Cướp ấn đền Trần, cướp lộc Hội Gióng giống như "hôi bia"

Từ việc cướp Ấn ở Đền Trần cho tới cướp hoa Tre ở Hội Gióng, nhiều người đặt câu hỏi chúng ta đang tham gia lễ hội để vui chơi, 'cướp' lộc để lấy vui hay lấy được?

- Từ việc cướp Ấn ở Đền Trần cho tới cướp hoa Tre ở Hội Gióng, nhiều người đặt câu hỏi chúng ta đang tham gia lễ hội để vui chơi, 'cướp' lộc để lấy vui hay lấy được?

Đi lễ đầu năm là nét văn hóa đẹp từ xa xưa của dân tộc Việt Nam. Từ mùng 4 tết trở đi, nhiều địa phương đã tổ chức các lễ hội như là sợi dây gắn kết cộng đồng, tạo dựng không gian văn hóa trang trọng và linh thiêng. 

Lễ hội là nơi người dân về với nguồn cội, sống lại lịch sử của cha ông, tưởng nhớ công ơn người đi trước, cầu mong những điều tốt lành. Lễ hội cũng là nơi để người dân vui chơi, giải tỏa những căng thẳng.

Tuy nhiên thời gian qua, từ thực trạng của hoạt động lễ hội, dường như ý nghĩa thiêng liêng đó đã ít nhiều suy giảm trước sự xâm lấn của yếu tố xã hội hóa, thương mại hóa và các hiện tượng tiêu cực khác. Tại Hội Gióng vừa qua, người ta xông vào hỗn chiến để cướp hoa Tre, gây nên cảnh hỗn loạn nơi thờ tự. Lễ hội đền Trần cũng chưa năm nào thoát khỏi cảnh ùn ùn kéo đến xin Ấn, thậm chí "cướp" Ấn với hy vọng có Ấn sẽ được thăng quan, tiến chức.

Cần loại bỏ sự mù quáng tâm linh

{keywords}
Tranh cướp dẫn tới hỗn chiến ở Lễ hội đền Gióng. Ảnh: Zing

"Có lẽ trong chúng ta ai cũng đều biết câu 'vui như trẩy hội' nhưng lễ hội có còn vui không khi mà cảnh cướp bóc, chém giết trở nên phổ biến? Chúng ta đón xuân để cầu mong một năm mới an lành và hạnh phúc vậy mà có tới hơn 6.200 người vào viện do đánh nhau trong dịp Tết”? Tiến sĩ Đinh Hồng Hải, Viện khoa học xã hội Việt Nam đặt câu hỏi.

TS Hải cho biết “Cướp hoa Tre đền Gióng” hay “cướp Ấn đền Trần” là một nghi thức có tính tượng trưng trong lễ hội. Đó là cướp lấy vui chứ không phải cướp lấy được. Cướp lấy được không còn ý nghĩa tượng trưng, vui vẻ mà đã biến thành một sự tranh giành quyền lợi. Và khi đụng đến quyền lợi thì người ta sẵn sàng giẫm đạp lên nhau. Tình trạng này cũng tượng tự như “hôi bia” khi xe chở bia bị lật. 

"Thánh Gióng hay Thánh Trần đều là những biểu tượng của tinh thần đại nghĩa, từ bỏ cái lợi của cá nhân hy sinh vì cái lợi chung của dân tộc. Liệu các Thánh có hài lòng không khi thấy con cháu mình chỉ lo tranh cướp cái lợi riêng tư mà quên quyền lợi quốc gia và nỗi nhục quốc thể?", TS Hải nói.

Ông Hải nhận định những hành vi như vậy đều xuất phát từ sự mù quáng tâm linh, tâm lý đám đông và tình trạng kém hiểu biết, có căn nguyên từ tính mông muội, hiếu chiến và hiếu sát của con người dã man buổi sơ khai. Xã hội càng văn minh, con người càng giảm bớt tính hiếu chiến và hiếu sát mà hướng đến trí tuệ và hướng thiện. Việc tranh cướp những chiến “ấn rởm” hay nhét tiền vào miệng tượng Phật để cầu tài lộc, cầu may rủi, thậm chí cầu Phật “bóp cổ kẻ khốn nạn” nào đó chính là những biểu hiện của tình trạng trí tuệ hạn chế ở một bộ phận trong xã hội. 

Chỉ nên giữ lại các lễ hội cần thiết?

TS Lê Thị Minh Lý, Ủy viên Hội đồng Di sản quốc gia đã nhiều lần bày tỏ băn khoăn: "Có nhiều lễ hội vốn chỉ mang quy mô rất nhỏ, sau đó được nâng tầm, tổ chức lại và đưa thêm vào các sự kiện khác, làm lu mờ hạt nhân là phần lễ hội của cộng đồng. Vì thế, cần kiểm kê và nhận diện cho được lễ hội nào thật sự cần thiết, thật sự gắn bó mật thiết với người dân để tiến hành gìn giữ và thực hành lễ hội sao cho vừa văn hóa, vừa hiệu quả, tiết kiệm".

{keywords}
Đè đầu cưỡi cổ nhau để cướp Ấn đền Trần.

Ông Phạm Xuân Phúc, Phó chánh thanh tra Bộ VH TT&DL cho rằng việc tổ chức và quản lý lễ hội hiện nay đang phải giải quyết mâu thuẫn: một bên cho rằng lễ hội dân gian ngày nay không còn giữ được nét đẹp nguyên sơ, một bên cho rằng lễ hội là sản phẩm du lịch thu hút khách thập phương. Vì thế, công tác tổ chức và quản lý lễ hội hiện nay đòi hỏi phải giải quyết đồng bộ mối quan hệ giữa kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

"Cần thay đổi nhận thức và hanh vi của những người tham gia lễ hội, như thế mới mong lễ hội sẽ diễn ra đúng tinh thần 'vui như trẩy hội', lễ hội mới mang đúng bản sắc văn hóa vốn có", ông Phúc cho biết.

Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình của Tiến sĩ Đinh Hồng Hải: "Để người dân tham gia lễ hội có được không khí “vui như trẩy hội” như xưa thì cần phải loại bỏ sự mù quáng tâm linh, tâm lý đám đông và tình trạng thiểu năng trí tuệ đang có xu thế ngày càng tăng trong xã hội hiện tại".

T.Lê

tin nổi bật

Trương Đình và chồng sống khổ sở sau khi bị đóng băng 2.000 tỷ đồng

Trương Đình cùng chồng Lâm Thoại Dương bị đối tác quay lưng, công ty tổn thất nặng sau khi bị đóng băng khối tài sản 360 triệu USD để chờ điều tra.

9 người mẫu trẻ lần đầu góp mặt trong show diễn ở Hội An

Những gương mặt trẻ triển vọng của làng mẫu lần đầu góp mặt trình diễn trong show thời trang 'Vùng trời bình yên' của NTK Vũ Ngọc và Son tại Hội An.

Việt Hương bức xúc trước câu nói 'con gái là người tình kiếp trước của cha'

TPO - Nữ nghệ sĩ bày tỏ sự bức xúc trước câu nói đang gây tranh cãi trên mạng xã hội: "Câu vô duyên lập thành một suy nghĩ mất tính thiêng liêng của tình cha".

NSND Hồng Vân đón tuổi 56 bên ông xã và con cháu ở Mỹ

NSND Hồng Vân cùng gia đình sum vầy trong buổi tiệc đón sinh nhật thứ 56 hôm 26/5 (giờ Mỹ).

Coolmate sản xuất jeans ‘xanh’, hướng đến thời trang bền vững

Jeans Clean Denim là chiếc quần jeans đầu tiên của Coolmate sử dụng cotton tái sinh và là dự án hợp tác với Saitex Fabric Vietnam hướng đến thời trang bền vững.

Hotgirl người Tày gây bão mạng dù đóng vai phụ trong 'Thương ngày nắng về'

Thu Hà Ceri, hotgirl người Tày sinh năm 2002 vừa xuất hiện chớp nhoáng trong 'Thương ngày nắng về' tập 24 đã nhận được sự quan tâm lớn của khán giả.

Jennifer Phạm gợi cảm trong Gala đồng hành cùng SEA Games 31

Xuất hiện tại sự kiện đồng hành cùng SEA Games 31, Jennifer Phạm vô cùng nổi bật với đầm đen cắt xẻ quyến rũ.

Người hâm mộ phát cuồng chỉ vì một câu nói của Tom Cruise

Tom Cruise viết trước thời điểm bom tấn 'Top Gun: Maverick' công chiếu toàn cầu trên trang cá nhân có 27 triệu người theo dõi thu hút 106 nghìn lượt thích, 8 nghìn bình luận sau 9 giờ.

Những mẫu nhẫn cưới sang trọng ở Kim Thành Nhân

Chọn lựa mẫu nhẫn cưới tinh tế, trang nhã nhưng hợp túi tiền là một băn khoăn không nhỏ của các cặp đôi khi chuẩn bị cho hôn lễ.

Con trai Thanh Lam - Quốc Trung tốt nghiệp cao học piano tại Canada

Nguyễn Đăng Quang - con trai của Thanh Lam và Quốc Trung - vừa tốt nghiệp cao học bộ môn trình diễn piano tại Canada.

Thanh Hằng ấn tượng với 'váy nước', bạn trai Lệ Quyên lịch lãm

Thanh Hằng và Lâm Bảo Châu xuất hiện nổi bật trong các bộ sưu tập mở màn cho đêm diễn đầu tiên của Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam Xuân Hè 2022.

Dàn người mẫu diện đồ đen hở bạo ở Cannes ngày 10

Cả siêu mẫu Natasha Poly và Cara Delevingne đều chọn đồ đen cut out hở bạo khiến họ phải tạo dáng cẩn thận và che chắn khi xuất hiện trước ống kính tại amfAR Gala ở Cannes ngày 26/5.

'Chuyện của Thông'

Ngày 26/5, tại không gian nghệ thuật Hoavi Art, hoạ sĩ Nguyễn Thông đã trưng bày hơn 40 tác phẩm hội hoạ bằng chất liệu sơn mài với chủ đề 'Chuyện của Thông'.

AMEE đẹp trong veo, khóc nức nở khi gặp mẹ ruột

Hứa Kim Tuyền chính thức phát hành MV "Hai mươi hai" do AMEE thể hiện. Trong MV, ê-kíp đã bí mật mời mẹ AMEE đến trường quay khiến ca sĩ xúc động, òa khóc.

'Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ' tập 10, Giang bị vợ cũ của Việt ghét ra mặt

Lần đầu chạm mặt Giang, thấy vợ mới của chồng cũ được khen trẻ đẹp, Lam tức ra mặt.