1a.jpg
Người dân Cuba chờ tới lượt truy cập Internet trước một quán cà phê ở thành phố Havana, Cuba.

“Cơn khát” Internet

Đa số người dân Cuba đều yêu thích xem tin tức trên kênh truyền hình của Chính phủ, đặc biệt là những chương trình về truyền thông xã hội. Trong chương trình gần đây, Facebook và Twitter - hai mạng xã hội lớn nhất thế giới - được miêu tả một cách hết sức thú vị: Người phát thanh viên trẻ ngồi bên laptop, ca ngợi những ưu điểm của mạng xã hội, rằng đây là một nguồn thông tin thời gian thực rất tốt. Nhưng khi nói đến tốc độ truy cập Internet quá chậm của đất nước này, những lời miêu tả hấp dẫn bỗng “huyền bí” và xa xôi như nói về một hành tinh khác.

Rất ít người dân Cuba có cơ hội được sử dụng Internet. Việc truy cập bị hạn chế với sự kiểm soát của Chính phủ - mặc dù từ năm 2009, người Cuba đã có thể sử dụng các quán cà phê Internet, nhưng số lượng các quán cà phê này rất ít và chủ yếu ở những khách sạn du lịch. Việc truy cập Internet ở Cuba chủ yếu chỉ giới hạn ở các viện nghiên cứu, trường đại học, trường học và một số cơ quan chuyên môn như bệnh viện, tòa soạn báo. Ngoài ra, còn có dịch vụ cung cấp truy cập Internet trái phép kiểu “chợ đen”.

Một số người dân Cuba có laptop đời mới mua từ chợ đen hoặc do người thân gửi từ nước ngoài về nhưng không thể kết nối Web. Họ thường đứng ngoài những tòa nhà chung cư có các doanh nhân nước ngoài sinh sống để bắt sóng Wi-Fi.

Tại các quán cà phê cho phép kết nối Internet, thanh niên Cuba phải xếp hàng và trả 1,5 USD/ giờ để gửi và nhận email. Một cuộc khảo sát cho thấy trong số hơn chục người, chỉ có hai người đã từng dùng mạng Internet. Anh Hamlet Chirino, 27 tuổi, là một trong những người đó, anh tiết kiệm tiền hàng tháng để dùng Internet với chi phí 6 USD/giờ tại một khách sạn du lịch. Ngoài ra, đôi khi anh còn tới các quán cà phê ngầm chuyên cung cấp truy cập Web kiểu “chợ đen” qua kết nối bằng điện thoại cố định.

Một đường cáp quang nối Cuba và Venezuela theo dự định sẽ thay đổi điều này. Tuy nhiên, trong vòng 6 tháng sau khi công trình này hoàn thành, người dân Cuba vẫn thiếu cơ hội truy cập Web. Anh Chirino nói: “Cuộc sống ở đây thực sự tốt. Nhưng thiếu truy cập Internet là một trong những cản trở lớn nhất. Chính phủ đã cho biết họ chuẩn bị thay đổi mọi thứ, nhưng chúng tôi vẫn phải chờ đợi”. Cho tới nay, hòn đảo này vẫn sử dụng các kết nối viễn thông quốc tế và Internet thông qua vệ tinh vốn rất đắt đỏ và có tốc độ cực chậm.

Mong mỏi những thay đổi

Đầu năm nay, các nhà chức trách Cuba thể hiện rất nhiều hi vọng khi tuyên bố đã hoàn thành đường cáp quang trị giá 70 triệu USD kết nối Cuba với Venezuela. Theo một số báo cáo, kết nối mới sẽ tăng tốc độ download lên 3.000 lần - ít nhất đối với một phần nhỏ người dân Cuba được truy cập Internet. Ngoài ra, các cuộc điện thoại gọi ra nước ngoài có thể sẽ rẻ hơn.

Ngày 9/2/2011, trong lễ tiếp nhận đường cáp quang ngầm nối với Venezuela, Bộ trưởng Tin học và Thông tin Cuba Medardo Díaz khẳng định hệ thống cáp quang ngầm này sẽ dỡ bỏ rào cản của cuộc bao vây, cấm vận kinh tế do Mỹ đơn phương áp đặt chống Cuba, đồng thời là công cụ cho phép Cuba độc lập và tự chủ để phát triển lĩnh vực viễn thông.

Năm ngoái, trong một động thái nhằm nới lỏng một số điều khoản của lệnh cấm vận trong vòng 48 năm qua với Cuba, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã cho phép các công ty viễn thông cung cấp dịch vụ tại nước này. Rất hoan nghênh bước chuyển đổi trên, các nhà lãnh đạo Cuba mong muốn Washington sẽ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm, nhưng cho đến nay vẫn chưa có tiến bộ gì đáng kể.

Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 154 ra ngày 26/12/2011.