Có phải bong bóng Web 2.0 sắp nổ?

Ảnh minh họa

Các hãng video online trước rủi ro phá sản

Nhà báo công nghệ Rob Hof của Business Week là tác giả bài viết này. Ông là một trong những nhà báo như Business Week nói là “đào sâu phía sau các hàng tít báo để phân tích điều gì đang thực sự xảy ra trên khắp thế giới công nghệ”.

Om Malik ở GigaOM có tin tức về cuộc họp căng thẳng mà Sequoia Capital - công ty quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu Silicon Valley đã tổ chức hôm 8/10/2008 với các công ty trong danh mục đầu tư của mình. Các vị giám đốc điều hành (CEO) được chào mừng bằng hình ảnh của một tấm bia mộ đọc rằng “R.I.P.: Good Times.” (Rest in Peace: Hãy yên nghỉ - một lời cầu nguyện đặc biệt xuất hiện trên các bia mộ P.V). Thông điệp này là sự suy sụp của nền kinh tế có thể làm cho mọi thứ tồi tệ hơn đối với các công ty công nghệ non trẻ, ngạc nhiên là hầu hết cho đến nay chưa chịu tác động của “vũng nước xoáy” thị trường.

Trong lúc ấy, Mike Arrington ở blog công nghệ uy tín của Silicon Valley là TechCrunch viết rằng nhà đầu tư thiên sứ Ron Conway, người đã ủng hộ nhiều tá công ty khởi nghiệp bao gồm cả Google, đã gửi một là thư tới các công ty trong danh mục đầu tư của ông gợi ý họ cắt giảm chi phí.

Vậy thì có phải bầu trời đầy nắng ở Silicon Valley đang sụp đổ ? Om nói đây là tin xấu đối với thung lũng công nghệ cao danh tiếng thế giới này và trong ý thức, ông đúng. Không thể có chuyện nền kinh tế sẽ không có tác động lên nền kinh tế công nghệ và đặc biệt với Silicon Valley, có khả năng sẽ có tác động lớn. Hẳn là có thể nhiều người sẽ bị ảnh hưởng nếu các công ty mới thành lập chết dần hàng loạt. Và nếu như vậy, nhiều dịch vụ từ các công ty luật cho đến nhà sản xuất thiết bị mạng sẽ thấy kinh doanh của mình sụt giảm trong một cái vòng tuần hoàn.

Nhưng thậm chí trong giai đoạn dot-com sụp đổ 2001-2002, nhiều công ty non trẻ đã sống sót (nhiều hơn bạn nghĩ) mặc dù có những đại gia như Webvan và Pets.com thất bại. Như độc giả có biệt danh “John” đã bình luận trên TechCrunch về bài đăng của Conway:

“Tôi đã dành vài ngày qua thăm một số công ty quỹ đầu tư mạo hiểm nổi tiếng trong Valley. Chúng tôi sẽ không tăng vốn nhưng tôi tò mò muốn nghe họ đối phó với những gì đang xảy ra. Thông điệp cơ bản là những công ty tốt sẽ vẫn nhận được vốn và tập trung vào hiệu quả là chìa khóa

Không ai có vẻ đưa ra thông điệp “ngày tận thế”. Tôi sẽ không nói chúng ta không đang trong thời kỳ khó khăn nhưng Ron Conway và Sequoia (hai nhà đầu tư – PV) không phải là Chúa. Chúng ta hãy nhớ rằng Sequoia muốn rút tiền khỏi Google sau khi họ đã đầu tư vào đó bởi họ nghĩ Google sẽ rút khỏi thương trường.

Đó là một sai lầm lớn. Vì vậy, tôi nghĩ sẽ có nhiều cảnh “tàn sát” ngoài kia, tôi không thể giúp nhưng có một số hoài nghi đối với những lời tuyên bố công khai này”.

Thực vậy, một số người thậm chí nghi ngờ động cơ của những nhà đầu tư này – chính đáng, bởi những công ty quỹ đầu tư như vậy đang hô hào các công ty của họ tăng trưởng và không lo về doanh thu bây giờ bỗng nhiên có vẻ đang thay đổi đường lối (mặc dù một số người như Fred Wilson, đã lên tiếng cảnh báo từ hơn một năm nay). Một người mô tả mình là “Alan Greenspan” (cựu Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ – một người từng có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với thị trường tài chính Mỹ và thế giới – PV) đã bình luận trên blog VentureBeat:

“Đây là thời điểm thử thách và một số công ty sẽ biến khỏi thị trường. Sẽ chẳng có gì thay đổi. Nhưng một người bạn của tôi được Sequoia hỗ trợ tài chính nói nhiều về việc đây là thời điểm kịch tính. Kịch tính theo nghĩa là Sequoia muốn đặt nỗi sợ hãi của Chúa Trời vào họ và bắt họ tập trung hơn. Với bất kỳ ai ở Sequoia mà nói nó (suy thoái) sẽ kéo dài vài năm là hoàn toàn vô trách nhiệm. Làm thế quái nào mà họ biết bất kỳ sự suy thoái nào sẽ kéo dài bao lâu? Ồ, tôi đã quên mất họ là Sequoia”.

Một người dùng “Nặc danh” trên blog GigaOm thậm chí còn cay độc hơn:

“Đây là một trò P.R (làm sự kiện gây sự chú ý của công chúng – PV). Khi các công ty như (mạng xã hội) Facebook đi ra và tăng 300 triệu USD, hay website RockYou và Slide tăng vốn 50 triệu USD, bạn biết họ đang chấp nhận thời gian khó khăn phía trước. Sequoia biết về điều này và đã bảo các công ty của họ về điều này từ trước lâu rồi. Họ không thể công bố công khai bởi họ sẽ nói ngược với các quỹ đầu tư mạo hiểm hạng A và B rằng họ đang gây cho các công ty của họ các quỹ chiến tranh (ngân quỹ được quyên góp để chi phí cho một cuộc vận động hay chiến tranh nào đó)”.

OK. Lời bình luận này có vẻ tàn nhẫn một chút, thậm chí có thể là một chút sự thật về những người ở Sequoia (và các công ty quỹ đầu tư mạo hiểm khác). Song nói thật, nghe cũng không quá gây thất vọng, rằng rất nhiều công ty khởi nghiệp, đặc biệt các công ty Web non trẻ là động lực cho sự tăng trưởng bùng nổ gần đây của Sillicon Valley, có thể không đáng để sống sót. Nhiều công ty Web 2.0 mới hoàn toàn dư thừa hoặc không cần thiết, hoặc cả hai. Tôi cảm thấy những người đang làm việc chăm chỉ ở trong các công ty đó nhưng thâm tâm chúng ta tất cả đều biết rằng trang web chia sẻ video hoặc mạng xã hội thứ 47, và ít nhất 35 hay 40 trước họ, thực sự đã sẽ không đủ khả năng tự lo nổi cho mình.

Và theo các cách khác, những thất bại của họ sẽ là một điều tốt. Vấn đề với các công ty này là không lãng phí quá nhiều tiền của quỹ đầu tư mà lãng phí tài năng. Và những người bị sa thải hay tình nguyện nghỉ việc ở những công ty khởi nghiệp bi đát này – một lần nữa, tôi không có ý gây thất vọng về điều này – sẽ có thể vui vẻ làm việc chăm chỉ ở một nơi mới hứa hẹn hơn.

Không nghi ngờ rằng Silicon Valley và công nghệ nói chung đang trong thời kỳ khó khăn nhất, ít nhất kể từ khi bong bóng dot-com bùng nổ. Nhưng tôi không chắc chắn sẽ có điều tồi tệ xảy ra kéo dài. Vì vậy, nếu bạn thấy những câu chuyện không thể tránh được trong vài tuần tới, tháng tới đoán trước về sự chuyển nhượng ở Silicon Valley, hãy đọc chúng với cùng với liều lượng chủ nghĩa hoài nghi nặng đô nhé. Vì bất kỳ doanh nhân thiện chiến nào cũng sẽ nói với bạn thời kỳ khó khăn là thời kỳ tốt nhất để bắt đầu một công ty, một công ty sẽ đi đến cuối cùng.

Lược dịch từ Tech Beat/ Business Week