Một ‘vố đau’ với dân đầu tư
Gần trưa ngày 23/8, ông Vũ Bá Hoàng (Bắc Nghĩa Tâm – Cầu Giấy – Hà Nội) cũng vợ có mặt tại Bảo Tín Minh Châu trên phố “vàng” Trần Nhân Tông – Hà Nội. Hai ông bà nghe tin giá vàng tăng đến đây để tham khảo để quyết định bán mua.
Cầm theo một số lượng tiền khá lớn vừa rút khỏi ngân hàng với ý định mua vàng nhưng khi giá vàng lên đến sát 49 triệu thì cụ bà quyết định không mua và định cầm tiền về. Cụ ông có vẻ quyết liệt hơn “cự” lại vì cho rằng, bao giờ cũng thế vàng chỉ có lên mà không xuống. Và dự đoán này có vẻ đúng khi vàng sau đó vượt qua 49 triệu.
Không thể “cầm lòng”, hai ông bà đã quyết định đỏ hết mấy trăm triệu ra để mua vàng với niềm tin chắc chắn vàng sẽ lên giá.
Tuy nhiên, sau bữa trưa với bát bún vỉa hè lót dạ, ông bà choáng váng khi vàng giảm dần và đến chiều thì mỗi lượng vàng đã mất đi hơn 500.000 đồng. Cuối cùng, họ không bán vàng mà chờ thêm đến sáng này để chuốc thêm khoảng lỗ khoảng hơn 1 triệu đồng/lượng.
Trường hợp như ông bà Hoàng không phải hiếm trong những ngày sốt vàng. Thậm chí, “chua xót” hơn có những người mua vàng “bình ổn giá” ngày hôm qua với giá thấp hơn thị trường khoáng 500.000 đồng/lượng thì hôm nay cũng bị thua lỗ khi giá thế giới giảm.
Hưởng ứng kêu gọi bán hàng bình ổn của Ngân hàng Nhà nước, đã có hàng ngàn lượng vàng được bán ra hôm 23/8 với giá trên 48,5 triệu đồng. Số lượng bán ra của DN đã lên đến hàng chục ngàn lượng. Đến hôm nay, mỗi lượng giảm 1 triệu đồng, người mua vàng mất đi một lượng tiền khổng lồ. Vàng bình ổn giá lại trở thành một vố chơi đau của thị trường đối với dân đầu tư vàng.
Thực tế, trong lịch sử của thị trường vàng, chuyện như thế đã không ít lần diễn ra và trở thành chuyện “muôn năm cũ” vì ai cũng biết nhưng không ai xem đó là một bài học đáng để cảnh giác.
Mấy năm trước, cũng đã có những cơn sốt vàng gây “điên đảo” thị trường. Có những ngày, giá vàng tăng cao và tạo ra khoảng cách gần 2 triệu đồng so với giá thế giới, người dân đổ xô đi mua khiến cho hầu hết các tiệm vàng Hà Nội hết vàng miếng.
Nhớ lại tình huống lúc đó, nhân viên giao dịch ở Bảo Tín Minh Châu cho biết, không có vàng, khách vẫn đòi mua nên đành nhận tiền, chen chúc chờ ghi giấy hẹn hôm sau lấy vàng. Thế nhưng, ngay hôm sau, đến ngày hẹn lấy vàng, giá đã tụt xuống cả mấy triệu đồng/lượng.
Thế là, dù chưa chạm tay, chưa nhìn thấy, chưa được chạm tay vào vàng đã thua lỗ cả triệu đồng. Cửa hàng nào tử tế, thu lại giấy hẹn, trả lại tiền cho khách chỉ xin mấy chục phí giao dịch cho nhân viên, chỗ sòng phẳng thì khách hàng chỉ biết cắn răng, “nuốt hận”.
Cách đây vài tuần, khi giá vàng lên đỉnh điểm 45 – 46 triệu, vàng bị làm giá, cơn sốt đã cuốn người dân lao vào mua bán bất chấp tất cả mọi lời cảnh báo rằng vàng đang bị làm giá, mua vàng là có nhiều rủi ro.
Mua đầu cơ, mua tích trữ, mua lo tiền mất giá… nên các DN, trong những ngày sốt vàng ngày nào cũng bán ra cả ngàn đến chục ngàn lượng còn mua vào thì không đáng kể vì không ai “dại” mà bán vàng.
Thế rồi, như một thói quen cũ, sau khi tăng giá theo thế giới, rồi bị làm giá đẩy cao hơn thịị trường quốc tế hàng triệu đồng để hút người mua, bán ra số lượng lớn vàng lập tức hạ giá hàng triệu đồng khi có những thông tin bình ổn từ cơ quan quản lý. Chỉ qua một đêm, thậm chí trưa đến chiều, vàng đã mất giá cả triệu đồng và thua lỗ lại khoét rỗng thêm túi tiền của người dân.
 |
|
Người dân vẫn đổ xô đi mua vàng, bất chấp cảnh báo từ các chuyên gia. Ảnh: Phạm Hải |
Lạ thay, trong những thời điểm “sôi sục” đó, mọi cảnh báo từ các chuyên gia, cho đến chính những DN đang đầu tư kinh doanh vàng là có nhiều rủi ro, không nên mua vàng… đều không có giá trị. Dường như những con số nhảy múa trên bảng giá điện tử, những lời truyền tai nhau, những dự đoán vỉa hè đã khiến người dân không có thời gian, và không cần chú ý tới những cảnh báo đó.
Thậm chí, những tính toán cụ thể để chứng minh sự bấp cập và rủi ro, những tuyên bố chính thức từ nhà quản lý đều vô nghĩa. Hơn thế, cho đến khi, vàng bị mất giá những người bán ra cắt lỗ bị còn bị cho là “non gan” còn những người “bạo chơi” thì luôn động viên nhau: có sức mua thêm, chờ nữa… vàng chưa bao giờ giảm giá. Lo gì!
Để thoát khỏi hậu họa từ vàng
Ông Nguyễn Minh Châu – Giám đốc Bảo Tín Minh Châu đã từng cho biết, quy luật chung của dân mua bán và đầu cơ là có xu hướng mua vào khi giá chớm tăng và bán ra khi giá lên đỉnh cao và chớm hạ.
Cách làm này xem ra đã thành công trong một thời gian dài khi giá vàng dù có tăng nhưng ít “giật cục”. Nhưng trong những năm gần đây, giá vàng biến động lên xuống thất thường, thị trường trong nước lại xuất hiện thêm nhiều nhân tố mới tham gia kinh doanh, làm giá… khiến cho việc lên xuống nhanh hơn, quy luật cũ vẫn còn đó nhưng sự biến động đã nhanh hơn, lạ hơn khiến cho không chỉ người dân mà cả không ít DN nhỏ cũng theo không kịp.
Ông Châu là người luôn tin vào sự an toàn khi đầu tư vàng nhưng lời khuyên của một người kinh doanh vàng lâu năm trên một thị trường đặc trưng như Việt Nam và nhất là Hà Nội lại cho rằng, người dân có nhu cầu tích trữ hay đầu tư vàng để đảm bảo tài sản không nên chạy theo những cơn sốt mà nên chọn thời điểm bình ổn để mua vào có lợi nhất, tranh được rủi ro.
Thậm chí, trải qua nhiều cơn sốt vàng, không ít DN đã cho rằng, bản thân họ chẳng thích thú gì những cơn sốt vì mọi sự biến động luôn không có lợi cho kinh doanh dài hạn. Ví như đợt sốt vừa qua, vàng bị làm giá, biên độ mua vào và bán ra thu hẹp thành ra chỉ một nhóm DN lớn làm giá có lãi lớn, còn người dân và DN khác không thua lỗ cũng gặp khó khăn.
Mỗi khi vàng biến động, không chỉ người mua bán gặp khó khăn mà rất nhiều giao dịch gắn với vàng đều rủi ro. Vay nợ tính bằng vàng, mua nhà đất theo vàng… đều thiệt lớn khi tính ra VND.
Cách đây vài năm, TP Đà Nẵng bán nhà cho dân đảm bảo theo giá vàng. Đến khi vàng biến động, dân kêu trời vì mất tiền oan, thành phố buộc phải tìm cách để giải quyết, giải thoát cho dân khỏi món nợ tăng theo cấp số nhân.
Cũng vì khiếp đảm trước giá vàng, mà giao dịch nhà đất theo vàng ở Hà Nội giờ đã giảm dần. Cũng nhận thấy những nguy hiểm từ vay nợ vàng, huy động vốn bàng vàng mà Ngân hàng Nhà nước đã dần loại bỏ các hình thức này. Thế mà, tính đến nay vẫn còn mấy trăm ngàn lượng dự nợ chưa tất toán hết, qua cơn sốt vừa qua, người vay vàng cũng chịu mất thêm bao nhiêu tiền bạc và tài sản theo vàng tăng giá.
Trong hội thảo mới đây về của Ủy ban Giám sát tài chính về thị trường vàng nhiều ý kiến đã thống nhất rằng, vàng có một vị trí quan trọng trong đời sống người dân, nó đang tồn tại như một loại tài sản tài chính được xem là an toàn nhất. Cũng như trên thế giới, vàng đặc biệt được ưa chuộng khi kinh tế biến động, lạm phát cao và đồng tiền mất giá... Vì thế, mọi cấm đoán sẽ trở nên khó thành công mà phải tìm cách sống chung khôn ngoan với vàng.
Ngân hàng Nhà nước đang soạn thảo một nghị định về kinh doanh vàng để tăng cường quản lý, chấn chỉnh bất cập trên thị trường; các tổ chức kinh doanh và chuyên gia đang đề xuất nhưng cơ chế giao dịch để thay đổi sự lộn xộn, buổng lỏng quản lý của thị trường hiện nay… có nhiều đề xuất đưa ra: cấm xuất khẩu, lập sàn giao dịch, giữa vàng thay cho dân… đã được đưa ra.
Tất cả đó dù sao cũng chỉ là những biện pháp hành chính, cao hơn là kỹ thuật và thị trường cần thiết. Tuy nhiên, vàng với tư cách là một tài sản nên người dân được tích giữ và đầu tư. Vàng luôn được coi là an toàn nên niềm tin vào vàng càng được củng cố khi kinh tế biến động.
Lạm phát cao, tỷ giá tăng, VND mất giá… nên vàng có tăng người dân vẫn có lý do để mua vàng như thời gian qua. Vấn đề cơ bản nhất là phải củng cố được niềm tin của người dân vào nền kinh tế, vào VND để giải phóng khỏi vàng, chỉ khi đó những hậu họa từ vàng đối với người dân và nền kinh tế mới có cơ chấm dứt.
Lê Khắc
.svg){kind=icon}
