Startup Viet.jpg
Nhiều doanh nghiệp startup Việt muốn tìm kiếm nguồn vốn từ các nhà đầu tư là doanh nghiệp lớn ở khu vực Đông Nam Á và chinh phục thị trường khu vực. Ảnh: N.M.

>> Mô hình Silicon Valley giúp DN Việt Nam tiếp cận vốn đầu tư mạo hiểm / Đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực CNTT-TT: Vẫn còn nhiều quan ngại / Đại học FPT hợp tác cùng VCCI dạy sinh viên khởi nghiệp

Gia tăng thương vụ "rót" vốn

Nếu chỉ theo dõi thông tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng thì có cảm giác trong 1 - 2 năm qua, các quỹ đầu tư nước ngoài cho CNTT-TT ở Việt Nam đã rút hết. Tuy nhiên, theo ông Phạm Minh Tuấn, Chủ tịch TOPICA Education Group, trên thực tế, số lượng thương vụ đầu tư cho ngành công nghệ đang tăng mạnh. Cả giai đoạn từ 2004 - 2011, mỗi năm chỉ có khoảng 10 thương vụ được tiến hành, thế nhưng riêng 9 tháng đầu năm 2013 đã có 18 thương vụ được thực hiện, ước tính cả năm có 25 - 26 thương vụ. Các nhà đầu tư không chỉ là các quỹ đầu tư mạo hiểm như IDG Ventures, Vina Capital… mà gồm nhiều doanh nghiệp lớn của Mỹ, Nhật Bản, Đức, Nga… muốn mở rộng “lãnh địa” kinh doanh. Tính riêng trong 18 tháng qua đã có 7 thương vụ đầu tư được thực hiện bởi nhà đầu tư Nhật Bản, 7 thương vụ của nhà đầu tư châu Âu và 7 thương vụ của nhà đầu tư Mỹ.

Những thương vụ "đình đám" nhất mới đây là Navigos - chủ sở hữu website cung cấp dịch vụ việc làm trực tuyến lớn nhất Việt Nam VietnamWorks bán 90% cổ phần cho nhà đầu tư Nhật Bản (Công ty en-Japan), ước tính giá trị thương vụ này khoảng 22 triệu USD (460 tỷ đồng); Công ty Cổ phần Ngân lượng bán 50% cổ phần cho MOL Access Portal Sdn. Bhd (công ty thanh toán trực tuyến lớn có trụ sở ở Malaysia)...

Cũng theo phân tích của ông Phạm Minh Tuấn, có 3 loại startup Việt đang nhắm tới chuyện “gọi” vốn ngoại để chinh phục thị trường quốc tế. Một là, các doanh nghiệp đang làm ăn tốt ở trong nước, thừa thắng xông lên chiếm thị trường Đông Nam Á, chẳng hạn như Apota, sau khi có 9,5 triệu khách hàng đã mở chi nhánh tại Singapore để mở rộng quy mô khách hàng ra khu vực và thế giới. Hai là, phải “mở đường máu” ra nước ngoài để tìm đường sống sót khi thị trường trong nước quá “bí”, ví dụ như OSS/TruePlus (Giày tốt). Ba là, vừa ra đời đã “gọi” vốn nước ngoài để hướng ra thị trường quốc tế, chẳng hạn như Công ty Greeengar từ khi thành lập đã có 1/2 đội ngũ nhân lực ở TP.HCM và một nửa còn lại hoạt động ở Silicon Valley.

Đâu là "địa chỉ đỏ" cho startup Việt?

Với kinh nghiệm hoạt động ở quốc đảo Singapore thời gian qua, ông Phạm Minh Tuấn “mách nước” cho các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam biết rằng đây là một “địa chỉ đỏ” mà doanh nghiệp startup nên nghiên cứu để khai thác. Theo ông Tuấn: “Dân số Singapore ít nên thị trường nội địa hạn chế khiến các doanh nghiệp, nhà đầu tư khó giải ngân, buộc phải tìm ra thị trường nước ngoài. Singapore ở rất gần Việt Nam, có rất nhiều quỹ, nhiều tiền đầu tư sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp startup nhưng “rón rén” chưa dám vào Việt Nam vì sợ rủi ro, chỉ chờ doanh nghiệp nước ngoài đến “gọi” vốn với điều kiện phải mở văn phòng đại diện tại quốc đảo này. Nhìn chung startup Việt không thiếu cơ hội để nhận tiền đầu tư vì 50.000 - 100.000 USD không phải câu chuyện quá lớn đối với các nhà đầu tư Singapore”.

“Sau khi lấy được tiền từ quỹ đầu tư của Singapore, để nhanh chóng phát triển kinh doanh và hồi vốn đúng hạn cho nhà đầu tư, doanh nghiệp startup nên nghĩ đến chuyện “đánh thẳng” vào thị trường Indonesia ở những mảng kinh doanh dịch vụ nhạc chuông, nhạc chờ, thương mại điện tử,… bởi quốc gia này nhiều năm qua đang đi sau Việt Nam về công nghệ, số lượng người biết lập trình chưa nhiều”, ông Tuấn gợi ý thêm.

Đồng quan điểm cho rằng doanh nghiệp khởi nghiệp nên mang các sản phẩm, ứng dụng sang Indonesia để “kiếm tiền”, ông Nguyễn Khánh Trình, Tổng Giám đốc Clever Ads gợi ý một số mảng kinh doanh còn nhiều tiềm năng khai thác ở Indonesia gồm thương mại điện tử, trò chơi (game), cổng thanh toán (payment gateway), nội dung giáo dục trực tuyến (education online),…

Về chuyện “gọi” vốn ngoại, ông Nguyễn Khánh Trình cũng khẳng định trên thế giới vẫn còn rất nhiều người “thừa tiền”, sẵn sàng mua thương vụ trị giá 1 - 3 triệu USD dễ dàng như mua cốc bia. Ví dụ như ông chủ Softbank (Nhật Bản), người giàu nhất thế giới năm 2007 với tổng tài sản lên tới hơn 70 tỷ USD, vừa chi 1,5 tỷ USD để mua một công ty làm game.

“Việc đầu tiên mà các doanh nghiệp startup Việt phải làm là phát triển thật tốt sản phẩm của mình rồi mới nghĩ đến chuyện tìm nhà đầu tư. Nếu nghĩ đến tiền của các nhà đầu tư quá sớm thì sẽ thất bại”, ông Nguyễn Khánh Trình chia sẻ kinh nghiệm.