Theo Cổng thông tin điện tử Công an TP.HCM, thời gian qua, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao vẫn diễn biến phức tạp, nhất là tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, Viber,… giả danh người nước ngoài để nhắn tin làm quen, giao lưu, kết bạn hoặc đặt vấn đề tình cảm nam nữ; sau đó vờ chuyển tiền, quà có giá trị lớn về Việt nam rồi liên lạc qua email, điện thoại để đánh vào lòng tham; dẫn dụ người bị hại chuyển tiền thanh toán cước vận chuyển, tiền thuế, phí Hải quan vào các tài khoản do chúng tạo ra để chiếm đoạt.

Năm 2016, Công an TP.HCM đã tiếp nhận 170 tin báo tố giác tội phạm sử dụng mạng xã hội để lừa đảo chiếm đoạt tài sản với số tiền 41,178 đồng Việt Nam, 654.390 USD, 82.500 bảng Anh. Công an thành phố đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự 98 vụ với 16 bị can, trong đó có 2 bị can là chủ mưu cầm đầu người Nigeria; chuyển Viện Kiểm soát nhân dân truy tố 4 vụ với 11 bị can.

Những thủ đoạn “bẫy tình”

Phương thức, thủ đoạn loại tội phạm này là: Đối tượng là người Việt Nam làm quen với các cô gái trẻ qua mạng xã hội, tự giới thiệu đang làm việc trong các tổ chức uy tín (Công an, Quân đội…) khéo ăn nói, nhằm tạo ra sự an toàn đối với với bị hại. Sau một thời gian kết bạn, tìm hiểu, tán tỉnh, đối tượng hẹn gặp nạn mặt nạn nhân. Gặp nhau, đối tượng luôn thể hiện là đàn ông biết quan tâm, giúp đỡ, tặng quà… Khi đã tạo được lòng tin, đối tượng sẽ lợi dụng sự mất cảnh giác của nạn nhân để lừa đảo chiếm tài sản.

Hoặc đối tượng là người nước ngoài kết hợp với đối tượng là người Việt Nam để lừa đảo; cầm đầu đường dây hoạt động này là các đối tượng người Châu Phi (Nigeria). Đối tượng lên mạng xã hội, nhắn tin (bằng tiếng Anh hoặc sử dụng phần mềm dịch tiếng Anh sang tiếng Việt và ngược lại đối với các bị hại không biết tiếng Anh) để làm quen với các bị hại là nữ. Đối tượng tự giới thiệu mình là người thuộc các nước châu Âu, hoặc Bắc Mỹ có cuộc sống thành đạt. Sau đó, đối tượng nhắn tin gửi quà tặng có giá trị lớn từ nước ngoài cho bị hại. Đồng thời, cấu kết với đối tượng là người Việt Nam đóng giả là các nhân viên Công ty giao nhận hàng hóa, nhân viên sân bay, cán bộ Hải quan Nội Bài, Tân Sơn Nhất hay cán bộ Công an yêu cầu bị hại nộp tiền “phí” để nhận quà tặng, ngoại tệ có giá trị lớn. Do đó, các bị hại đã chuyển tiền “phí” để nhận quà tặng hoặc “tiền phạt” để nhận ngoại tệ có giá trị lớn cho nhóm đối tượng này.

Qua các vụ việc đã điều tra, xử lý cho thấy tội phạm sử dụng mạng xã hội với thủ đoạn “Bẫy tình” để lừa đảo phụ nữ chiếm đoạt tài sản hoạt động rất tinh vi, có tổ chức với phương thức rất đa dạng. Các đối tượng nghiên cứu kỹ thông tin của phụ nữ trên các mạng xã hội để tiếp xúc, làm quen với bị hại trong khoảng thời gian dài để tìm hiểu nghề nghiệp, tâm tư, tình cảm, sinh hoạt đời sống cá nhân và  dẫn dụ, giăng bẫy với thủ đoạn lừa đảo hợp lý nhằm chiếm đoạt tài sản, tiền của các nạn nhân.

Các biện pháp phòng ngừa

Công an TP.HCM tiếp tục phối hợp với Viễn thông TP.HCM để phát tin nhắn cảnh báo qua điện thoại di động; phối hợp với các phòng giao dịch của các Ngân hàng hướng dẫn, tuyên truyền cho nhân viên nhận diện loại tội phạm này để cảnh báo, khuyến cáo cho khách hàng nói chung và nữ khách hàng nói riêng khi phát hiện những bất thường trong quá trình giao dịch, nhằm kịp thời ngăn chặn việc chuyển tiền không đúng mục đích và không sập bẫy của các đối tượng lừa đảo.

Các đơn vị liên quan phối hợp đổi mới, đa dạng hóa về nội dung, hình thức, biện pháp tuyên truyền như: Tổ chức hội thảo, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề, định kỳ, sinh hoạt câu lạc bộ,... để kịp thời cung cấp thông tin về tình hình an ninh trật tự, các phương thức, thủ đoạn hoạt động mới của tội phạm nói chung và tội phạm sử dụng mạng xã hội nói riêng. Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp khuyến cáo chị em phụ nữ có hoàn cảnh độc thân, trắc trở trong hôn nhân khi sử dụng điện thoại thông minh, máy vi tính truy cập mạng xã hội không nên chia sẻ thông tin cá nhân, tâm tư, nguyện vọng… lên mạng xã hội, không kết bạn với người lạ mặt, người chưa biết rõ thông tin cá nhân, nhất là người nước ngoài; thường xuyên phối hợp với lực lượng công an tuyên truyền, cảnh báo cho nhóm phụ nữ có nguy cơ và khả năng bị “Bẫy tình”.  

Các đơn vị liên quan phối hợp với cơ quan truyền thông xây dựng các phóng sự, bản tin, bài viết về những vụ việc người thật, việc thật bị lừa đảo đã xảy ra; phát huy sức mạnh của truyền thông, mạng xã hội trong thời đại kỹ thuật số, để tiếp tục tuyên truyền thông qua mạng xã hội, chia sẻ những bài viết, phóng sự về tội phạm, góp phần thông tin đến người dân nâng cao ý thức cảnh giác, tự bảo vệ tài sản.

Các cơ quan, đơn vị, địa phương đề xuất biểu dương, khen thưởng và nhân rộng những tập thể, cá nhân có thành tích tham gia đấu tranh phòng chống tội phạm; đặc biệt là tội phạm sử dụng công nghệ cao và sử dụng mạng xã hội với thủ đoạn dùng “bẫy tình” để lừa đảo chiếm đoạt tài sản của phụ nữ.