Đầu tháng 7/2016, Tổng công ty Đầu tư và Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết VEC đã phối hợp với liên danh FSV & Viettel nghiên thử nghiệm lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC) sử dụng công nghệ RFID tại trạm thu phí Đại Xuyên và Cam Bồ trên tuyến cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình.

Để sử dụng công nghệ mới, chủ xe chỉ cần dán thẻ E-tag có kích thước bằng ½ thẻ ATM của các ngân hàng lên kính xe. Mỗi một thẻ E-tag sẽ được cung cấp một mã tài khoản để nạp tiền giống như các dịch vụ viễn thông từ các phòng giao dịch ngân hàng, Internet Banking.

Công nghệ thu phí không dừng đã được áp dụng tại nhiều nước như Đài Loan, Hàn Quốc, Mỹ, các quốc gia châu Âu... nếu được nhân rộng tại Việt Nam, công nghệ này hứa hẹn tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng, từ tiền in vé, chi phí quản lý cho nhân viên, đồng thời tiết kiệm hàng triệu giờ lao động.

Khi xe qua trạm thu phí, hệ thống sẽ nhận diện và tự trừ tiền trong tài khoản E-tag, trong khi chủ tài khoản cũng nhận được thông báo về biến động số dư đến số điện thoại đã được đăng ký trước.

Ông Nguyễn Thành Bình, Giám đốc Trung tâm Giải pháp Giao thông của Viettel, đơn vị phát triển hệ thống ETC, đối tác của VEC cho biết, từ khi thử nghiệm vào 1/7, kết quả ban đầu là rất tốt. VEC sẽ vận hành hệ thống trong 1, 2 tháng để đánh giá tương tác giữa hệ thống và người tham gia, điều chỉnh, sau đó triển khai trên diện rộng.

Thiết kế của hệ thống đáp ứng việc nhận diện các thẻ E-tag trên xe với tốc độ di chuyển của xe lên tới 80 – 90km/h. Tuy nhiên, trong giai đoạn I của dự án, do các trạm thu phí vẫn còn giữ các barie thì các phương tiện được khuyến cáo di chuyển với tốc độ dưới 40km/h qua trạm thu phí.

“Đến giai đoạn 3 các phương tiện có thể di chuyển xuyên suốt với tốc độ 80 – 90km, khi các barie được bỏ đi, các trạm vận hành tự động hoàn toàn. Giai đoạn này sẽ được triển khai sau năm 2020”.

Theo ông Bình, trạm thu phí không dừng vận hành tương tự như một hệ thống viễn thông, trong khi Viettel có thế mạnh trong lĩnh vực này, nên về công nghệ, Viettel hoàn toàn làm chủ.

“Sau khi Bộ GTVT đã định hướng sử dụng công nghệ RFID, Viettel đã theo sát Bộ từ năm 2014, từ khi nắm bắt được công nghệ từ Đài Loan, Viettel đã xây dựng hệ thống từ đầu”.

Trước những ý kiến cho rằng, thay vì phát triển từ đầu, Viettel hay bất kì công ty nào khác có thể mua công nghệ từ các đối tác ngoại để đảm bảo được hỗ trợ tốt nhất về kinh nghiệm và vận hành, ông Bình nói: “Nếu mua công nghệ thì hoàn toàn có thể mua được, nhưng khi đó sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào đối tác. Khi nghiên cứu đánh giá về công nghệ, chúng tôi tin rằng mình làm chủ được với chi phí rẻ hơn khi mua, một dự án kéo dài tới 20 – 30 năm mình có thể chủ động nâng cấp, khai báo, tích hợp các tính năng mới”.

Hiện tại, có hai vấn đề mà nhà cung cấp công nghệ như Viettel cho rằng sẽ quyết định tiến độ phát triển của hệ thống ETC đó là người dùng. Yếu tốt then chốt là người dân tiếp cận dịch vụ như nào, thay vì sử dụng tiền mặt thì họ sẽ chuyển khoản, cần làm người dùng hiểu rõ các tiện ích cho họ khi sử dụng hệ thống thu phí không dừng, đó là yếu tố quyết định.

Thứ hai là quyết tâm của lãnh đạo Bộ GTVT trong việc cải cách hành chính và phí, tăng tiện ích cho người dân.

Tuyến Cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình dài hơn 50km, lưu lượng trung bình khoảng 23.000 – 25.000 lượt xe/ngày. Ngoài các trạm thu phí không dừng, vẫn có các làn cho các xe chạy qua nộp tiền phí như truyền thống.

Theo VEC, sau kết quả thử nghiệm, nếu khả quan, các hệ thống ETC sẽ được lắp đặt cho khoảng 30 trạm thu phí mà VEC sẽ vận hành, tạo tiện ích tối đa cho các chủ phương tiện tham gia giao thông trên các tuyến đường này.