Ngày 24/8, tại khu du lịch quốc gia Sa Pa, hội nghị hợp tác hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố lần thứ XII đã được tổ chức nhằm đánh giá kết quả hợp tác cũng như đề xuất những sáng kiến để nâng cao hiệu quả của hành lang.

Được hình thành từ năm 2004, trải qua 22 năm với 11 kỳ hội nghị được tổ chức luân phiên, cơ chế hợp tác giữa Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và Vân Nam (Trung Quốc) ngày càng khẳng định tính bền vững và hiệu quả thực tiễn. Đặc biệt, giai đoạn 2024-2026, hành lang kinh tế đã có những bước chuyển rất quan trọng về chất, từ “kết nối quan hệ” sang “kết nối phát triển”.

Việc triển khai thực hiện Biên bản hội nghị hợp tác hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố lần thứ XI đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần duy trì đà phát triển quan hệ hợp tác giữa các địa phương hai nước trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục phát triển tốt đẹp. 

W-Bí thư tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy phát biểu tại hội nghị.jpg
Bí thư tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Trọng Bảo

Cụ thể, tỉnh Lào Cai duy trì hiệu quả cơ chế "Luồng ưu tiên" đối với hàng nông sản. Trên địa bàn tỉnh có 29 dự án đầu tư của nhà đầu tư Trung Quốc với tổng vốn đăng ký 163,29 triệu USD, tập trung vào các lĩnh vực chế biến gỗ, khai khoáng, sản xuất công nghiệp và thương mại. 

Là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của cả nước cũng như trong hành lang hợp tác; lũy kế đến ngày 17/8/2026, tổng vốn FDI của Trung Quốc vào Hà Nội đạt hơn 2,55 tỷ USD. Riêng từ ngày 1/1/2026 đến nay, FDI từ Trung Quốc vào Hà Nội đạt gần 1,44 tỷ USD.

Tại tỉnh Quảng Ninh, có 247 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký gần 16,86 tỷ USD, trong đó Trung Quốc đứng đầu với 130 dự án, tổng vốn gần 6,47 tỷ USD, chiếm 38,4% tổng vốn FDI toàn tỉnh.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển của kỷ nguyên mới, việc hợp tác vẫn còn một số hạn chế. Cụ thể, tính liên kết tổng thể trong hợp tác còn hạn chế; nhiều hoạt động còn phân tán, chưa tạo thành các chương trình hợp tác chung có quy mô và sức lan tỏa. Hiệu quả kinh tế của hành lang chưa được lượng hóa một cách đầy đủ.

Đặc biệt, mức độ đóng góp của cơ chế này đối với thương mại, đầu tư, logistics và tăng trưởng của từng địa phương cũng như toàn tuyến chưa được đặt ở vị trí trung tâm.

Trước những kết quả và bất cập trong quá trình hợp tác, tỉnh Quảng Ninh đề nghị tỉnh Vân Nam cùng nghiên cứu, phối hợp thúc đẩy việc mở đường bay thẳng hoặc đường bay thuê chuyến (charter) giữa sân bay Vân Đồn và sân bay Trường Thủy, Côn Minh. Đồng thời, báo cáo cấp có thẩm quyền sớm triển khai nghiên cứu, lập quy hoạch xây dựng tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng.

W-Đại biểu các tỉnh ký Biên bản ghi nhớ.jpg
Đại biểu các tỉnh ký Biên bản hợp tác trong thời gian tới. Ảnh: Trọng Bảo

Đại diện TP Hà Nội đề nghị cần đẩy nhanh tiến độ Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tạo động lực phát triển hệ thống kết nối đồng bộ, hiện đại cho toàn tuyến hành lang kinh tế. Mở rộng hợp tác thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp sinh thái, công nghệ cao; nông nghiệp thông minh và logistics lạnh với tỉnh Vân Nam.

Ngoài ra, phát huy hiệu quả tuyến du lịch liên kết "Hai quốc gia - sáu điểm đến", từng bước mở rộng theo hướng "Hai quốc gia - nhiều điểm đến"... Tăng cường các giải pháp thanh toán điện tử, tài trợ thương mại qua biên giới, góp phần giảm chi phí giao dịch và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hai bên.

Với lợi thế riêng có, TP Hải Phòng đề xuất cần tạo đột phá về kết nối hạ tầng và logistics xuyên biên giới. Chuyển từ trao đổi thương mại sang liên kết chuỗi giá trị và đầu tư. Đưa du lịch, văn hóa và giao lưu nhân dân trở thành một dòng chảy thường xuyên của hành lang.

Tỉnh Lào Cai đề xuất tiếp tục tập trung hoàn thiện một hành lang kinh tế kết nối thông suốt, hiện đại và thông minh. Xây dựng chuỗi từ sản xuất - chế biến - logistics - thương mại - phân phối - thị trường... Tăng cường kết nối hạ tầng chiến lược, nâng cao năng lực vận tải và tạo thuận lợi lưu thông hàng hóa; từng bước hình thành mạng lưới vận tải đa phương thức, liên thông. Mở rộng hợp tác về văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế, thể thao và đào tạo nguồn nhân lực.

Tại hội nghị, đại diện tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) cho rằng cần quán triệt nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước, củng cố nền tảng quan hệ và thúc đẩy xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc. Kiên trì lấy việc đẩy nhanh phát triển làm nhiệm vụ chung, tạo dựng động cơ mạnh mẽ cho hợp tác khu vực.

Tại hội nghị, 5 tỉnh, thành phố đã tiến hành ký kết Biên bản hợp tác trong thời gian tiếp theo.