê làm thạch 3D

Sau 12 năm làm việc cho một viện nghiên cứu của Nhà nước, chị Nga xin nghỉ việc, cất đi tấm bằng thạc sĩ để theo đuổi đam mê làm bánh thạch 3D.

12 lời khuyên “vô giá” mà cha mẹ không nên nghe theo

Tin rằng, mọi bậc cha mẹ đều đã từng gặp những lời khuyên không mong muốn về cách nuôi dạy con cái của họ ít nhất một lần trong đời.

Gia đình kiểu mới ở Hàn Quốc ít con, không còn tam, tứ đại đồng đường

Đối với nhiều người trẻ xứ củ sâm, khái niệm gia đình không còn bó buộc với hình ảnh cha mẹ và con cái cùng chung sống mà trở nên đa dạng, nhiều lựa chọn hơn.

'Buông tự ái để hiểu và thương con'

Là cha mẹ, khi thấy con mình rơi vào cơn nguy khốn, chúng ta phải luôn sẵn sàng ôm hết những vụng dại, lỗi lầm và chấp nhận con.

Đám cưới trong mơ của người đàn ông 'chỉ còn vài tuần để sống'

Những người xa lạ đã giúp thực hiện ước nguyện cuối cùng của chàng trai 27 tuổi: Tổ chức đám cưới ngoài bãi biển cùng vị hôn thê của anh.

Nếu cảm thấy cuộc sống mệt mỏi, hãy nhớ 7 điều này

Không phải lúc nào chúng ta cũng có thể lựa chọn những gì xảy đến với mình nhưng hoàn toàn có thể chọn cách phản ứng với nó.

Chồng đi bộ 24km mang tro cốt của vợ về quê

Vợ qua đời trong thời gian Thượng Hải phong tỏa, ông Hoàng Kiến Tài đã đi bộ 24km trong 7 giờ đến nhà ga xe lửa để đưa tro cốt vợ về quê.

Phụ nữ từng trải trong chuyện yêu sẽ có những đặc điểm này

Phụ nữ đã phiêu lưu tình ái với nhiều người đàn ông, hầu hết họ đều có 3 đặc điểm này, dù che đậy cách nào cũng sẽ lộ ra khuyết điểm.

Vợ chồng mới cưới một tháng đã ly hôn, lý do là bức xúc chung của đàn ông

Hoàng Khang và Thảo Như kết hôn sau 4 tháng yêu đương. Trong đám cưới, hai người ngọt ngào, dính nhau như sam, nhưng ban đêm lại cãi nhau ầm ĩ. Một tháng sau, họ ly hôn. Chuyện gì xảy ra vậy?

Chùa ở Thanh Hoá xuống cấp nghiêm trọng

Chùa Linh Quang xã Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) nằm trong quần thể di tích cấp tỉnh Chùa - Đền Còng đang bị xuống cấp nghiêm trọng.