- Một lần nữa, đề xuất về việc thành lập Hiệp hội Bưu chính Chuyển phát lại trở thành đề tài nóng trong Tọa đàm về “Mở cửa thị trường bưu chính chuyển phát: Cơ hội và Thách thức” do báo Bưu điện tổ chức sáng 03/5 tại Hà Nội.
Tọa đàm về “Mở cửa thị trường bưu chính chuyển phát: Cơ hội và Thách thức” do báo Bưu điện tổ chức sáng 03/5 tại Hà Nội.
 
Theo số liệu được công bố tại sự kiện, tính đến thời điểm này đã có 44 doanh nghiệp được cấp phép kinh doanh dịch vụ chuyển phát thư, 43 doanh nghiệp được xác nhận thông báo hoạt động kinh doanh dịch vụ chuyển phát. Ngoài ra còn khá nhiều doanh nghiệp đang hoạt động “chui”.  

Miếng bánh hấp dẫn

Với doanh thu tăng trưởng đều 15-20% mỗi năm và quy mô thị trường đạt 9100 tỷ (năm 2010), thị trường bưu chính chuyển phát VN được đánh giá là mảnh đất màu mỡ, còn nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, sức ép mà các doanh nghiệp trong nước đang phải đối mặt là cực kỳ lớn, bởi từ sau ngày 11/1/2012, theo cam kết với WTO, thị trường chuyển phát VN phải mở cửa hoàn toàn, cho phép các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài được tham gia kinh doanh dịch vụ mà không phải liên doanh với doanh nghiệp trong nước như trước.

Hiện tại, cả bốn ông lớn của làng chuyển phát thế giới là FedEX, UPS, TNT và DHL đều đã vào khai thác thị trường Việt Nam. Với tất cả kinh nghiệm, tiềm lực kinh tế và mạng lưới rộng khắp của họ thì các DN nội địa khó lòng cạnh tranh được nếu không liên kết với nhau và tìm ra đối sách chung phù hợp.

“Miếng bánh có to lên hay không thì chưa ai rõ, nhưng số lượng người ăn thì rõ ràng là nhiều lên”, đại diện VNPost so sánh.
Đó là chưa kể một kịch bản đã được nhiều chuyên gia dự đoán – thậm chí gọi thẳng là nguy cơ – trên thị trường bưu chính VN trong năm 2012. Đó là các DN nước ngoài sẽ tìm cách thôn tính, mua lại cổ phần của các DN trong nước đã cổ phần hóa. Tại thời điểm này, các hãng vận chuyển quốc tế đã thầu toàn bộ “đầu ra” nhưng chưa quá quan tâm đến thị trường chuyển phát nội địa. Tuy nhiên chắc chắn tình hình sẽ thay đổi sau khi thị trường mở cửa hoàn toàn.

Không thể thiếu Hiệp hội!

Ông Lương Ngọc Hải, Tổng Giám đốc ViettelPost  đã chỉ ra nhiều nguyên nhân khiến việc thành lập Hiệp hội Bưu chính Chuyển phát trở nên đặc biệt cần thiết: Thực tế hoạt động của các DN chuyển phát nội địa hiện nay là mạng lưới độc lập, vốn ít dẫn tới đầu tư không sâu, lãng phí tài nguyên xăng, xe, chậm thời gian giao hàng, giảm uy tín và hiệu quả kinh doanh không cao.

“Đối với vận chuyển liên tỉnh, DN tự mở tuyến thì xe luôn chạy trong tình trạng không đủ tải, gây lãng phí rất nhiều. Ấy thế nhưng khi đặt vấn đề hợp tác, chia sẻ mạng lưới thì DN nội địa lại chỉ thích liên doanh với DN nước ngoài chứ không thích bắt tay cùng DN trong nước”, ông Hải chỉ rõ. Có một thực tế không thể phủ nhận là các DN nội luôn giữ tâm lý dè chừng nhau và chủ yếu cạnh tranh bằng cách giảm giá hết cỡ dịch vụ chứ không nghĩ đến các giải pháp bền vững khác. Khi giá xăng tăng, các chi phí đầu vào tăng, DN muốn tăng cước thì lại phải ngó nhau, không dám tăng vì sợ đối thủ giữ nguyên giá thì “mất khách”.

Ông Hải tin rằng, sự ra đời của Hiệp hội sẽ giúp tháo gỡ được những khúc mắc này. Hiệp hội sẽ ấn định giá sàn để các DN có thể phản ứng, thay đổi giá nhanh, chủ động theo biến động của thị trường. Kênh thông tin giữa các DN chuyển phát cũng tốt hơn nên chấm dứt được tình trạng nhiều khách hàng chây ỳ công nợ, lợi dụng sự cạnh tranh giữa các hãng chuyển phát để “chạy” từ hãng này sang hãng khác. Hiệp hội cũng sẽ giúp thúc đẩy việc hợp tác sử dụng chung hạ tầng, điều mà thị trường viễn thông đã làm được.

“Chỉ tính riêng tuyến chuyển phát Hà Nội – Hải Phòng của Viettel Post đã tốn tới 2 tỷ tiền xăng mỗi tháng. Nếu nhân con số này với tất cả các hãng nội địa đang cùng khai thác tuyến Hà Nội – Hải Phòng, chúng ta sẽ tốn cả trăm tỷ trong khi hoàn toàn có thể tiết kiệm được số tiền đáng kể nếu chia sẻ mạng lưới”, ông Hải nêu thí dụ.  

Cần có lộ trình

Đồng tình với quan điểm của ViettelPost, đại diện của VNPost cũng đề xuất Bộ TT&TT sớm thành lập Hiệp hội. Vị này đặt vấn đề là nếu các nhà khai thác quốc tế cũng yêu cầu tham gia Hiệp hội thì chúng ta phải ứng xử ra sao. “Ta không thể không cho họ tham gia, vì WTO đã quy định rõ. Nhưng nên chăng, các DN nội địa nên bắt tay trước, thành lập mối quan hệ chặt chẽ trước rồi ở giai đoạn hai mới để DN quốc tế nhập hội”.

Một yêu cầu quan trọng đặt ra với Hiệp hội này, theo đại diện các doanh nghiệp, là phải hoạt động có thực chất, tránh lập ra theo kiểu “hình thức”. Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng phải hài hòa được lợi ích của các doanh nghiệp thành viên. “Nếu chính sách chỉ tập trung vào mỗi DN to hoặc nhỏ thì sớm muộn gì cũng sẽ tan rã”.

Phát biểu tại cuộc Tọa đàm, Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Thành Hưng cho biết quan điểm của Bộ là rất ủng hộ việc thành lập Hiệp hội. Tuy nhiên, Thứ trưởng Hưng khẳng định, việc này phải có lộ trình và được thực hiện dần từng bước. Các doanh nghiệp cần xem xét kỹ các khung pháp lý trước khi thành lập, đồng thời cần cân nhắc, thống nhất ý kiến, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thành lập Ban vận động.

  • Trọng Cầm