- Hôm nay (19/8), một cuốn “Sách Trắng” tổng hợp các kiến nghị của các hiệp hội doanh nghiệp, ngành nghề tại Việt Nam đã được công bố tại Hà Nội. 

Cuốn sách tóm tắt các vấn đề chính ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam như thuế, xuất nhập khẩu, quyền sở hữu trí tuệ, môi trường, cơ sở hạ tầng và ban hành văn bản pháp luật…

Ký quỹ cam kết xử lý môi trường

Theo ông Phan Đức Hiếu (Phó ban môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, CIEM), một trong các vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm là chuyện lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

 

Trạm xử lý ô nhiễm môi trường chỉ vận hành khi đoàn kiểm tra đến. Ảnh minh họa: Lê Nhung
Như kiến nghị của doanh nghiệp, việc thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được thực hiện gần 20 năm nay. Nhưng quá trình triển khai thực tế lại nảy sinh nhiều bất cập như thủ tục rườm rà, tốn kém. Lập ĐTM vẫn bị xem như một thủ tục mang nặng tính hình thức nhằm hợp lý hóa quá trình thẩm định và phê duyệt các dự án.  Chủ đầu tư chỉ xem việc lập ĐTM như một thủ tục trong quy trình xét duyệt dự án. Ô nhiễm môi trường vẫn xảy ra. 

Tình trạng phổ biến là ĐTM được xây dựng từ một vài thủ thuật cắt dán từ những tài liệu sẵn có, từ những báo cáo trước đó, chỉnh sửa rồi nộp. Số liệu sử dụng để phân tích tác động môi trường thì sao chép, vay mượn từ những nguồn nào đó không chính thức. Giải pháp xử lý giảm thiểu ô nhiễm thì chung chung.

Cơ quan quản lý thì không đủ nhân lực, thiết bị cũng như chưa đủ quyền để cưỡng chế thực hiện các yêu cầu trong ĐTM.

Hiệp hội doanh nghiệp kiến nghị, chỉ những dự án có quy mô lớn, ảnh hưởng sâu rộng đến môi trường và tài nguyên (dự án quy hoạch, dự án phát triển khu kinh tế, khu công nghiệp, nhà máy thủy điện, điện hạt nhân…) mới phải thực hiện ĐTM. Còn với các dự án cụ thể khác, nên áp dụng phương pháp ký quỹ cam kết xử lý ô nhiễm môi trường.

Sửa tình trạng nghị định chết nhưng thông tư còn sống

Liên quan đến vấn đề thuế, ông Phan Đức Hiếu cũng cho biết, hiệp hội doanh nghiệp đề xuất Chính phủ tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ thuế. Đó là, cho phép doanh nghiệp tự thiết kế thêm các mẫu chứng từ thay thế hóa đơn phục vụ cho hoạt động doanh nghiệp.

Ngoài ra, cần bổ sung quy định hóa đơn điện tử để làm tiền đề cho các doanh nghiệp đầu tư vào hình thức thanh toán đang phổ biến này.

Về vấn đề chất lượng văn bản pháp luật, hiệp hội doanh nghiệp đề xuất, các văn bản cần phải chi tiết và cụ thể hơn nữa. Đặc biệt, khi sửa luật ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cần ghi rõ tên các văn bản, hoặc điều khoản đã hết hiệu lực.

Ông Phan Đức Hiếu dẫn chứng, hai năm trước, một doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, thiết bị đã đâm đơn kiện Bộ Công thương với lý do nghị định đã chết (hết hiệu lực) nhưng thông tư quy định lại vẫn còn sống, vẫn được áp dụng.

Thống kê trên một websit uy tín về luật, ông Hiếu cho hay, có tới 11.240 văn bản chưa xác định được là còn hay hết hiệu lực. Theo ông, đây là một vấn đề tương đối nghiêm trọng vì gần như các doanh nghiệp không thể biết được văn bản nào đang còn hay đã hết hiệu lực.

Vậy là trong khi chờ văn bản hướng dẫn thi hành mới cho một văn bản luật hoặc nghị định, doanh nghiệp sẽ buộc phải sử dụng những hướng dẫn của những nghị định hoặc thông tư cũ, mặc dù theo quy định của luật hoặc nghị định mới, những văn bản hướng dẫn này đã hết hiệu lực.

Tất cả những kiến nghị nói trên của Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam được kỳ vọng là tạo ra được một kênh đối thoại với Chính phủ.

Hoạt động trên thuộc tiểu dự án “Tăng cường năng lực về chính sách thương mại cho các hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam” do Liên minh châu Âu tài trợ trong khuôn khổ dự án hỗ trợ thương mại đa biên EU - Việt Nam giai đoạn III (MUTRAP III).

  • L. Nhung