Để con số thống kê kịp thời và thực tế hơn

Luật Thống kê hiện hành còn những bất cập như danh mục chỉ tiêu thống kê ban hành kèm theo Luật chưa cập nhật, chưa phản ánh kịp thời một số chính sách pháp luật, định hướng phát triển của Đảng, Quốc hội,

Luật Thống kê được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 23/11/2015 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2016. Sau 05 năm thực hiện, Luật Thống kê và các văn bản hướng dẫn thi hành đã có những tác động tích cực đối với công tác thống kê. Theo đó, Luật Thống kê đã tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động thống kê, khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của công tác thống kê, hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước về công tác thống kê ngày càng được tăng cường; Chất lượng thông tin thống kê ngày càng được cải thiện.

{keywords}
Dự thảo Luật Thống kê sẽ được Quốc hội thảo luận

Bên cạnh những thành tựu đạt được, việc thực hiện Luật Thống kê cũng còn những bất cập như danh mục chỉ tiêu thống kê ban hành kèm theo Luật chưa cập nhật, chưa phản ánh kịp thời  một số chính sách pháp luật, định hướng phát triển của Đảng, Quốc hội, Chính phủ mới được ban hành trong thời gian gần đây…

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tiến hành tổng kết 05 năm thực hiện Luật Thống kê; tổ chức các hội thảo trực tuyến, trực tiếp với các Bộ, ngành liên quan để lấy ý kiến; hội thảo với các chuyên gia kinh tế, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu về các chủ đề liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê; nghiên cứu Luật Thống kê một số nước quy định danh mục chỉ tiêu thống kê như: Singapore, Nhật Bản, Mông Cổ, New Zealand, Canada, Thụy Điển.

Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, quyết định sửa đổi, bổ sung 3 nội dung lớn nhằm làm rõ quy trình biên soạn các chỉ tiêu thống kê quốc gia; không ảnh hưởng, tác động đến các nội dung trong các điều, khoản khác của Luật Thống kê hiện hành.

Tại phiên họp ngày 13/10/2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đồng ý đổi tên dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục – Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia thành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê và đồng ý trình Quốc hội xem xét thông qua dự thảo Luật này tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XV. Cũng tại Phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến và nhất trí với phạm vi sửa đổi, bổ sung gồm:

Một là, sửa đổi, bổ sung khoản 6 Điều 17 về Quy trình biên soạn chỉ tiêu Tổng sản phẩm trong nước (GDP) và chỉ tiêu Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (GRDP); Rà soát về việc đánh giá lại quy mô Tổng sản phẩm trong nước báo cáo Chính phủ, trình Quốc hội.

Hai là, sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 2 Điều 48 về công bố thông tin thống kê của chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh là phân tổ của chỉ tiêu thống kê quốc gia.

Ba là, thay thế Phụ lục - Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê số 89/2015/QH13 bằng Phụ lục - Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia ban hành kèm theo Luật này.

Xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê nhằm mục tiêu cung cấp thông tin thống kê chính xác, khách quan, kịp thời, phản ánh đúng, đầy đủ tình hình kinh tế - xã hội của đất nước giai đoạn 2021-2030; giúp phân tích, hoạch định và điều hành chính sách vĩ mô. Bên cạnh đó, nhằm xây dựng cơ sở pháp lý để thu thập các chỉ tiêu thống kê quốc gia và bảo đảm yêu cầu so sánh quốc tế trong các lĩnh vực.

Kết cấu Phụ lục - Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia gồm 3 cột: (1) Số thứ tự; (2) mã số; (3) nhóm, tên chỉ tiêu với 20 nhóm và 222 chỉ tiêu.

Mỗi chỉ tiêu quốc gia được xác định, lựa chọn quy định tại Phụ lục - Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia khi đảm bảo các tiêu chí gồm:

Thứ nhất, chỉ tiêu thống kê được lựa chọn quy định tại danh mục phải phản ánh tình hình kinh tế - xã hội chủ yếu của đất nước, phục vụ các cơ quan, lãnh đạo Đảng và Nhà nước các cấp trong việc đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; phản ánh, lượng hóa việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là những chủ trương, chính sách trong bối cảnh mới. Đó là những thông tin, số liệu về kinh tế - xã hội chủ yếu ở tầm quốc gia.

Thứ hai, chỉ tiêu thống kê được lựa chọn quy định tại danh mục phải bảo đảm tính khả thi - tức là chỉ tiêu thống kê phải thu thập, tổng hợp và biên soạn được trên thực tiễn. Nguyên tắc này đòi hỏi phải: Bảo đảm kế thừa, phát huy hiệu quả những quy định mang tính ưu việt trong Luật Thống kê;  Bảo đảm thống nhất, tương thích và tính so sánh quốc gia, giữa các vùng miền nhưng vẫn đáp ứng được các điều kiện thực tiễn; (Bảo đảm thống nhất với các hệ thống chỉ tiêu thống kê Bộ, ngành, hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã và các hệ thống chỉ tiêu thống kê đa ngành, đa lĩnh vực và liên kết vùng.

Thứ ba, chỉ tiêu thống kê được lựa chọn quy định tại danh mục phải bảo đảm so sánh quốc tế; phù hợp với thực tiễn thống kê và tuân thủ các nguyên tắc hoạt động thống kê chính thức của Ủy ban Thống kê Liên hợp quốc.

Nội dung chỉ tiêu thống kê gồm: Khái niệm, phương pháp tính; phân tổ chủ yếu; kỳ công bố; nguồn số liệu của chỉ tiêu thống kê và cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp sẽ được quy định tại Nghị định quy định nội dung chỉ tiêu thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia và quy trình biên soạn Tổng sản phẩm trong nước, Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Nguyễn Đình Khuyến

(Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Phương pháp chế độ và quản lý chất lượng thống kê - TCTK)

tin nổi bật

Bắc Kinh ngược dòng thế giới, phát đi tín hiệu lo ngại

Chính quyền Trung Quốc vừa có hành động ngược dòng thế giới khiến các thị trường phản ứng mạnh. Lo ngại về sự bất ổn nhanh chóng lên cao.

'Nóng rực' điện gió: Lo mất phần, 'đại bàng Mỹ' xung đột nhà đầu tư khác

Lạng Sơn đang là điểm đến của rất nhiều nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước về điện gió. Dù mới nằm ở dạng thăm dò khảo sát, nhưng 'cuộc chiến' giữa các đại gia đã nóng rực.

50 triệu căn hộ bỏ hoang, thảm họa trên khắp Trung Quốc

Căn hộ bỏ không trên khắp đất nước Trung Quốc đang báo động về thị trường bất động sản nước này.

'Thương vụ' nực cười nhất thời sốt đất: Bãi cỏ sâu trong ngõ cũng có giá 2,5 tỷ

Nghe tin khách chốt mua bãi cỏ với giá 2,5 tỷ đồng, "cò" Trung ngỡ ngàng, cho rằng đây là thương vụ nực cười nhất thời sốt đất.

Tụt hậu 23 năm so với Malaysia, hụt hơi chưa theo kịp Hàn Quốc

Đến năm 2030, thu nhập bình quân đầu người Việt Nam sẽ tăng lên 7.500 USD, nhưng cũng chỉ bằng Malaysia vào năm 2007. Nếu không cải cách mạnh mẽ, nguy cơ Việt Nam sẽ vào “bẫy thu nhập trung bình”.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan nói về các 'kho báu' của Việt Nam

“Hơn 120 km từ Hà Nội đến Vườn Quốc gia Cúc Phương, không khí ngay tức khắc trở nên dễ chịu, tươi mát. Tôi cảm nhận được điều đó trên gương mặt tươi tắn của từng đại biểu đang hiện diện tại 'kho báu' của mẹ thiên nhiên ban tặng”.

Cuộc khủng hoảng ở trời Tây, cảnh báo mối lo cận kề với miền Bắc

Cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có mà châu Âu đang phải đối mặt đặt ra những bài học trong việc phát triển nguồn điện ở Việt Nam, đặc biệt là miền Bắc.

Đừng để 'thiên đường' du lịch Phú Quốc tê liệt, xơ xác

Nói về sự phát triển của Phú Quốc, chuyên gia cho rằng nếu một đô thị chỉ phát triển thuần du lịch thì rất mong manh, đại dịch đã chứng minh điều đó. Ví như Đà Nẵng là thành phố thuần du lịch, sau tác động của đại dịch gần như tê liệt, xơ xác.

Một tỉnh hỗ trợ đến 400 triệu đồng cho người tài mua nhà

Đây là một trong những đãi ngộ theo chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2022-2025 của tỉnh.

Trên trời tàu bay lượn vòng chờ chỗ đáp, dưới đất taxi sẵn sàng đợi 'chặt chém'

Hạ tầng mặt đất không theo kịp tốc độ phát triển của ngành hàng không, khiến tàu bay phải lượn lòng vòng trên trời chờ hạ cánh; trong khi dưới mặt đất xuất hiện tình trạng tài xế "chặt chém" ở sân bay.

Hậu sốt đất, nhà đầu tư chuyển hướng đổ tiền vào homestay

Thị trường trầm lắng, nhiều nhà đầu tư thay vì đi gom đất để bán đã quyết định chuyển sang đầu tư homestay.

Đói đơn hàng, thị trường xuất khẩu đang xấu đi

Chi phí đầu vào tăng cao cùng nhu cầu tại nhiều thị trường lớn giảm khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam đối mặt với khó khăn vào nửa cuối năm 2022, đặc biệt là tình trạng thiếu đơn hàng.

Sẵn vốn khủng, tay to tung tiền gom đất

Thị trường bất động sản bị siết nguồn vốn cũng là lúc nhiều đại gia tung tiền gom dự án.

Biệt thự Pháp cổ bỏ hoang giữa lòng Sa Pa

Nằm trên con phố trung tâm của Sa Pa, một biệt thự cổ từ thời Pháp thuộc bị bỏ hoang và được người bán hàng vỉa hè trưng dụng làm nơi để đồ.

Loạt dự án nghìn tỷ 'ngủ đông' ở bán đảo đẹp nhất Quảng Bình

Được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng trên các khu đất vàng ở bán đảo Bảo Ninh, TP Đồng Hới (Quảng Bình), thế nhưng một số dự án chậm tiến độ, tạm dừng thi công suốt nhiều năm.