Dịch vụ chia sẻ ngang hàng tại VN chập chững bước đầu

Nhu cầu xem và tải nhạc, phim… trong nước đang trở nên khá phổ biến, nhưng số người biết đến các chương trình chia sẻ đồng đẳng (peer to peer - P2P) vẫn còn tương đối ít.

Một thành viên trên diễn đàn TTVNOL cho rằng những ai thường xuyên tìm kiếm và tải phim trên Internet mà chưa hề dùng thử các dịch vụ này thì “nên xem xét lại”.

Torrent là một giao thức chia sẻ tài nguyên qua mạng ngang hàng, đồng thời nó còn được hiểu là tên chương trình P2P do lập trình viên Bram Cohen phát triển (BitTorrent).

Với phương thức download thông thường, dữ liệu được lưu trên máy chủ và người cần khai thác sẽ kết nối hệ thống của họ tới server đó để lấy tệp tin. Càng nhiều người tải, tốc độ download sẽ càng giảm do sự giới hạn về băng thông. Các file này có dung lượng nhỏ và thường không phải “hàng độc” bởi những tác phẩm kinh điển hoặc phim mới ra mắt hiếm khi được upload toàn bộ lên web do chúng quá lớn. Người sử dụng cũng có thể tải phần mềm, game hay những bộ phim lên đến hàng gigabyte thông qua các trang lưu trữ file như RapidShare hoặc MegaUpload. Tuy nhiên, những dịch vụ này sẽ xóa file nếu lâu ngày không có người tải.

Khi đó, dịch vụ torrent sẽ là lựa chọn khôn ngoan. Đầu tiên, hệ thống sẽ tạo tệp .torrent chứa thông tin miêu tả file muốn chia sẻ như kích thước các mảnh, chiều dài khóa, chiều dài tệp… và thông tin về máy tính cung cấp bản gốc của tệp (first seeder). Sau đó, các máy khách (client) kết nối với first seeder, đồng thời liên kết chéo với nhau tạo thành một quần thể (swarm).

Tệp tin được chia làm nhiều mảnh bằng nhau, thường là 1/4 megabyte, và các client sẽ hướng trực tiếp tới seeder để nhận một mảnh bất kỳ. Lúc này, máy khách sẽ được gọi là peer. Chúng tiếp tục tải dữ liệu từ first seeder, đồng thời kết nối với những máy khác để lấy về các mảnh mà chúng chưa có. Việc thống kê và xác định mảnh đã có và chưa có của một peer được thực hiện thông qua máy theo dõi tracker (trong nhiều trường hợp, tracker cũng đóng vai trò là first seeder). Nếu máy tính đã nhận đủ các mảnh và vẫn ở trong mạng, nó sẽ trở thành seeder chia sẻ dữ liệu cho các peer còn lại. Như thế, càng nhiều người tham gia tải file cùng lúc thì tốc độ download càng được cải thiện.

Đa phần người biết đến torrent tại Việt Nam là giới công nghệ thông tin, dân nghiền phim, game… hoặc những ai muốn tìm các tài liệu khó, có dung lượng gigabyte. Skywalkervn, thành viên trên trang bittat.com, cho hay dịch vụ torrent trong nước ít phát triển do phần lớn các seeder đều ở nước ngoài, cộng với cơ sở hạ tầng mạng chưa ổn định khiến thời gian và tốc độ tải xuống bị giảm đáng kể. Việc download một tệp tin chỉ vài trăm megabyte có thể mất đến 1-2 ngày trong khi số megabyte tải lên lại không thể kiểm soát được.

Ngoài ra, nguy cơ bị lộ thông tin cá nhân và nhiễm virus cũng là điều khó tránh do hệ thống của người sử dụng kết nối đến nhiều máy tính khác. Quan trọng hơn, việc phải bật máy 24/24 giờ để tải file làm nản lòng không ít người, nhất là giới sinh viên chưa đủ khả năng trả tiền điện, Internet và thậm chí không có máy tính riêng.

Các dịch vụ chia sẻ ‘made in Vietnam’

Cũng do hầu hết các seeder ở nước ngoài, việc tìm kiếm file tiếng Việt tương đối khó khăn. Những người có nhu cầu khai thác thông tin thường phải truy cập một số diễn đàn chuyên về download với hy vọng gặp được ai đó biết nơi chứa file mình cần, chẳng hạn phim có phụ đề hoặc thuyết minh tiếng Việt. Bên cạnh đó, họ có thể tham gia một số dịch vụ torrent trong nước xuất hiện khoảng một năm trở lại đây, được biết đến nhiều nhất là Bittat.com, Bitvn.net và Vietfiles.org. Ngoài ra, công cụ thiết lập cộng đồng online Zing Chat do VinaGame cung cấp cũng sử dụng mô hình P2P, cho phép gửi và nhận file không giới hạn dung lượng.

Là torrent tracker đầu tiên của Việt Nam, Bitvn đã đánh trúng nhu cầu chia sẻ cao của những người đang phải lang thang trên các site torrent nước ngoài có tốc độ download chậm, hoặc phải đáp ứng nhiều yêu cầu khó khăn để có thể duy trì tài khoản. Nguyên tắc hoạt động của Bitvn là một thành viên sẽ đưa nội dung lên đồng thời đóng vai trò seed, sau đó kêu gọi tinh thần tự giác seed lại của những người đã tải xong. Nhưng do không có cơ chế tính ratio để duy trì (tỷ lệ upload/download) nên việc seed lại không mấy khả thi.

Trong khi đó, Bittat là site torrent do một nhóm bạn trẻ đam mê công nghệ thành lập với mục đích tạo nơi chia sẻ những nội dung độc đáo, tốc độ nhanh và ổn định, như tải một bộ phim HD-720p dung lượng 4 GB chỉ trong một buổi sáng. Tuy chỉ mới xuất hiện đầu tháng 12/2007, Bittat đang chiếm ưu thế trong các dịch vụ torrent tại Việt Nam với số thành viên hơn 4.500 người, trung bình mỗi ngày có thêm 100 thành viên mới và có khoảng 60 thành viên online tại một thời điểm. Hiện site này không có quy định nào về ratio, do đó tỷ lệ leech (chỉ tải, không chia sẻ) cao hơn nhiều tỷ lệ seed.

Hiện nay, những dịch vụ trên vẫn chưa thực sự lớn mạnh, một phần do nội dung chưa phong phú và tính cộng đồng của người dùng Việt Nam không cao, ví dụ họ không chia sẻ tệp cho người khác sau khi đã tải xong hoặc cố tình điều chỉnh giới hạn upload.

“Nhìn chung, các site về torrent trong nước còn ít và khá vắng vẻ”, một đại diện của Bittat nhận xét. “Nhưng với nhu cầu tải và lưu trữ file của cư dân mạng đang ngày một cao, song song với việc giá ổ lưu trữ giảm đáng kể và sự xuất hiện của các thiết bị media center như TVix của Dvico Hàn Quốc, cộng đồng torrent Việt Nam nói riêng và trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói chung sẽ phát triển mạnh thời gian tới”.

Theo Hải Nguyên/VnExpress