Vinalines.jpg
Nếu Vinalines sớm triển khai hệ thống ứng dụng CNTT-TT như ERP để kiểm soát sự minh bạch hóa tài chính, kinh doanh thì có thể đã giảm thiểu mức độ nghiêm trọng của vụ án tham ô tài sản và có thể không bị cáo nào phải nhận án tử hình. Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.

>> FPT: Vinashin, Vinalines không mất 92.000 tỷ đồng nếu ứng dụng CNTT / Nhiều tập đoàn, tổng công ty ứng dụng CNTT-TT kém / Nhiều "ông lớn" của nền kinh tế có thể giảm lỗ nhờ CNTT

Tại phiên tòa xét xử vụ tham ô tài sản, cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng ở Vinalines vừa diễn ra mới đây (với 2 án tử hình dành cho Chủ tịch Hội đồng quản trị Dương Chí Dũng và Tổng Giám đốc Mai Văn Phúc), một điểm đáng chú ý là rất nhiều thông tin, dữ liệu về hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như những thất thoát về tài chính không được lưu lại và minh bạch hóa nên không thể kiểm chứng độ chính xác.

Đơn cử, trước câu hỏi Vinalines đã thiệt hại bao nhiêu từ việc mua ụ nổi, chi phí hàng tháng phải trả cho việc thuê địa điểm neo đậu ụ nổi là bao nhiêu, thì đại diện của Vinalines cho biết không nhớ được con số chính xác. Bởi vậy, hiện vẫn chưa thể xác định được khoản bồi thường của những người vi phạm.

Hoặc Bộ Tài chính có nhiệm vụ kiểm tra giám sát hoạt động tài chính của Vinalines về ngân sách, chi tiêu, nhưng tại phiên tòa cũng thừa nhận không nắm được tình hình hoạt động, không phát hiện được sai phạm và cũng không nhận được báo cáo của doanh nghiệp.

Một nguồn tin của ICTnews cho hay đến giờ, Cục Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính vẫn chưa triển khai được hệ thống ứng dụng CNTT-TT để tiếp nhận và cập nhật kịp thời báo cáo về tình hình hoạt động của các doanh nghiệp trong cả nước, mà cách thức thông thường vẫn chỉ là tiếp nhận báo cáo qua fax, email. Với cách thức quản lý này, Bộ Tài chính khó có thể nắm bắt được chính xác số liệu, dữ liệu tài chính, kinh doanh của các doanh nghiệp.

Cách đây gần 1 năm, ICTnews đã từng dẫn lời ông Đỗ Cao Bảo, Chủ tịch Công ty FPT IS phân tích rằng nếu Vinashin, Vinalines ứng dụng hệ thống phần mềm quản trị doanh nghiệp (ERP) để quản lý tài chính doanh nghiệp, có khả năng giám sát thường xuyên doanh thu, lợi nhuận, quản lý vốn vay, lỗ lãi… thì chỉ cần khi thất thoát khoảng 5 tỷ đồng, 10 tỷ đồng… là hệ thống đã có báo cáo, cảnh báo. Hệ thống ERP sẽ kết xuất báo cáo hàng tuần, hàng quý, và có cả chức năng gửi báo cáo cho ban lãnh đạo Vinashine, Vinalines rồi báo trực tuyến (online) lên Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Tài chính và lên Thủ tướng. Chỉ cần hôm trước báo lỗ 5 tỷ, hôm sau báo 10 tỷ đồng, rồi liên tục hôm sau nữa 100 tỷ đồng, 300 tỷ đồng, 500 tỷ đồng,.. thì chắc đến khi báo lỗ khoảng 5.000 tỷ đồng, hoặc cùng lắm đến 10.000 tỷ đồng là sẽ có thanh tra vào cuộc, không cho làm tiếp. Thế nhưng vì không ứng dụng CNTT nên các cơ quan quản lý không có thông tin, để việc thất thoát kéo dài tới 5 - 7 năm, đến khi tổng số thất thoát lên đến 92.000 tỷ đồng mới biết.

Ở góc nhìn rộng hơn về ứng dụng CNTT trong hoạt động quản lý tài chính, ông Bảo cũng đã chia sẻ tưởng tượng viễn cảnh về một hệ thống thông tin mà Bộ Tài chính chỉ cần bật màn hình lên là nhìn được hết doanh nghiệp đang vay bao nhiêu, nợ, lỗ, lãi thế nào; có thể rút ngắn thời gian, tăng độ chính xác của việc báo cáo Chính phủ về con số thu ngân sách (từ trước đến nay, Bộ vẫn phải tổng hợp từ Kho bạc, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan, mất khoảng 1 tháng hoặc 2 tháng mới có báo cáo lên Thủ tướng, khi đó con số đã lạc hậu), hỗ trợ tốt cho việc Chính phủ ban hành được những chính sách mới một cách kịp thời.

Cũng theo ông Bảo, để đầu tư hệ thống ERP cho một tập đoàn như Vinashin hay Vinalines chỉ cần khoảng 1.000 tỷ đồng. Nếu các tập đoàn, doanh nghiệp lớn không nhìn vào bài học kinh nghiệm từ Vinashin, Vinalines và gấp rút triển khai ứng dụng CNTT thì sẽ không tránh khỏi lại có doanh nghiệp lâm cảnh thất thoát tương tự vì không ai biết thực sự hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đang diễn ra thế nào.

Thực tế tại Việt Nam đã có một số điển hình thành công về triển khai ERP như Petrolimex, hiện có báo cáo doanh số, lợi nhuận hàng tuần, có thể kết xuất số liệu thực để báo cáo trực tuyến với Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương. Tuy nhiên, nhìn tổng thể thì còn rất nhiều doanh nghiệp, tập đoàn, tổng công ty chưa triển khai ERP và các hệ thống ứng dụng CNTT-TT để giám sát sự minh bạch tài chính, kinh doanh.