Đã sang thế kỷ 21, vì sao người ta vẫn dùng sức ngựa để đo công suất?

Đã từ bao giờ, chúng ta quen thuộc với phép tính công suất dựa trên sức kéo của loài ngựa nhưng lại chẳng hề băn khoăn về tính chính xác của chúng.

Đã sang thế kỷ 21, vì sao người ta vẫn dùng sức ngựa để đo công suất? - 1

Nhiều mẫu xe hơi hiện đại ngày nay vẫn sử dụng đơn vị mã lực để thể hiện sức mạnh của động cơ. Trên thực tế, mã lực vẫn được coi là một thông số kỹ thuật quan trọng để người mua xem xét và lựa chọn loại xe phù hợp, vì nó chính là thông số thể hiện trực tiếp đến hiệu suất của động cơ.

Bất chấp việc sử dụng sức ngựa trong thế kỷ 21 bị nhiều người xem là "lỗi thời", những câu hỏi về mã lực như một con ngựa có thể sản xuất bao nhiêu mã lực, hay mã lực chính xác thế nào, vẫn là điều được nhiều người quan tâm.

Mã lực là gì? Được sử dụng từ khi nào?

Mã lực - hay sức ngựa (viết tắt là HP - Horse Power) là một đơn vị dùng để đo công suất. Nó được định nghĩa là công cần thiết để nâng một khối lượng 75 kg lên cao 1 mét trong thời gian 1 giây hay 1HP = 75 kgm/s.

Để chuyển đổi nhanh chóng giữa các đơn vị "mã lực" và "kW" (kilô watt), người ta hay dùng các hệ số tương đối như sau:

- Ở Anh: 1 HP = 0,7457 kW

- Ở Pháp: 1 CV (mã lực) = 0,7355 kW

1 kW = 1,36 CV = 1,34 HP

Theo trang web Giáo dục Năng lượng của Đại học Calgary, công suất tối đa của một con ngựa thực sự gần với 15 mã lực. Trong khi đó, công suất từ một người khỏe mạnh bình thường có thể sản sinh ra đạt xấp xỉ 1 mã lực. Do vậy, một cái tên phù hợp hơn cho đơn vị này có thể là "sức người".

Mã lực được nhắc tới lần đầu tiên vào cuối những năm 1700 bởi James Watt, một kỹ sư người Scotland. Ông còn được nhớ đến với phát minh động cơ hơi nước mang tính biểu tượng và đóng góp nhiều cho ngành công nghiệp xe hơi. Để ghi nhận, người ta đã lấy tên của ông để đặt cho đơn vị công suất vào năm 1882.

Trở lại những năm 1700, trong bối cảnh Watt đang tìm kiếm tên gọi nhằm thể hiện một cách hiệu quả tính ưu việt của các động cơ hơi nước, ông chợt nghĩ ra một đơn vị đo lường nhắc đến một thứ mà đa số mọi người quen thuộc thời bấy giờ: ngựa.

Đã sang thế kỷ 21, vì sao người ta vẫn dùng sức ngựa để đo công suất? - 2

James Watt là người sản sinh ra khái niệm "mã lực".

Từ quan sát cá nhân thay vì nghiên cứu khoa học, Watt xác định rằng một con ngựa kéo xe việc có thể quay bánh xe trung bình 144 lần mỗi giờ. Sử dụng con số này, ông ước tính rằng ngựa có khả năng đẩy 32.572 pound/foot mỗi phút, tương đương 14.774,41 kg/mét. Để thuận tiện hơn, ông đã làm tròn con số này lên đến 33.000 pound (14.968,55 kg), và đơn vị "mã lực" ra đời.

Thời bấy giờ, Watt không quan tâm nhiều đến độ chính xác của phép đo, mà chỉ biết rằng nó làm nổi bật những cải tiến năng suất mạnh mẽ của những động cơ hơi nước do ông chế tạo.

Kết quả là những động cơ này thực sự trở nên mạnh mẽ và đáng tin cậy hơn nhiều so với ngựa, khiến cho rất ít người đặt câu hỏi - hoặc quan tâm đến - tính xác thực của các tính toán của ông.

Đơn vị mã lực tồn tại đến tận ngày nay, và dường như chẳng ai buồn định nghĩa lại vì chúng đã trở nên quá phổ biến.

Theo Dân trí

Bạn có góc nhìn (hoặc có trải nghiệm) nào về vấn đề trên? Hãy chia sẻ bài viết về Ban Ô tô xe máy theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

Mua xe nên chọn “mã lực” hay “mô men xoắn”?

Mua xe nên chọn “mã lực” hay “mô men xoắn”?

Mã lực và mô men xoắn đều biểu trưng cho sức mạnh của động cơ nhưng giữa chúng lại có sự khác biệt lớn.

tin nổi bật

Đại gia Đồng Nai "xuống tiền" 1 tỷ mua Kia Morning biển ngũ quý 7

Vì mê biển ngũ quý 7, anh Nguyễn Minh Trọng ở Đồng Nai chi tới 1 tỷ đồng để mua chiếc Kia Morning vốn giá gốc chỉ trên 300 triệu.

Những mẫu xe Đức đẹp nhất từng được sản xuất

Ô tô Đức không chỉ nổi tiếng thế giới với động cơ mạnh mẽ, tiêu chuẩn an toàn cao mà còn có ngoại hình bắt mắt. Và dưới đây là 5 mẫu xe có thiết kế đẹp nhất do trang HotCars giới thiệu.

Porsche 911 cổ cực hiếm của tỷ phú xe hơi trong phim bom tấn Top Gun Maverick

Nam tài tử Tom Cruise cùng nữ diễn viên xinh đẹp Jennifer Connelly đã xuất hiện nhiều lần bên chiếc Porsche 911 S đời 1973 siêu quyến rũ trong bộ phim bom tấn Top Gun: Maverick (Phi công siêu đẳng - phần 2).

Năm mẫu xe Đức 'hàng hiệu' mà có thiết kế xấu không thể tả

Không phải chiếc xe nào sản xuất tại Đức cũng "sang xịn mịn", và 5 mẫu xe được trang HotCar chỉ ra dưới đây là ví dụ.

Chiêm ngưỡng đoàn 'xế' cổ đại náo đường phố Huế

Hơn 30 chiếc xe ô tô cổ đến từ CLB Volkswagen Việt Nam đã có buổi diễu hành sôi động, đẹp mắt trên các tuyến đường TP Huế trong khuôn khổ Tuần lễ Festival Huế 2022.

Thầy giáo chế Maruti Suzuk cũ chạy bằng năng lượng mặt trời

Một thầy giáo dạy toán ở Kashmir, Ấn Độ đã tự mình chế chiếc ô tô cũ Maruti Suzuk động cơ đốt trong thành xe chạy bằng năng lượng mặt trời. Dự án kéo dài từ năm 2009 đến nay đã được hoàn thành.

10 mẫu xe "vịt hóa thiên nga" chỉ nhờ vài sửa đổi

Từ việc bị chê bai vì vẻ ngoài “kém sắc”, những chiếc xe dưới đây đã thay đổi một cách ngoạn mục nhờ vào một chút sửa đổi.

BMW 'ngược dòng' khi vẫn trang bị hộp số sàn trên các mẫu xe mới

Khi mà phần lớn các hãng xe trong đó có Mercedes-Benz dần "khai tử" hộp số sàn để thay thế bằng hộp số tự động nhanh và tiết kiệm hơn thì BMW vẫn kiên quyết giữ hộp số sàn cho những người đam mê dòng xe hiệu suất cao.

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ tậu thêm siêu xe hàng hiếm giá hơn 20 tỷ đồng

Siêu xe thể thao tốc độ Aston Martin Vantage F1 Edition duy nhất mới về Việt Nam nằm trong bộ sưu tập xe của ông Đặng Lê Nguyên Vũ, giúp ông chủ hãng cà phê Trung Nguyên tăng số lượng dàn xe Aston Martin lên 7 chiếc.

10 mẫu xe đẹp nhưng lại kém an toàn nhất thập niên 70

Câu "tốt gỗ hơn tốt nước sơn" có lẽ không đúng lắm với 10 mẫu xe khá nổi tiếng của thập niên 70 dưới đây.

Những mẫu siêu xe được trang bị thêm động cơ điện tại Việt Nam

Khi xe điện đang dần trở thành xu thế, nhiều hãng siêu xe đã phát triển những mẫu xe thuần điện và hybrid. Nhiều mẫu xe trong số đó đã xuất hiện tại Việt Nam.

Đốt tiền như giới nhà giàu chơi siêu xe, một cú nhấp ga tốn vài lít xăng

Siêu xe Bugatti Veyron di chuyển trong phố hết tới 42 lít/100 km, Lamborghini Aventador đốt 31 lít/100km, Pagani Huayra hết 23,5 lít/100km, Hummer H2 "uống" 26 lít/100km,...là những mẫu siêu xe, siêu SUV vừa đắt đỏ lại tốn xăng bậc nhất.

Kia Morning 2 chỗ, chạy 10 năm vẫn được rao bán giá 360 triệu đồng

Một chiếc Kia Morning đang được chủ xe rao bán với mức giá 360 triệu đồng sau 10 năm sử dụng khiến nhiều người bất ngờ.

Ngắm chiếc Bentley Continental SuperSports mui trần độc nhất Việt Nam

Chiếc xe siêu sang mui trần Bentley Continental SuperSports Convertible đời 2011 có một không hai tại Việt Nam với mức giá trên 9 tỷ đồng.

Tôi bị vợ “chửi” cả tuần vì lấy 200 triệu mua Honda Dream Thái cũ biển đẹp

Nhớ lại thời điểm giấu vợ chi hơn 200 triệu để mua chiếc Honda Dream Thái biển số lục quý 3 hàng hiếm, đến nay, tôi vẫn không hề hối hận với quyết định của mình.