Trong các năm qua, đã có hàng triệu chiếc công tơ cũ được Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) thay thế bằng công tơ điện tử có độ ổn định và chính xác cao.

Đây là một phần trong nhiều nỗ lực của quá trình hiện đại hóa ngành điện mà EVNNPC đang triển khai hiện nay.

Hành trình của chiếc công tơ điện tử

Vào năm 2012, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 1670/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển Lưới điện Thông minh tại Việt Nam. Đề án đặt ra mục tiêu hiện đại hóa ngành điện với 3 nội dung trọng tâm: nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện; phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, viễn thông; và thay thế công tơ cơ khí bằng công tơ điện tử điều khiển từ xa.

Thực hiện Quyết định của Thủ tướng và kế hoạch phát triển của Tập đoàn, EVNNPC đã bắt tay ngay vào việc thực hiện với bước đi quan trọng: thay thế công tơ cơ khí bằng công tơ điện tử. Ngay trong năm 2012, Tổng công ty đã cho lắp đặt 29.000 chiếc công tơ điện tử tại Hạ Long.

“Nhưng thực ra không cần phải đợi đến năm 2012 mà ngay từ năm 2004, EVNNPC đã cho triển khai thí điểm công tơ điện tử (loại 1 pha) với công nghệ đọc xa tại 4 tỉnh Nam Định, Yên Bái, Tuyên Quang và Hà Nam rồi”, ông Nguyễn Đức Mạnh, Phó Ban Kinh doanh EVNNPC cho biết.

Theo ông Mạnh, loại công tơ cơ khí cũ ban đầu sử dụng không có vấn đề gì, tuy nhiên, sau một thời gian sẽ có những trục trặc như sai số, không ổn định trong hoạt động. Những nhược điểm này sẽ được công tơ điện tử khắc phục hoàn toàn. Bởi xét về tính năng, công tơ điện tử đều tỏ ra vượt trội như ổn định lâu dài, rất nhạy bén, có khả năng cảnh báo (nếu đấu nối sai, có trục trặc)… Do đó, phát triển công tơ điện tử sẽ giúp giảm tổn thất điện năng, đảm bảo công bằng giữa người sử dụng và nhà cung cấp điện và trên hết là an toàn.

{keywords}

Năm 2014, EVNNPC tiếp tục cho phép nhập 200 nghìn công tơ điện tử đo xa, các đơn vị thành viên cũng nhập thêm 100 nghìn chiếc khác. Tính năng đo xa của các công tơ này khi đó còn sơ khai, sử dụng công nghệ HHU để truyền và đọc dữ liệu. Tuy vậy, nó cũng giúp công nhân điện lực không còn phải trèo cột đếm số hay đội gió đội mưa đi ghi dữ liệu, giảm thiểu tối đa rủi ro về người.

Tuy nhiên việc sử dụng đồng thời nhiều chủng loại công tơ điện tử đã dẫn đến sự không thống nhất giữa các địa phương, do đó, tháng 9/2014, Tập đoàn Điện lực yêu cầu tất cả các đơn vị phải thống nhất kỹ thuật, dùng một loại công tơ điện tử duy nhất hoặc nhiều loại nhưng phải tương thích với nhau về công nghệ.

Thực hiện theo chỉ thị này của EVN, EVNNPC đã tiến hành thao tác chuyển dần các công tơ sang công nghệ đo đếm tự động tập trung (AMR). Khoảng 400.000 công tơ mua mới trong năm 2016 cũng đều sử dụng công nghệ này.

Lợi cho cả người dùng lẫn ngành điện

“Dùng công tơ điện tử với công nghệ AMR thì công tác quản lý đo đếm rất tiện, vì tất cả dữ liệu của công tơ đều được truyền về trung tâm có thể đọc bất cứ lúc nào và khi nào. Ngoài ra nếu kết hợp với ứng dụng công nghệ thông tin nữa thì còn làm được nhiều thứ khác như đảo pha,cân pha, tính tổn thất, theo dõi biến động trên lưới, đọc nhu cầu phụ tải…”, ông Nguyễn Đức Mạnh nói.

Đại diện này cũng cho hay những công tơ điện tử này hoạt động rất chính xác và bền vững, ổn định. Với những công tơ điện tử mới sử dụng từ năm 2014 gần như không thấy hỏng hóc, sai số… Đặc biệt, nếu hệ thống điện trong nhà dân bị rò rỉ, gây thất thoát và tiềm ẩn mất an toàn, hệ thống cảnh báo trên công tơ sẽ hoạt động và người dân hoàn toàn có thể phát hiện bằng mắt thường. Đồng thời công tơ cũng gửi thông tin về hệ thống điều khiển của điện lực, nhờ đó giúp phát hiện kịp thời, giảm tổn thất điện năng cho cả khách hàng và ngành điện.

Sẽ hướng tới “điện tử hóa” toàn bộ công tơ

Nói về những kế hoạch trong năm tiếp theo, đại diện EVNNPC cho biết Tổng công ty sẽ vẫn tiếp tục thay thế các công tơ cơ khí cũ bằng công tơ điện tử để phục vụ tốt hơn nữa cho người dân.

“Tính đến nay trên địa bàn quản lý của Tổng công ty đã có hơn 1 triệu công tơ điện tử được lắp đặt. Mỗi năm EVNNPC phấn đấu lắp từ 500 – 600 nghìn công tơ mới, đến năm 2018 sẽ nâng số công tơ điện tử lên con số 2,8 triệu (tương đương 28% tổng số công tơ)”, đại diện EVNNPC cho biết.

Lý giải về lộ trình thực hiện này, đại diện EVNNPC cho hay việc thay thế công tơ điện tử không thể thực hiện dồn dập được bởi hiên vẫn còn rất nhiều công tơ cơ khí cũ còn đang sử dụng tốt. Trước mắt Tổng công ty sẽ thay thế ở các thành phố, thị xã, số công tơ cũ sẽ được đưa về nông thôn sử dụng, khi thay xong ở thành phố thì sẽ thay ở nông thôn.

Cùng với việc thay thế công tơ, EVNNPC cũng đang tiến hành song song hai hoạt động khác là xây dựng các trung tâm điều khiển xa và các trạm biến áp không người trực với nỗ lực hoàn thành mục tiêu hiện đại hóa ngành điện sớm nhất có thể.

Hải Long