Cuộc sống gò bó, buồn tủi của cung phi triều Nguyễn

Cung phi trong Tử Cấm Thành sống tương đối nhàn hạ, no đủ nhưng rất gò bó, phải kiêng cữ đủ thứ, ngăn cách hoàn toàn với thế giới bên ngoài .

Thông qua cuốn sách Đời sống cung đình triều Nguyễn (NXB Thuận Hóa, năm 1993) và Đời sống trong Tử Cấm Thành (NXB Đà Nẵng, năm 1996), tác giả Tôn Thất Bình đã cố gắng phản ánh trung thực, khách quan nhất những sinh hoạt đời thường của hoàng gia nói chung và các hoàng phi, cung tần triều Nguyễn nói riêng.

Cả 2 cuốn sách được Tôn Thất Bình biên soạn dựa trên những tư liệu của các tác giả người Pháp và các công trình nghiên cứu, tìm hiểu đáng tin cậy của các tác giả Việt Nam.

Cuoc song go bo, buon tui cua cung phi trieu Nguyen hinh anh 1 Anh_3.jpg

Tử Cấm Thành Huế thời Pháp thuộc. Ảnh tư liệu.

Những điều cấm kỵ với cung phi

Theo sách Đời sống trong cung đình triều Nguyễn, cung phi thời nhà Nguyễn phải kiêng nhiều thứ. Trong sinh hoạt hàng ngày, họ tuyệt đối không được nói chữ xấu, gở, thô tục như đui, què, phong, hủi, máu me, chết…

Khi vua đau ốm phải gọi là “se”, "siết", "vi dạng"; vua thức dậy gọi là "tánh", vua đi chơi là "ngự dạo", vua chết là "băng hà". Ngoài ra, vô số chữ húy phải kiêng kỵ, nếu lỡ gọi nhầm sẽ mắc tội, nhất là phải kiêng tên vua, hoàng hậu, gia đình hoàng tộc…

Cung nhân phải học thuộc lòng những điều đó để tránh tai họa. Thông thường, khoảng 6 tháng đầu khi vào Đại Nội, các cung phi không dám nói nhiều vì sợ lỡ lời. Họ cũng phải tập luyện để giọng nói nhẹ nhàng hơn.

Trang phục phải theo đúng nghi thức. Không được mặc đồ đen tang tóc, màu trắng chỉ được dùng làm đồ lót, màu vàng dành cho vua. Cung tần, mỹ nữ thường dùng màu đỏ và lục. Tóc phải rẽ giữa, bịt khăn vàng, móng tay để dài, nhuộm răng đen.

Nam Phương Hoàng hậu là người duy nhất được mặc phẩm phục màu vàng cam, tương tự màu vàng, vốn chỉ để dành riêng cho các bậc đế vương.

Cuoc song go bo, buon tui cua cung phi trieu Nguyen hinh anh 2 c7.jpg

Nam Phương Hoàng hậu ngày trẻ.

Kể từ ngày bước chân vào cung cấm, cung phi xem như đã tách hẳn với cuộc sống bên ngoài. Họ không được phép về thăm gia đình, trừ khi cha mẹ ốm nặng.

Cha mẹ cũng hiếm khi được vào thăm con, nếu có, chỉ đứng ngoài rèm nói chuyện, không gặp trực tiếp.

Trong những ngày đại lễ, nếu triều đình tổ chức diễn tuồng, cung phi có thể được xem nhưng phải ngồi sau bức mành, người ở ngoài không thể thấy dung nhan của họ.

Những cung phi lớn tuổi, không còn ham thích các trò chơi giải trí, chán cảnh phồn hoa, có thể nghe tiếng tụng kinh, gõ mõ trong ngôi chùa ở cung Diên Thọ.

Một số trường hợp, khi vua qua đời, các bà hoàng phải chuyển tới sống ở lăng vua để trông nom, nhiều năm sau mới được trở về hậu cung.

Ghen tuông, đố kỵ là chuyện thường ngày

Theo sách Đời sống trong cung đình triều Nguyễn, bắt đầu từ thời Minh Mạng, vua chia thành 9 bậc phi tần gồm: Nhất giai phi, Nhị giai phi, Tam giai nhân, Tứ giai nhân, Ngũ tiếp dư, Lục tiếp dư, Thất giai quý nhân, Bát giai mỹ nhân, Cửu giai tài nhân.

Cuoc song go bo, buon tui cua cung phi trieu Nguyen hinh anh 3 Anh_1_2.jpg

Ân phi Hồ Thị Chỉ vợ vua Khải Định. Ảnh tư liệu.

Dưới tài nhân là Tài nhân vị thập giai gồm những người đang chờ để được tuyển làm tài nhân, kế dưới nữa là Cung nga thể nữ.

Hoàng quý phi là người đứng đầu các bà phi, tức vợ chính của vua, được hưởng nhiều đặc quyền nhất.

Còn theo sách Chín đời chúa, mười ba đời vua triều Nguyễn của tác giả Lưỡng Kim Thành (NXB Thế giới, năm 2017), đa số cung tần, mỹ nữ trong hoàng cung triều Nguyễn đều là con quan đại thần được tiến cung.

Viên quan nào có phẩm trật cao, con gái khi vào cung sẽ được ban phẩm trật cao và ngược lại.

Hoàng quý phi ở cung Khôn Thái, những bà phi khác ở điện Trịnh Minh. Các bà Tân ở viện Đoan Huy. Những bà Tiếp dư ở viện Thuận Huy. Các bà khác ở điện Đoan Trang, Đoan Hòa, Đoàn Thuận, Đoan Tường.

Vua có hàng trăm cung tần, mỹ nữ. Những cung phi mới được tuyển vào, mâu thuẫn chưa gay gắt. Những bà đã vào cung lâu năm, việc ghen tuông, đố kỵ là chuyện thường ngày. Trong những lần như vậy, Hoàng quý phi thường nhận được sự thiên vị của vua.

Theo sách Đời sống trong cung đình triều Nguyễn, do cuộc sống chỉ quanh quẩn trong thành, các bà phi dễ bị đau ốm, ức chế, thường hay sinh sự với nhau.

Cuoc song go bo, buon tui cua cung phi trieu Nguyen hinh anh 4 c8.jpg

Những người phụ nữ trông coi lăng Thiệu Trị.

Cả đời không nhìn thấy mặt vua

Tác giả Tôn Thất Bình của sách Đời sống trong cung đình triều Nguyễn cho biết trong Tử Cấm thành có gần 50 công trình lớn nhỏ. Tam cung, lục viện là nơi ở của các phi, tần, mỹ nữ, nơi được xem là thế giới “riêng biệt” của nhà vua.

Dưới triều Nguyễn, đời sống của các cung phi chủ yếu diễn ra trong Tử Cấm Thành, nơi sinh hoạt của các vua và hoàng gia.

Khu vực này bị ngăn cách hoàn toàn với thế giới bên ngoài bởi bức tường gạch cao 3,5 m. Dù tương đối nhàn hạ, no đủ, đời sống của họ rất gò bó, phải kiêng cữ đủ thứ và chỉ biết phục vụ người đàn ông duy nhất là vua, không được đụng chạm tới ai khác cho đến khi qua đời.

Ngay cả khi mắc bệnh nặng, ngự y trong cung đến thăm khám, bốc thuốc, cũng không được tiếp xúc làn da của các bà hoàng. Khi họ bắt mạch, thái giám sẽ đứng bên cạnh để canh. Ngự y phải đặt một mảnh lụa mỏng lên tay của cung phi để bắt mạch.

Ngự y cũng không được nhìn, hỏi thăm bệnh nhân nên rất khó xác định bệnh tình để đưa ra cách chữa trị hợp lý. Đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến các cung phi thường mắc bệnh, qua đời sớm.

Cuoc song go bo, buon tui cua cung phi trieu Nguyen hinh anh 5 c6.jpg

Cửa chính vào Tử Cấm Thành của hoàng cung Huế, tấm biển phía trên đề là Càn Thành Cung. Bị phá hủy năm 1947.

'Lá thư đánh ghen' 66 chữ Nam Phương Hoàng hậu gửi tình nhân của chồng

'Lá thư đánh ghen' 66 chữ Nam Phương Hoàng hậu gửi tình nhân của chồng

Dù đau khổ vì chồng trăng hoa, Nam Phương không một lời oán thán, bà chọn gửi lời cảm ơn. Chỉ vài lời dung dị, tinh tế nhưng cũng đủ khiến cho "người thứ ba" hiểu vị trí của mình.

Theo Zing

tin nổi bật

Chị bán vé số từ chối làm tỉ phú, làm điều khiến người đời bất ngờ

Vị khách mua nợ 10 tờ vé số bất kỳ và nhờ chị Lành giữ hộ. Cuối ngày, tất cả số vé trên đều trúng giải với tiền thưởng trên 5 tỉ đồng. Bỗng chốc thành tỉ phú nhưng chị Lành làm hành động khiến người đời kinh ngạc.

Đàn ông đã vào tuổi trung niên đừng chạm tới 2 kiểu phụ nữ này

Hầu hết đàn ông 50 tuổi đều có sự nghiệp thành công, không còn lo tiền bạc. Hoạt động xã hội rộng, họ có thể không cưỡng lại được cám dỗ bên ngoài...

Những điều nên nói với con thay vì 'không được khóc'

Khi thấy trẻ khóc mè nheo, phụ huynh thường nói “Đừng khóc nữa”, “Con hãy nín đi”, nhưng cách này thường không hiệu quả và trẻ càng khóc dữ hơn.

Mất 270 triệu lấy vợ mà chưa hề được 'yêu': 'Anh ấy thử 4 lần đều thất bại'

"Điều tôi không chấp nhận được là cô ấy không muốn ngủ với chồng. Sau hơn một năm kết hôn, cô ấy thậm chí không muốn cho tôi chạm vào người, vậy tại sao cô ấy lại lấy tôi?", người chồng trải lòng.

'Con cái cũng chịu nhiều áp lực, không sướng như ta nghĩ'

Chúng ta vẫn cho rằng làm trẻ con thật hạnh phúc vì chẳng phải lo nghĩ gì. Song có lẽ bậc cha mẹ sẽ nghĩ khác đi khi nhìn thấy con stress.

Mẹ đơn thân giàu có, khóc hết nước mắt đi tìm bố cho con trai

Bạn muốn hẹn hò tập 795 mai mối cho một cặp đôi lớn tuổi, đều đã qua 1 lần “đò”, đến từ Long An.

Trải qua biến cố, 2 gia đình vào rừng dựng nhà gỗ, sống hòa mình vào thiên nhiên

Trong khu rừng cách thành phố Vũ Hán (Trung Quốc) 40 phút lái xe về phía Tây có 3 căn nhà bằng gỗ. Cả 3 đều thuộc sở hữu của Mục Uy và Vạn Khiêm – 2 kiến ​​trúc sư của Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung.

Bí quyết để nuôi dạy những đứa trẻ hạnh phúc

Những đứa trẻ có tuổi thơ hạnh phúc hơn ít phải đối mặt với những tổn thương và cảm xúc tiêu cực khi trưởng thành và chúng có thể sẽ lớn lên thành công hơn. Dưới đây là những điều tốt đẹp bạn có thể làm để nuôi dưỡng thái độ tích cực ở trẻ nhỏ.

Mắc 2 bệnh ung thư, U50 vẫn xách xe đi phượt khắp đất nước

Mang trong người 2 bệnh ung thư nhưng chị Nguyễn Thị Phương Loan, 42 tuổi vẫn đi phượt và leo núi khắp trong Nam ngoài Bắc.

Chơi miễn phí, nhận quà ‘thả ga’ trong ngày hội cho trẻ ở Phú Mỹ Hưng

Từ 8:00 ~ 18:00 ngày 22/5/2022, chương trình Ngày hội “Phú Mỹ Hưng hướng về trẻ em 11 - 2022” với chủ đề “Ngày hè sôi động” sẽ diễn ra tại khu Hồ Bán Nguyệt, Phú Mỹ Hưng, Quận 7, TP.HCM.

Trả tiền để vợ chồng trẻ Nhật Bản sống cạnh người già

Bắt đầu từ tháng 6, thành phố Chiba (Tokyo, Nhật Bản) sẽ trợ cấp tới 300.000 yen (2.319 USD) cho các cặp vợ chồng mới cưới khi chuyển đến nơi có nhiều người cao tuổi sinh sống.

Sư thầy giàu lòng nhân ái

Theo sư thầy Thích Nguyên An, để trở thành một người hạnh phúc không phải làm điều gì quá cao siêu, chỉ cần giúp đỡ, yêu thương mọi người và một lòng hướng tới điều tốt đẹp.

Chồng nuôi sugar baby, vợ sống trong cuộc hôn nhân như 'xác sống'

Không thể đánh ghen, không thể giật chồng về và cũng không tài nào ly hôn... chị Ngân bất lực buông xuôi khi chồng nuôi sugar baby.

Ngày về trào nước mắt của cô gái bị bắt cóc ở ga tàu 30 năm trước

Nhớ lại cái đêm lạc mất em trai và bản thân bị bắt cóc, Tần Lan trào nước mắt. Đó là ký ức kinh hoàng không thể nào quên của cô suốt hơn 30 năm qua.

'Phi công' Hà thành bỏ sự nghiệp vào miền Tây theo vợ

Bỏ cả sự nghiệp nghệ thuật để được đoàn tụ với vợ xinh đẹp, chàng “phi công” mít ướt bất ngờ mang hợp đồng khủng tặng vợ trên sóng truyền hình khiến 2 MC xuýt xoa.