Desktop là cái chi chi?

ICTnews - Với tiếng Anh thì đó là cái bàn làm việc dành cho dân văn phòng. Với hệ điều hành Windows thì đó là giao diện đồ họa mà khi khởi động máy tính xong nhìn vào màn hình là thấy nó.

Bàn làm việc thông thường sẽ được người ta bày lên đó giấy, sách, vở… nói chung là đồ văn phòng và các vật dụng khác để làm việc hàng ngày. Desktop của máy tính cũng vậy, nó bày ra mọi thứ mà người sử dụng máy tính sẽ thao tác trên đó để bắt đầu làm việc.

Thanh Taskbar:

Có người dịch là thanh tác vụ. Nhưng thôi cứ gọi nó là taskbar cho thống nhất. Thanh này thường nằm ngay dưới cùng của màn hình. Nó không cứng nhắc mà hết sức linh hoạt, thân thiện với người dùng. Không muốn cho nó nằm dưới đáy nữa mà muốn nó di chuyển qua bên phải, bên trái hay lên trên thì sao? Vô cùng đơn giản, hãy bấm chuột trái vào nó rồi kéo nó đến vị trí mới. Thanh taskbar sẽ ngoan ngoãn di chuyển ngay. Nhưng cũng có trường hợp nó cứng đầu, kháng lệnh chủ nhân. Bạn hãy bấm nút chuột phải vào thanh taskbar này, một menu xuất hiện, ở dòng chữ Lock the Taskbar đã có đánh dấu ở phía trước; điều này nghĩa là đã có người khóa thanh taskbar tại chỗ, không muốn nó di chuyển lộn xộn. Vậy bạn chỉ việc bấm chuột trái vào dấu chữ v đó là xong (động tác này gọi là gỡ chọn), thanh taskbar đã được mở khóa. Bây giờ bạn tha hồ mà chuyển dịch.

Ở bên trái ngoài cùng của thanh taskbar là nút Start, tiếng Anh có nghĩa là bắt đầu, khởi động, khởi hành… Giống y chang như người ta muốn đi xe máy thì phải tra chìa khóa vào ổ, bật nó lên thì mới khởi động máy xe rồi mới chạy được. Bấm vào nút Start này, một menu xuất hiện. Dùng chuột dò từ dưới lên trên thấy có nhiều mục, dừng lại mục Program, đó là nơi các chương trình chờ chúng ta gọi ra hoạt động. Nhưng thôi hãy tạm dừng chuyện menu của Start mà nói về những tính năng khác của thanh Taskbar.

Mỗi khi bạn cho một chương trình hoạt động ví dụ mở Word để gõ văn bản chẳng hạn, quan sát thanh taskbar thấy biểu tượng của Word nằm trên thanh này, mở thêm bảng tính Excel, biểu tượng của nó sẽ ngoan ngoãn nằm xếp bên cạnh biểu tượng Word trên Taskbar. Bấm vào biểu tượng Word thấy nó sẽ phóng to toàn màn hình, bấm một lần nữa nó sẽ ngoan ngoãn xếp xuống thanh Taskbar, tương tự như vậy là Excel và các chương trình khác. Bây giờ thì chúng ta có thể hiểu rằng một chức năng khác của Taskbar là quản lý một cách gián tiếp các chương trình đang hoạt động trên hệ điều hành Windows do người dùng chủ động gọi ra.

Ở góc bên phải ngoài cùng của thanh Taskbar xuất hiện nhiều biểu tượng, số biểu tượng nhiều hay ít là do người dùng quy định. Cái góc riêng bên phải ấy được gọi là Khay hệ thống. Trên khay hệ thống này hiển thị chiếc đồng hồ (gồm giờ và phút) nằm ở góc phải ngoài cùng, bấm kép chuột vào nó sẽ gọi ra hộp Day and Time Properties (Các thuộc tính về ngày và giờ). Nếu ngày giờ có gì khác biệt với thực tế thì có thể dễ dàng điều chỉnh ở đây. Khay hệ thống còn chứa một số biểu tượng của các chương trình khác. Những chương trình này thường được quy định là khởi động cùng hệ điều hành Windows. Khi khởi động máy xong là các chương trình ấy tự động nhảy vào khay hệ thống, điều này cũng đồng nghĩa là nó đang trong trạng thái sẵn sàng phục vụ người dùng. Thường gặp nhất là bộ gõ tiếng Việt Unikey hoặc Vietkey.

Nếu bấm nút phải chuột trên một khoảng trống thuộc thanh Taskbar thì một menu xuất hiện. Bấm chọn Properties để gọi ra hộp Taskbar and Start Menu nghĩa là nơi quy định các thuộc tính cho việc hoạt động của thanh Taskbar và cách hiển thị của menu khi bấm vào nút Start.

+ Tại thẻ Taskbar có 6 ô, nếu đánh dấu vào ô nào rồi bấm OK thì sẽ có các tác dụng lần lượt như sau:

*Lock the taskbar: Khóa thanh task tại chỗ, không cho di chuyển thanh này đi các nơi khác như vừa nói trên.

*Auto-hide the Taskbar: Tự động ẩn thanh taskbar, chỉ khi đưa chuột đến thì nó mới hiện ra

*Keep the Taskbar on top of other windows: Luôn giữ cho Taskbar nổi trên những cửa sổ khác

*Show the quick launch: Hiển thị các biểu tượng của các chương trình thường dùng trên Taskbar để nhanh chóng gọi các chương trình ấy khi bấm chuột vào các biểu tượng này.

*Hide inactive icons: Cho ẩn đi những biểu tượng không hoạt động

+ Tại thẻ Start Menu: Nếu đánh dấu vào ô Start menu thì menu khi bấm vào nút Start sẽ trình bày theo phong cách của Windows XP, nó giúp người dùng nhanh chóng truy cập vào internet, email và các chương trình ưa thích khác.

Cũng có người quen dùng menu theo cách Windows cố điển thì đánh dấu vào ô Classic Start menu. Khi đánh dấu vào ô nào thì hình trên hộp sẽ hiển thị cách trình bày tương ứng.

Nếu bấm vào nút Customize có nghĩa là chúng ta muốn có thêm nhiều tùy biến khác, cho phép chúng ta thêm hoặc bớt, di chuyển, phân loại, sắp xếp trên Start menu.

Tạ Xuân Quan

  • Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 2 ngày 7/1/2008