Donald Tusk, Chủ tịch Hội đồng châu Âu, đã viết trên Twitter hôm 7/5: “Chúc mừng người dân Pháp đã chọn tự do, bình đẳng và tình anh em thay vì sự chuyên chế tin giả mạo”.

Dù không đặc biệt nhắc đến Facebook, đây vẫn là những lời “rót mật vào tai” đối với mạng xã hội. Cuộc bầu cử Tổng thống Pháp là bước thử nghiệm lớn đầu tiên trong các nỗ lực của Facebook trong việc triệt phá tin giả mạo.

Sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tháng 11/2016, Facebook bị chỉ trích sâu rộng vì để tin giả mạo trở nên phổ biến, ảnh hưởng đến lá phiếu của cử tri. CEO Mark Zuckerberg dù ban đầu phủ nhận cáo buộc, công ty vẫn dành nhiều tháng để ngăn tranh cãi tái diễn.

Trước ngày bầu cử Pháp, Facebook đã xử lý 30.000 tài khoản giả, hợp tác với các hãng tin để xác minh tin xuyên tạc, chạy quảng cáo báo giấy hướng dẫn người dùng nhận diện tin sai sự thật. Hãng đã áp dụng một phần chiến lược này cho Mỹ, Đức và mới đây là Anh. Dường như cách tiếp cận đã có hiệu quả tại Pháp.

NewsWhip, công ty theo dõi nội dung mạng xã hội và trợ giúp hãng tin đánh dấu tin giả mạo – xem xét 200 câu chuyện lan tỏa nhất trên mạng về 2 ứng viên Tổng thống Pháp trong 2 tháng trước bầu cử. Trong số này, khoảng 10% là từ các website tin giả mạo, theo dữ liệu cung cấp cho CNN. Để so sánh, hơn 1/3 trong số 200 câu chuyện về 2 ứng viên Tổng thống Mỹ là từ nguồn tin giả mạo.

“Có một số câu chuyện nổi bật nhưng không trầm trọng như cuộc bầu cử Mỹ”, Gabriele Boland, nhà phân tích của NewsWhip, nhận định.

Gần đây, Facebook cho biết đang dựa vào các kỹ thuật phân tích mới, trong đó có máy học, để nhằm vào tài khoản giả mạo, bao gồm các tài khoản đăng liên tục một nội dung. Trong sự kiện tháng trước, một quan chức công ty nói “tin giả mạo đã giảm” trên mạng xã hội.

Những kẻ phát tán tin giả mạo, dù là vì động cơ chính trị hay tài chính, đều có thể rút kinh nghiệm để điều chỉnh trước các hạn chế mới từ Facebook và các nền tảng khác. Facebook đang cung cấp cơ sở dữ liệu tin giả mạo được người dùng báo cáo cho những tổ chức xác thực nguồn tin. Mỗi tổ chức có thể chọn xem xét bất kỳ câu chuyện nào họ muốn. Nếu được xác minh là sai, Facebook sẽ đăng cảnh báo bên dưới liên kết.

Eugene Kiely, Giám đốc FactCheck.org, một trong các nhóm hợp tác với Facebook, cho biết ông chứng kiến “ngày càng nhiều các nội dung phi chính trị” trên danh sách khi cuộc bầu cử kết thúc. Thứ Năm tuần trước, câu chuyện đứng đầu bảng khẳng định BBC và CNN bị “bắt gặp dàn xếp” các cuộc tấn công hóa học tại Syria. Thứ hai là bài báo có tít: “Ai cũng trồng cây này nhưng không ai biết nó có thể khiến các tế bào ung thư phân hủy trong 48 tiếng”.

Mọi chuyện càng phức tạp hơn khi hệ thống xác minh của Facebook hiện tại chỉ được phát triển để tìm ra những câu chuyện “bịa đặt hoàn toàn”. Nó có thể bỏ qua các vùng xám, chẳng hạn một bài báo có tít gây hiểu lầm dựa trên câu chuyện có thật.

Ngoài các biện pháp kỹ thuật, Facebook cũng huy động “sức người” để ngăn chặn tin giả mạo tràn lan cũng như các video bạo lực bằng cách thuê 3.000 nhân viên mới.