Trùng lặp, lãng phí đầu tư

Theo báo cáo của Cục CNTT, Bộ Tư pháp, thời gian qua, nhiều Bộ, ngành, địa phương đã tiến hành xây dựng các CSDL văn bản pháp luật để đáp ứng nhu cầu tra cứu, khai thác, sử dụng phục vụ hoạt động quản lý Nhà nước; phục vụ hoạt động nghiên cứu, tìm hiểu và thực thi pháp luật của các cá nhân, tổ chức trong xã hội. Tuy nhiên, đến nay việc xây dựng, quản lý, duy trì, cập nhật, khai thác và sử dụng các CSDL văn bản pháp luật tại các Bộ, ngành, địa phương đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập.

Cụ thể, các CSDL văn bản pháp luật được xây dựng phân tán giữa các cơ quan ở Trung ương, giữa Trung ương với địa phương, chưa có đầu mối quản lý thống nhất gây nên sự trùng lặp, chồng chéo, lãng phí nguồn lực; hiệu quả khai thác, sử dụng không cao. Bên cạnh đó, các CSDL văn bản pháp luật được xây dựng theo các chuẩn khác nhau, thiếu tính thống nhất về các trường thông tin, không thể tích hợp, chia sẻ và kết nối. Việc duy trì, cập nhật văn bản trên CSDL văn bản pháp luật không được tiến hành thường xuyên, thiếu kịp thời, không đầy đủ dẫn đến nhiều CSDL văn bản pháp luật không sử dụng được hoặc đã lạc hậu, gây khó khăn trong việc tra cứu và khai thác, sử dụng, nhất là CSDL văn bản pháp luật của địa phương được xây dựng theo Quyết định số 112/2001/QĐ-TTg ngày 25/7/2001 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án tin học hoá quản lý hành chính nhà nước giai đoạn 2001 – 2005 (Đề án 112).

Ngoài ra, việc cập nhật văn bản trên CSDL văn bản pháp luật chưa được thực hiện theo quy trình thống nhất, chặt chẽ để kiểm soát mức độ chính xác của văn bản trên CSDL văn bản pháp luật so với bản gốc của văn bản. Để khắc phục những bất cập, hạn chế nêu trên, đồng thời, đẩy mạnh việc triển khai ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước, tại Quyết định số 1605/QĐ-TTg ngày 27/8/2010 phê duyệt Chương trình quốc gia về ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước giai đoạn 2011-2015, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp xây dựng “Hệ thống thông tin về văn bản quy phạm pháp luật thống nhất từ Trung ương tới địa phương”. Hệ thống này bao gồm CSDL quốc gia về pháp luật và các phân hệ chức năng, tiện ích hỗ trợ công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.

Đã tích hợp 40.000 văn bản pháp luật

Thực hiện Quyết định số 1605, Cục CNTT Bộ Tư pháp đã xây dựng và đưa CSDL quốc gia về văn bản pháp luật vào vận hành thử nghiệm tại địa chỉ http://vbpl.vn từ tháng 7/2013, bước đầu đáp ứng nhu cầu tra cứu, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất, pháp điển văn bản quy phạm pháp luật… Theo thống kê của Cục CNTT, Bộ Tư pháp, tới nay, CSDL quốc gia về văn bản pháp luật đã tích hợp được có 30.000 văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan Trung ương ban hành; 10.000 văn bản quy phạm pháp luật của các địa phương. Trong đó, các tỉnh Lào Cai, Điện Biên và Bộ Tư pháp đã hoàn thành việc tạo lập CSDL và chính thức đưa vào sử dụng, khai thác.

Sau khi tất cả các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBDN cấp tỉnh cập nhật chính xác, đầy đủ văn bản pháp luật thì sẽ hình thành hệ CSDL phục vụ công tác kiểm tra, xử lý, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến các thủ tục hành chính cũng sẽ được tích hợp sang CSDL quốc gia về thủ tục hành chính. Nhằm tạo cơ chế chính sách cho việc quản lý, duy trì hoạt động của CSDL quốc gia về văn bản pháp luật, Bộ Tư pháp đã soạn thảo và trình Chính phủ Nghị định CSDL quốc gia về pháp luật, dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2015. Từ thời điểm này, văn bản quy phạm pháp luật trên CSDL quốc gia sẽ áp dụng chữ ký điện tử để xác thực sự toàn vẹn nội dung, chỉ văn bản có chữ ký điện tử mới được sử dụng chính thức trong việc tìm hiểu, nghiên cứu, phổ biến, áp dụng và thi hành pháp luật...