Cuối năm 2011, LB Nga chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Theo cam kết của Nga về lộ trình giảm thuế nhập khẩu, trong vòng 3 - 4 năm tới, một số mặt hàng xuất khẩu của VN vào LB Nga sẽ có mức thuế nhập khẩu thấp hơn từ 30% đến 50% so với mức hiện hành, hàng hóa VN đang đứng trước cơ hội chiếm thị phần xứng đáng hơn trên thị trường Nga.
 
Giao thương Việt - Nga: Tiềm năng có, khó khăn vẫn nhiều

Năm 2011, kim ngạch thương mại Việt-Nga đạt 2,12 tỷ USD, trong đó, xuất khẩu đạt 1,38 tỷ USD, tăng 66,2% so với năm 2010 và trở thành năm đầu tiên Việt Nam xuất siêu sang thị trường Nga.
 
Theo các chuyên gia kinh tế, Liên Bang Nga là một thị trường đầy tiềm năng đối với các doanh nghiệp Việt Nam (DNVN). Việt Nam xuất sang Nga những mặt hàng phục vụ tiêu dùng như gạo, hạt tiêu, cà phê, cao su, thủy hải sản, hàng thủ công mỹ nghệ, đồ gỗ, giày dép, may mặc và nhập khẩu từ Nga những mặt hàng phục vụ sản xuất như xăng dầu, sắt thép, phân bón, thiết bị máy móc, phụ tùng... Danh mục các hàng hóa xuất khẩu của mỗi nước không có tính cạnh tranh mà có tính bổ trợ cho nhau, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng thiết yếu của mỗi nước.

Trung tâm Văn hóa, Thương mại và Khách sạn Hà Nội - Mátxcơva
Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam, thị trường Nga tuy tiềm năng nhưng hiện cũng tồn tại không ít khó khăn. Trong đó, những khó khăn lớn nhất là thủ tục thanh toán không thuận lợi, thiếu hụt thông tin nghiên cứu sâu về thị trường...
 
Ngoài ra, theo ông Phạm Gia Túc (Phó chủ tịch VCCI), DNVN xuất khẩu hàng hóa vào Nga hiện nay hầu như không có đầu mối giao dịch thương mại tập trung, ổn định; số lượng doanh nghiệp có văn phòng đại diện hay chi nhánh tại Nga là rất ít vì vậy khó có thể thường xuyên theo dõi và nắm vững những biến đổi, nhu cầu của người tiêu dùng để kịp thời có những điều chỉnh và chiến lược phù hợp. Bên cạnh đó, ông Túc cho biết, việc áp dụng các hàng rào thuế quan và phi thuế quan của Nga còn khá phổ biến và khó dự báo, nhất là đối với mặt hàng xuất khẩu về nông, thủy hải sản. Việc thâm nhập thị trường này của DNVN cũng vấp phải sự cạnh tranh gay gắt của các quốc gia khác.

Diễn đàn tháo gỡ khó khăn cho DN Việt

Theo các chuyên gia kinh tế, để mở rộng cánh cửa vào Nga cho hàng Việt Nam, ngoài các giải pháp mang tính chiến lược như hoàn thiện các thủ tục phức tạp về hải quan, thanh toán xuất nhập khẩu…, tiến tới xóa bỏ các rào cản thương mại, các DNVN nên mạnh dạn thành lập các văn phòng đại diện, các văn phòng trưng bày, giới thiệu sản phẩm tại Nga.
 

Hội thảo xúc tiến thương mại Việt - Nga lần 1 tại Mátxcơva tháng 10/2011
Về vấn đề này, ông Hà Văn Quế, GĐ Sở ngoại vụ Hà Nội cho biết, sắp tới tại Hà Nội diễn ra hội thảo Xúc tiến đầu tư thương mại Hà Nội – Mátxcơva. “Hội thảo sẽ góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ, hữu nghị, hợp tác giữa hai thành phố; đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, thương mại và tăng cường hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa vào Liên bang Nga; đây là cơ hội để chính quyền thành phố Hà Nội và các doanh nghiệp hai bên có điều kiện trao đổi về những định hướng phát triển, cơ chế chính sách nhằm thu hút các nguồn vốn đầu tư vào Hà Nội”.

Cũng tại hội thảo này, những vấn đề khó khăn của doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam sang LB Nga sẽ được đưa ra thảo luận và tìm cách tháo gỡ với sự có mặt của đại diện Bộ Ngoại giao, Bộ Công thương, Bộ Kế hoạch đầu tư, Bộ trưởng Liên minh Hải quan Nga –Belarus – Kazakhstan, Lãnh đạo Phòng đăng ký Quốc gia trực thuộc Bộ Tư Pháp LB Nga, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Lãnh đạo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các hiệp hội, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam, v.v...

Hội thảo xúc tiến đầu tư thương mại Việt – Nga được tổ chức nhằm tạo ra cơ hội gặp gỡ giữa đại diện các Bộ, Ban, Ngành có liên quan với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam để cùng nhau thảo luận, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn, qua đó đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu hàng hóa sang LB Nga. Tham dự hội thảo ngoài đại diện các cơ quan chức năng của Việt Nam, sẽ có đại diện các doanh nghiệp Việt Nam, các doanh nghiệp của người Việt Nam tại LB Nga và các doanh nghiệp Nga. Bên cạnh những bài phát biểu của các cơ quan chức năng, sẽ có những tham luận về một số chính sách dành cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam tại thị trường Nga như:
· Bộ trưởng Thương mại Ủy ban Kinh tế Á-Âu tham luận về chính sách của Liên minh hải quan Nga –Belarus – Kazakhstan đối với các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Liên minh;
· Chủ tịch Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Trần Bắc Hà tham luận về chính sách hỗ trợ tín dụng cho xuất khẩu, cũng như cho khách hàng mua văn phòng, showroom tại dự án Trung tâm Văn hóa Thương mại và Khách sạn Hà Nội - Mátxcơva, trị giá 100 triệu USD;
· Lãnh đạo Phòng đăng ký Quốc gia trực thuộc Bộ Tư Pháp LB Nga tham luận về các vấn đề liên quan đến đăng ký, thành lập và tổ chức hoạt động của văn phòng đại diện, chi nhánh các pháp nhân nước ngoài tại LB Nga;

Ngọc Minh