Cùng bậc thầy thế giới định nghĩa lại nhân tài

"Lắm tài, nhiều tật" - chân dung của "nhân tài" thường được vẽ như vậy từ hàng trăm năm nay. Dave Ulrich - người được coi là "bộ óc" số 1 thế giới về nhân sự - đã vẽ lại chân dung người tài của thời đại mới.

“Lắm tài, nhiều tật” - chân dung của “nhân tài” thường được vẽ như vậy từ hàng trăm năm nay, mặc nhiên bao hàm cả yếu tố “tài” và “tật”. Tuy nhiên, với “Lý thuyết Nhân tài 3C”, Dave Ulrich - người được coi là “bộ óc” số 1 thế giới về nhân sự - đã vẽ lại một cách hoàn hảo chân dung người tài của thời đại mới.


Hai người cùng làm trong một công ty, người thứ nhất giỏi, làm được rất nhiều việc nhưng cũng “phá” rất nhiều thứ; người thứ hai năng lực bình thường, tạo ra giá trị ở mức bình thường nhưng “phá” ít, thậm chí làm ra được cái gì là chắc chắn cái đó. Người thứ hai chắc chắn không phải là người tài, song nếu coi người thứ nhất là người tài thì cũng chưa thỏa đáng vì mặc dù anh ta giỏi nhưng giá trị tạo ra từ sự giỏi đó nhiều khi lại không bằng người bình thường kia, có khi lại còn âm.

Tư tưởng và học thuyết của Dave Ulrich - Giáo sư Đại học Michigan (Hoa Kỳ) - về nhân lực, nhân tài, trong đó đặc biệt là “Lý thuyết Nhân tài 3C” (3C Talent Formula) đang được áp dụng phổ biến trên khắp thế giới, tỏ ra khả dụng đối với các tổ chức trong việc phát hiện “người giỏi”, từ đó bồi dưỡng, vun đắp họ thành “người tài”, mang lại giá trị cao cho tổ chức, xã hội.  

Giỏi chưa hẳn đã tài!

Lâu nay chúng ta thường quan niệm “giỏi” và “tài” là một cặp song hành, gắn kết khăng khít với nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Dave Ulrich, “giỏi” mới chỉ là điều kiện cần, một người muốn trở thành “nhân tài” thực thụ thì còn phải hội đủ nhiều yếu tố khác.

Một “người giỏi” sẽ không thể là “người tài” khi cái “giỏi” đó là trời phú và chỉ nằm im ở dạng tiềm năng, không được trưng dụng để tạo ra giá trị. Nghĩa là, một người cho dù thông minh, có tố chất đến mấy đi chăng nữa nhưng không chịu làm hoặc không biết cách làm thì vẫn bị coi là không có giá trị.

Ngược lại, cũng có những người giỏi, như trường hợp đã nêu ở đầu bài, tạo ra nhiều giá trị nhưng cũng gây ra không ít hệ lụy, phiền toái thì cũng không thể gọi là “nhân tài”, là “nguyên khí” của tổ chức được.   

Đánh thức nhân tài bằng “Lý thuyết Nhân tài 3C”

“Lý thuyết Nhân tài 3C” (Talent = Competence*Commitment*Contribution / Nhân tài = Năng lực*Cam kết*Cống hiến) được Dave Ulrich xây dựng sau khi khảo sát, nghiên cứu trên hàng nghìn doanh nghiệp, trong đó có hơn một nửa số công ty trong danh sách Fortune 500 (được coi là những công ty tinh hoa nhất toàn cầu); phỏng vấn hơn 40.000 nhân sự được coi là “người tài” trên khắp thế giới.

Năng lực (Competence)

Một nhân sự được cho là có năng lực khi anh ta có kiến thức, kĩ năng và giá trị phù hợp với công việc của hôm nay và nhất là trong tương lai. Năng lực liên quan tới 3 “đúng”: kỹ năng đúng, vị trí đúng và công việc đúng.

Có 4 bước để xác định và phát triển năng lực: 1. Thiết lập một lý thuyết hoặc chuẩn mực (những năng lực hiện tại về xã hội và kỹ thuật mà công ty mình đang có là gì? Công ty đang phải đối mặt với những thay đổi về môi trường kinh doanh như thế nào và đã có những chiến lược gì để đối phó? Dựa vào môi trường tương lai và những lựa chọn về chiến lược, nhân viên cần phải thể hiện mình có những năng lực về kỹ thuật, xã hội nào?); 2. Đánh giá cá nhân và tập thể (khi đã có chuẩn mực, các nhân viên sẽ được đánh giá về những gì họ đạt hoặc không đạt được. Trong những năm gần đây, đánh giá nhân tài đã bắt đầu dựa trên cả kết quả công việc và cách thức hành xử); 3. Phát triển nhân tài (Bộ công cụ “6B” gồm Mua - Buying: tuyển dụng, tìm nguồn cung và gắn chặt tài năng mới vào tổ chức; Xây dựng - Building: phát triển nhân viên thông qua việc huấn luyện, công việc thực tế hoặc kinh nghiệm sống; Vay mượn - Borrowing: Đưa kiến thức vào tổ chức thông qua qua các chuyên gia tư vấn hoặc đối tác; Ràng buộc - Bounding: Bổ nhiệm đúng người vào những vị trí quan trọng; Cắt giảm - Bouncing: Loại bỏ những nhân sự thừa, yếu kém; Kết tinh - Binding: Giữ chân nhân tài). 4. Theo dõi và phát hiện, phát triển năng lực (Người tài ngoài việc được đánh giá thông qua lượng tiền họ tạo ra cho công ty thì còn được đánh giá thông qua khả năng tạo ra những người tài).

“Nhân tài phải là những người có khả năng làm tốt những công việc của ngày hôm nay và đặc biệt là của tương lai. Sẽ hết sức sai lầm nếu chỉ so sánh thành tích của quá khứ để xác định ai là nhân tài, mà phải nhìn về phía trước xem ở tương lai tổ chức mình sẽ cần những con người như thế nào,” Dave Ulrich đặc biệt nhấn mạnh.


Giáo sư Dave Ulrich

- Nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới trong lĩnh vực phát triển nhân lực (Tạp chí HR 2010)
- Giải Nobel Colloquia dành cho những tên tuổi dẫn dắt nền tư tưởng kinh tế và kinh doanh (2010)
- Nhà giáo dục quản trị và là "bộ óc" quản trị số 1 thế giới (Business Week, 2001)
- Một trong 05 nhà cố vấn quản trị hàng đầu thế giới (Tạp chí Forbes, 2000)
- Một trong 10 nhà tư tưởng sáng tạo nhất thế giới.

Cam kết - Commitment

Năng lực là không đủ nếu thiếu cam kết! Cam kết có nghĩa là nhân viên sẵn sàng cống hiến hết mình cho sự thành công của công ty. Trên thực tế, có những người rất giỏi, thông minh, thạo việc nhưng do không “chịu làm” hoặc làm không hết mình nên rút cục họ không tạo ra giá trị, đóng góp gì.

Theo Dave Ulrich, nhân viên thường sẽ “hết mình” khi họ “tạo ra giá trị cho tổ chức thì cũng sẽ nhận được những giá trị từ tổ chức”. “Giá trị” đó có thể là: 1. Tầm nhìn: Mục tiêu, hướng đi; 2. Cơ hội: Khả năng trưởng thành, phát triển và học hỏi; 3. Ưu đãi: Lương, thưởng hợp lý; 4. Tác động: Có thể thấy được thành quả hoặc hiệu quả công việc; 5. Cộng đồng: Đồng nghiệp, quản lý và lãnh đạo - những người xây dựng nên cộng đồng; 6. Truyền thông: Luôn biết chuyện gì đang diễn ra và tại sao; 7. Sự linh hoạt - Môi trường làm việc: Được trao quyền lựa chọn và linh hoạt trong điều kiện làm việc.

Cống hiến - Contribution

Trước đây, khi đánh giá người tài thường ta chỉ dừng lại ở 2 yếu tố: năng lực (có khả năng làm việc) và cam kết (có ý chí làm việc). Tuy nhiên, với thế hệ nhân lực hiện nay và tương lai, chừng đó là chưa đủ, người tài còn phải là người biết cống hiến và được ghi nhận. Nghĩa là họ còn phải ý thức được ý nghĩa và mục đích của công việc mình làm, thậm chí, như Dave Ulrich nhấn mạnh, họ còn cần có được sự “thăng hoa”, sự “viên mãn” trong cuộc sống và công việc.

Điều đó sẽ đạt được khi cùng với tổ chức, cá nhân trả lời được 7 câu hỏi sau: 1. Tôi là ai? (người lao động hiểu được mình và vị trí, vai trò, trách nhiệm… của mình trong tổ chức); 2. Tôi sẽ đi đến đâu và tại sao? (tổ chức giúp được gì cho người lao động để họ đạt đến mục tiêu của mình); 3. Tôi sẽ đi với ai? (tổ chức xây dựng nhóm hỗ trợ như thế nào để người lao động không cảm thấy đơn độc); 4. Làm thế nào để tôi rèn luyện về tinh thần? (tổ chức hành xử như thế nào đối với các chuẩn mực tinh thần như sự khiêm tốn, tinh thần phục vụ, sự tha thứ, lòng biết ơn…); 5. Những thử thách nào mà tôi sẽ vượt qua? (tổ chức giúp người lao động làm thế nào để vượt qua những thử thách một cách dễ dàng, đầy hào hứng và thú vị); 6. Làm thế nào để tôi có thể tiếp cận với các nguồn lực? (tổ chức giúp người lao động giải quyết những vấn đề về sức khỏe, không gian và các nhu cầu tài chính); 7. Nguồn cảm hứng của tôi là gì? (tổ chức sẽ làm gì để giúp người lao động luôn cảm thấy thoải mái, vui vẻ).

Trong “phương trình 3C” như đã nêu trên, 3 biến được kết nối với nhau theo cấp số nhân, chứ không phải cấp số cộng. Nghĩa là, nếu một biến nào đó bị mất đi, 2 biến còn lại sẽ không thể thay thế được. Chẳng hạn, người có năng lực kém sẽ không bao giờ là “nhân tài” kể cả khi anh ta có sự cống hiến và hết mình, và ngược lại. Nói cách khác, nhân tài phải có kỹ năng, ý chímục đích và phải thể hiện qua được việc, hết mìnhcống hiến.

Để khép lại công trình rất có ý nghĩa nhưng lại được trình bày một cách đơn giản, dễ tiếp cận, Dave Ulrich ví von khi nghĩ về nhân tài và phát triển nhân tài thì phải nghĩ đến cả cái đầu (năng lực), bàn tayđôi chân (chịu làm) và trái tim (sự viên mãn, thăng hoa, cống hiến). Chứ nếu nghĩ nhân tài, theo cách truyền thống, chỉ là “người giỏi” thì không đủ và đã quá lạc hậu.

Nhận lời mời của Trường Doanh Nhân PACE, ngày 29/9/2011, Giáo sư Dave Ulrich sẽ đến Việt Nam để chủ trì hội thảo quốc tế với chủ đề "Tư duy lại nhân lực và nhân tài". Hội thảo trong một ngày này sẽ tập trung bàn về những xu hướng mới nhất, những tư tưởng mới nhất về lãnh đạo (Leadership), về nhân lực (Human Resources - HR), về nhân tài (Talent), và về văn hóa tổ chức (Culture) ở cả góc độ vi mô của từng doanh nghiệp (chiến lược nhân lực công ty) và ở cả góc độ vĩ mô của nền kinh tế (chiến lược nhân lực quốc gia).

Hội thảo lần này nằm trong chuỗi hội thảo quốc tế về kinh tế - kinh doanh do PACE tổ chức thường niên: Hội thảo về marketing (năm 2007) do Philip Kotler, "cha đẻ" marketing hiện đại, chủ trì; Hội thảo về cạnh tranh (năm 2008) do Michael Porter, "cha đẻ" chiến lược cạnh tranh, chủ trì; Hội thảo về kinh tế (năm 2009) do Paul Krugman, chủ nhân Nobel kinh tế 2008, chủ trì; Hội thảo về chiến lược (năm 2010) do Michael Porter chủ trì...


Nam Tiến

tin nổi bật

Gần 56 nghìn tỷ đồng bị hút ròng, nhà đầu tư thêm lo ngại

Nỗi lo gia tăng trên thị trường chứng khoán sau khi Ngân hàng Nhà nước tăng mạnh lãi suất điều hành và hút ròng gần 56 nghìn tỷ đồng trên thị trường mở trong tuần qua. Tin xấu dồn dập khiến dòng tiền bắt đáy dè chừng.

Có gì ở ‘Ngân hàng mở tốt nhất Việt Nam 2022’ VietinBank?

VietinBank tiên phong ứng dụng “ngân hàng mở” trong hoạt động. Với năng lực, dịch vụ vượt trội, ngân hàng này vừa được The Asian Banker vinh danh giải “Ngân hàng mở tốt nhất Việt Nam 2022”.

Người trưởng thành tại Trung Quốc giàu hơn châu Âu

Trung Quốc có tốc độ tăng trưởng ấn tượng và đang gây áp lực lên khu vực châu Âu về khối lượng tài sản trung bình của người dân.

Dự án của công ty ông Đặng Lê Nguyên Vũ bị thu hồi

Do vi phạm tiến độ, chậm đưa đất vào sử dụng, Công ty cổ phần cà phê Trung Nguyên bị chấm dứt dự án đầu tư Khu thưởng lãm và trưng bày sản phẩm cà phê Trung Nguyên Legend.

Đầu tư mua vàng, ba năm có khoản tiền cho con học đại học

Nhiều gia đình có một khoản tài chính cho con vào đại học sau khi lập kế hoạch tích lũy từ việc mua vàng.

Giá lợn hơi tiếp đà giảm mạnh, thịt lợn chợ có loại vẫn 170.000 đồng/kg

Từ mức đỉnh hồi trung tuần tháng 7/2022, giá lợn hơi đến nay giảm khoảng 15.000-20.000/kg khiến người chăn nuôi thua lỗ nặng. Song, tại các chợ truyền thống, thịt lợn vẫn neo giá cao, có loại lên tới 170.000 đồng/kg.

Chưa rõ cơ sở pháp lý ngân sách mua lại 8 dự án BOT giao thông

Bộ Kế hoạch và Đầu tự nhận thấy, việc giải quyết dứt điểm các vấn đề còn tồn tại trong nhiều năm qua của 8 trạm thu phí/dự án BOT giao thông, do Bộ Giao thông vận tải được giao làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền, là cần thiết.

Ngành ‘đói’ đơn hàng, ngành không dám nhận thêm hợp đồng

Các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ gặp khó, đói đơn hàng trước tình trạng lạm phát ở Mỹ, châu Âu. Trong khi, ngành lương thực thực phẩm chịu áp lực về giá nguyên liệu đầu vào nên không dám ký thêm hợp đồng.

Giá vàng hôm nay 26/9: Giá giảm mạnh, vàng sắp vào đợt bán tháo?

Khủng hoảng tâm lý của nhà đầu tư sau đợt vàng giảm giá do Fed nâng lãi suất lên 75 điểm phần trăm vào tuần trước, nhiều khả năng vàng sắp rơi vào một đợt bán tháo.

iPhone 13 giảm giá cả chục triệu đồng

Sau khi iPhone 14 mở bán chính thức, các dòng iPhone đời cũ được giảm giá sâu, trong đó nhiều mẫu iPhone 13 giảm giá cả chục triệu đồng.

Bình Dương là điểm đến rất tốt để doanh nghiệp Ấn Độ đầu tư

Ông Rajkumar Ranjan Singh - Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhận định: Với những điều kiện sẵn có, Bình Dương là điểm đến rất tốt để doanh nghiệp Ấn Độ đầu tư và có tiềm năng phát triển hơn nữa trong tương lai.

Độc lạ món cá sống ủ chua thành đặc sản, chờ vài tháng mới ra lò

Trước đây, cá sống được người dân ở Vĩnh Phúc sơ chế sạch và đem ủ với thính để muối chua nhằm kéo dài thời gian bảo quản. Lâu dần, món ăn này trở thành đặc sản có vị lạ miệng, hút khách thập phương.

Từ cây chè cổ thụ rừng già đến bàn trà người Việt

Không chỉ giúp nhiều gia đình thay đổi cuộc sống, Shanam còn giúp người yêu trà thêm lựa chọn, đồng thời đưa tên tuổi trà Việt Nam ra thế giới.

CEO Hàn Quốc qua đời, con gái 18 tuổi thành tỷ phú trẻ nhất thế giới

Kim Jung-youn (sinh năm 2004) được thừa kế 30,78% cổ phần trong công ty Nexon, gã khổng lồ trò chơi điện tử tại xứ kim chi, sau khi cha cô qua đời ở tuổi 54.

Bánh canh vỉa hè thu 700 triệu/tháng, quán miến bán 500 con gà/ngày

Với giá trung bình 25.000 đồng/tô bánh canh, ngày bán 1.000 tô thì quán ăn vỉa hè này có thể đạt doanh thu hơn 700 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, quán miến gà Kỳ Đồng nổi tiếng đông khách có thể bán được 500 con gà/ngày.