Công chúa triều Nguyễn lấy chồng như thế nào?

Thời xưa hầu hết nam nữ lấy nhau là do gia đình sắp đặt. Nhưng để lấy con vua thì không phải dễ dàng gì. Rất may sách vở vẫn ghi lại nhiều chuyện thú vị về những cuộc hôn nhân này.

Những cuộc cưới xin của các công chúa nhà Nguyễn đã được Léon Sogny, chánh mật thám Trung Kỳ, ghi lại trong một bài báo đăng trên Tập san Hội Đô thành hiếu cố (B.A.V.H) năm 1934, trong đó có nhiều chi tiết mà chúng ta ngày nay thấy lạ lùng, thú vị.

Dò danh sách ‘bắt’ chồng cho công chúa

Sogny viết rằng, theo truyền thống của hoàng gia, khi một cô công chúa đến tuổi cập kê, nhà vua sẽ chỉ dụ cho bộ Lại và bộ Binh lập danh sách các con, cháu và chắt các công thần thuộc nhất và nhị phẩm trong hệ thống quan lại.

Danh sách đó ghi họ tên, tuổi và quê quán các chàng trai trẻ, được dâng lên vua cùng tờ tấu chi tiết. Những người được chọn phải đạt tối thiểu 16 tuổi, không có dị tật, thông minh và dễ coi. Khi nhận được danh sách đó, hoàng thượng ra chỉ dụ chỉ định một vị hoàng thân làm nhiệm vụ chủ hôn, một vị đại thần làm “chiếu liệu” (người ra lệnh).

Cả hai vị này phải là người có gia thất đề huề và có nhiều con cháu. Hai vị đại thần đó phải theo danh sách mà chọn ứng viên làm phò mã, tối thiểu là 5 người, có nhân thân tốt và tuổi cũng phải hòa hợp với người vợ tương lai. Và theo quan sát của viên quan mật thám người Pháp, thì phong tục của người Việt Nam muốn rằng, để thích hợp nhất thì gái hơn hai, hoặc trai hơn một tuổi.

Khi nhà vua chấp nhận ứng viên nào, sẽ điểm một dấu son dưới tên người được chọn, vị chủ hôn sẽ chính thức báo tin cho nhà trai. Bấy giờ người ta sẽ chuẩn bị các nghi thức đầu tiên.

Nha Nguyen, BAVH, Minh Mang anh 1

Công chúa và phò mã nhà Nguyễn năm 1907. Ảnh tư liệu của B.A.V.H.

Chuyện bi hài thời Tự Đức

Dù làm việc ở Việt Nam đầu thế kỷ 20, nhưng Sogny vẫn kể lại câu chuyện thú vị về hôn thú của các công chúa triều Nguyễn trước đó cả nửa thế kỷ rất sống động. Chuyện là sau khi vua Thiệu Trị băng hà (1847), triều đình phải để tang. Vua Tự Đức phải để tang ba năm, và tất nhiên trong thời gian đó, trong triều hoàn toàn không được tổ chức hôn lễ nào.

Sang năm Tự Đức thứ tư (1851), có không dưới 30 công chúa trong số con gái của vua Minh Mạng và Thiệu Trị chưa lấy chồng. Trong số đó, có những công chúa không còn trẻ trung gì và đã quá tuổi đào tơ từ lâu.

Do đó, Sogny đã nghe kể lại các câu chuyện rằng lúc đó, phần lớn các con của các đại thần có khả năng được chọn vào danh sách làm phò mã, đã phải... chạy khỏi kinh thành, vì vị trí người chồng tương lai cho công chúa đó không lấy gì làm hứng thú, vì ngoài vấn đề tuổi tác, thì một số bà công chúa cũng không phải là người sắc nước hương trời.

Vì số con em của các công thần không đủ, người ta đã phải mở rộng đến con các quan tam phẩm, và cách thức làm như sau: Viết tên các công tử vào giấy rồi rút thăm. Cô công chúa rút ra bất kỳ một tờ nào, trúng tên ai thì sẽ lấy người đó. Tất nhiên sẽ có những trường hợp thất vọng.

Tất nhiên các phò mã sẽ được nhận nhiều quyền lợi xứng đáng từ triều đình, như được lĩnh 3.000 quan tiền để mua một nhà ở gọi là phủ hay đệ, 30.000 quan để mua quần áo, đồ trang sức và đồ dùng.

Các vật dụng nhà trai cần sắm là: một bộ triều phục cho phò mã, một cái mũ có 5 con phượng gắn san hô và kim cương, một cái đai nạm vàng, một đôi hoa tai bằng vàng, một cái hộp nhỏ bằng vàng đựng đồ trang điểm, một cái gương có khung cẩn xà cừ và vàng, một cái hộp nạm vàng và xà cừ đựng đồ uống trà, một cái ống nhổ bằng vàng, nhiều tấm gấm thêu và lụa cải hoa, những đôi hài thêu và bít tất…

Sau đó là bàn ghế, tủ, bát đĩa và đồ dùng làm bếp. Ngoài ra, phò mã còn sắm cả một chiếc thuyền bồng và nhiều vật dụng khác.

Người phò mã còn được cấp 50 tên lính để hầu cận, do một viên đội chỉ huy và do triều đình trả lương.

Theo quy định, các cô công chúa chỉ được thấy mặt vị hôn phu vào ngày đám cưới. Nhưng nhiều cô cũng tìm cách để biết trước mặt người được chọn cho mình, như bí mật dò hỏi các bà mệnh phụ hay xin nấp ở trong cung để quan sát người chồng tương lai qua những bức mành hay bình phong, khi họ được triệu vào cung.

Theo Sogny, hôn lễ cuối cùng của công chúa triều Nguyễn là vào năm 1907, đó là công chúa Tân Phong, em của vua Thành Thái, lấy Nguyễn Hữu Khảm, con của cố Kinh lược sứ Bắc Kỳ Nguyễn Hữu Độ.

Ni sư để tóc trái đào cho em nhỏ bị bắt cóc năm xưa, ám hiệu cho bố mẹ

Ni sư để tóc trái đào cho em nhỏ bị bắt cóc năm xưa, ám hiệu cho bố mẹ

Ni sư Hạnh Liên đã nhanh trí cắt tóc trái đào cho Mỹ Phương để ám hiệu với gia đình rằng: “Con đã có nhà chùa che chở, cha mẹ hãy yên tâm kháng chiến”.

Theo Zing

tin nổi bật

Chị bán vé số từ chối làm tỉ phú, làm điều khiến người đời bất ngờ

Vị khách mua nợ 10 tờ vé số bất kỳ và nhờ chị Lành giữ hộ. Cuối ngày, tất cả số vé trên đều trúng giải với tiền thưởng trên 5 tỉ đồng. Bỗng chốc thành tỉ phú nhưng chị Lành làm hành động khiến người đời kinh ngạc.

Đàn ông đã vào tuổi trung niên đừng chạm tới 2 kiểu phụ nữ này

Hầu hết đàn ông 50 tuổi đều có sự nghiệp thành công, không còn lo tiền bạc. Hoạt động xã hội rộng, họ có thể không cưỡng lại được cám dỗ bên ngoài...

Những điều nên nói với con thay vì 'không được khóc'

Khi thấy trẻ khóc mè nheo, phụ huynh thường nói “Đừng khóc nữa”, “Con hãy nín đi”, nhưng cách này thường không hiệu quả và trẻ càng khóc dữ hơn.

Mất 270 triệu lấy vợ mà chưa hề được 'yêu': 'Anh ấy thử 4 lần đều thất bại'

"Điều tôi không chấp nhận được là cô ấy không muốn ngủ với chồng. Sau hơn một năm kết hôn, cô ấy thậm chí không muốn cho tôi chạm vào người, vậy tại sao cô ấy lại lấy tôi?", người chồng trải lòng.

'Con cái cũng chịu nhiều áp lực, không sướng như ta nghĩ'

Chúng ta vẫn cho rằng làm trẻ con thật hạnh phúc vì chẳng phải lo nghĩ gì. Song có lẽ bậc cha mẹ sẽ nghĩ khác đi khi nhìn thấy con stress.

Mẹ đơn thân giàu có, khóc hết nước mắt đi tìm bố cho con trai

Bạn muốn hẹn hò tập 795 mai mối cho một cặp đôi lớn tuổi, đều đã qua 1 lần “đò”, đến từ Long An.

Trải qua biến cố, 2 gia đình vào rừng dựng nhà gỗ, sống hòa mình vào thiên nhiên

Trong khu rừng cách thành phố Vũ Hán (Trung Quốc) 40 phút lái xe về phía Tây có 3 căn nhà bằng gỗ. Cả 3 đều thuộc sở hữu của Mục Uy và Vạn Khiêm – 2 kiến ​​trúc sư của Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung.

Bí quyết để nuôi dạy những đứa trẻ hạnh phúc

Những đứa trẻ có tuổi thơ hạnh phúc hơn ít phải đối mặt với những tổn thương và cảm xúc tiêu cực khi trưởng thành và chúng có thể sẽ lớn lên thành công hơn. Dưới đây là những điều tốt đẹp bạn có thể làm để nuôi dưỡng thái độ tích cực ở trẻ nhỏ.

Mắc 2 bệnh ung thư, U50 vẫn xách xe đi phượt khắp đất nước

Mang trong người 2 bệnh ung thư nhưng chị Nguyễn Thị Phương Loan, 42 tuổi vẫn đi phượt và leo núi khắp trong Nam ngoài Bắc.

Chơi miễn phí, nhận quà ‘thả ga’ trong ngày hội cho trẻ ở Phú Mỹ Hưng

Từ 8:00 ~ 18:00 ngày 22/5/2022, chương trình Ngày hội “Phú Mỹ Hưng hướng về trẻ em 11 - 2022” với chủ đề “Ngày hè sôi động” sẽ diễn ra tại khu Hồ Bán Nguyệt, Phú Mỹ Hưng, Quận 7, TP.HCM.

Trả tiền để vợ chồng trẻ Nhật Bản sống cạnh người già

Bắt đầu từ tháng 6, thành phố Chiba (Tokyo, Nhật Bản) sẽ trợ cấp tới 300.000 yen (2.319 USD) cho các cặp vợ chồng mới cưới khi chuyển đến nơi có nhiều người cao tuổi sinh sống.

Sư thầy giàu lòng nhân ái

Theo sư thầy Thích Nguyên An, để trở thành một người hạnh phúc không phải làm điều gì quá cao siêu, chỉ cần giúp đỡ, yêu thương mọi người và một lòng hướng tới điều tốt đẹp.

Chồng nuôi sugar baby, vợ sống trong cuộc hôn nhân như 'xác sống'

Không thể đánh ghen, không thể giật chồng về và cũng không tài nào ly hôn... chị Ngân bất lực buông xuôi khi chồng nuôi sugar baby.

Ngày về trào nước mắt của cô gái bị bắt cóc ở ga tàu 30 năm trước

Nhớ lại cái đêm lạc mất em trai và bản thân bị bắt cóc, Tần Lan trào nước mắt. Đó là ký ức kinh hoàng không thể nào quên của cô suốt hơn 30 năm qua.

'Phi công' Hà thành bỏ sự nghiệp vào miền Tây theo vợ

Bỏ cả sự nghiệp nghệ thuật để được đoàn tụ với vợ xinh đẹp, chàng “phi công” mít ướt bất ngờ mang hợp đồng khủng tặng vợ trên sóng truyền hình khiến 2 MC xuýt xoa.