Đói lay lắt trên miền núi cao

Đang là mùa đói tháng ba, mùa này ở trên núi dư thừa nắng gió, sương mù và giá rét. Khổ nỗi, những thứ đó chẳng làm vơi đi cái đói đang quằn quại trên nhiều gương mặt người trong những ngôi nhà ẩm thấp ở miền núi cao

Đang là mùa đói tháng ba, các cụ xưa có câu "Tháng tám đói qua, tháng ba đói kiệt". Mùa này ở trên núi dư thừa nắng gió, sương mù và giá rét. Khổ nỗi, những thứ đó chẳng làm vơi đi cái đói đang quằn quại trên nhiều gương mặt người trong những ngôi nhà ẩm thấp và tăm tối trên khắp các miền núi cao, khiến cho tháng ba ở đây như dài vô tận…

Dân vùng cao xứ Thanh đề nghị cứu đói

Nhiều nông dân xứ Thanh lại đối mặt với cái đói. Toàn tỉnh Thanh Hóa hiện có 12 huyện với 66.537 nhân khẩu đang thiếu lương thực. Ước tính, số gạo cần được cứu tế cho đồng bào thiếu đói là 1.522 tấn.

Bà Phạm Thị Hoa - PCT UBND huyện miền núi Quan Hóa vừa có công văn hỏa tốc gửi Chủ tịch UBND tỉnh về việc đề nghị được cứu đói cho nhân dân trong thời kỳ giáp hạt tháng 3. Công văn này cho biết, toàn huyện hiện có 18 xã, thị trấn có số hộ đói đến mức báo động đỏ với tổng số 922 hộ (4.610 nhân khẩu). Trước tình hình cấp bách người dân hết gạo ăn, các loại lương thực khác như khoai, sắn, ngô cũng đang cạn kiệt dần nên lãnh đạo huyện Quan Hóa đề nghị tỉnh cứu tế cho nhân dân 207.450 kg gạo trong thời gian 3 tháng với 1 khẩu 15kg/tháng.

Đói đến nỗi anh Kiếp phải đếm từng củ sắn trên gác bếp để phân chia cho 4 miệng ăn được 3-5 ngày tới.
Theo PCT Phạm Thị Hoa thì tình hình đói của nhân dân vượt quá khả năng cứu tế của huyện nên rất cần sự cứu trợ của tỉnh. Tuy nhiên, đã sau 10 ngày, hiện công văn này chưa nhận được phúc đáp từ phía cấp trên, đồng nghĩa cái đói của đồng bào cứ thế kéo dài thêm.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng đói kéo dài thời gian qua là do người dân ở đây thiếu đất sản xuất để có thể tự túc lương thực. Như xã Thanh Xuân có gần 8 ngàn ha đất tự nhiên nhưng chỉ có 30ha đất nông nghiệp. Vậy thì rất khó để đảm bảo nguồn lương thực cho 2.450 nhân khẩu trong xã hiện nay.

Bên cạnh đó là địa hình phức tạp, đường sá đi lại khó khăn, dân trí thấp, con em ít được học văn hóa và học nghề vì hoàn cảnh gia đình khó khăn; thêm vào đó là đẻ nhiều đã khiến cho cuộc sống của đồng bào nơi rẻo cao này khó khăn chồng chất.

Bản Tân Sơn, xã Thanh Xuân, huyện Quan Hóa cách TP.Thanh Hóa gần 200km, Trưởng bản Cập tâm sự: "Đất ít, đá nhiều đã hạn chế rất lớn đến phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống của đồng bào. Cả bản có 57/138 hộ đói nghèo và riêng thời điểm này có 30 hộ đói lay lắt không thể kiếm đâu ra lương thực mà ăn".

Nhà anh Phạm Bá Kiếp, 45 tuổi được cho là khó khăn nhất hiện nay của bản trong căn nhà tuềnh toàng, rách nát. Bố con anh Kiếp đang chuẩn bị bữa tối bằng việc lấy sắn trên gác bếp xuống để nấu. Anh Kiếp cho hay: “Nhà có 4 người mà sắn không còn nhiều nên phải tính xem còn bao nhiêu củ để chia cho từng người trong mấy bữa ăn”.

Theo lời anh Kiếp thì mỗi bữa, một người chỉ được một củ sắn luộc mà thôi. Nếu như vậy thì chừng ấy sắn trên gác bếp của nhà anh may chỉ đủ kéo dài 3-5 ngày nữa là cùng.

Từ nay đến tháng 9 ăn bằng gì?

Tả Thàng là một trong những xã nghèo nhất huyện Mường Khương (Lào Cai), nằm chênh vênh trên ngọn nguồn của dòng sông Chảy. Trừ mấy tháng mùa mưa hầu như quanh năm Tả Thàng vật vã trong khô khát.

Chủ tịch xã Ma Phứ lắc đầu bảo: Tả Thàng có 3.104 ha, nhưng toàn đồi núi lại thiếu nguồn nước nên chỉ có 30 ha ruộng cấy một vụ, ngô có 286 ha cũng chỉ trồng một vụ thôi. Trên này khô khát lắm, bây giờ chỉ phát cỏ chờ đến tháng tư, tháng năm khi trời có mưa mới làm được đất, gieo được ngô. Năm nay nhuận hai tháng tư, nên khả năng mưa muộn. Cấy muộn thì năng suất thấp, thiếu đói là chắc rồi…

Xã Tả Thàng chỉ có 9 thôn, với 413 hộ thì có tới 309 hộ nghèo, thiếu đói từ 2-3 tháng, trong số đó có khoảng 10% đói triền miên phải chạy ăn từng bữa quanh năm. Sống ở trên núi cao dốc dựng đứng tựa mặt ngựa, mưa xuống đều trôi tuột xuống sông Chảy, những thửa ruộng chiều ngang đám nào rộng nhất thì trải vừa cái chiếu, còn lại chỉ vừa một đường bừa. Đất gan gà cây lúa loi thoi như cỏ may, đám nào gần nhà thì được bón phân chuồng, đám nào xa nhà dốc cao thì bón phân hoá học, cũng chỉ bón "làm thuốc", chứ mấy nhà có tiền để mua phân?

Nơi này người dân ăn mèn mén quanh năm, nhiều hộ không có đủ ngô ăn. Không chỉ thiếu ăn mà còn thiếu nước sinh hoạt, nước sông Chảy xanh ngằn ngặt dưới chân núi nhưng người dân không thể xuống đó múc được, vì dốc cao dựng đứng không có đường xuống.

Nhà cán bộ văn phòng Lý Văn Phìn chỉ cách trụ sở UBND xã mấy trăm mét, xập xệ chả hơn gì chiếc lều vịt, mái thấp lè tè.  Trong ngôi nhà trống rỗng, chỉ còn một bao lúa đã vơi quá nửa, số thóc ấy chắc chỉ đủ ăn dăm bảy ngày nữa. Từ nay cho đến tháng chín mới tới vụ ngô, còn bảy tháng nữa không hiểu họ kiếm cái gì ăn?

Đói ở bản tái định cư

Bản Pắc Khoa tựa lưng vào núi Khỉ nhìn ra cánh đồng xã Phúc Khoa (Tân Uyên, Lai Châu) có 52 hộ, 306 khẩu. Đây là bản tái định cư của người Khơ Mú mới di chuyển khỏi lòng hồ thuỷ điện Bản Chát từ ngày 18/2/2011. Nhìn những ngôi nhà mới dựng khá khang trang thì khó tin rằng cuộc sống của người dân nơi đây đang phải đối mặt với cái đói rạc dài chưa từng thấy.

Bản vắng tanh, Trưởng bản Lò Văn Chô cho hay, làm gì đã có ruộng, mọi người rủ nhau đi làm thuê cả rồi. Người đi hái chè, người đi phụ hồ xây dựng, ở đâu có ai thuê thì đi. Mọi nhà trong bản đều đang đói, chỉ có khoảng chục nhà còn thóc ăn…

Trưởng bản Chô cho hay, tháng 9/2011 bản được hỗ trợ lương thực đợt 3, nhà anh có 4 khẩu được lĩnh 13,288 triệu. Số tiền ấy đã đong gạo ăn hết từ lâu rồi, số thóc còn lại gia đình anh dùng tiền đền bù hoa màu, vật dụng kiến trúc để mua dự trữ. Nhiều gia đình đến Tết Nhâm Thìn không còn hạt gạo nào ăn, huyện cho tạm ứng một ít gạo để bà con ăn Tết, đến nay nhiều nhà không còn hạt gạo nào.

Không cần giở sổ Lò Văn Chô kể vanh vách những gia đình như: Lò Văn Phớ có 8 khẩu, Lò Văn Phom 8 khẩu, Hoàng Văn Nhứng 5 khẩu, Lò Văn Tèn 8 khẩu… giờ đang đói lắm, phải chạy ăn từng bữa. Sắn cũng không có mà ăn, ở bản cũ thì còn có sắn nên cũng đỡ. Còn ở nơi tái định cư ruộng nương chưa có, chả biết làm gì để sống.

Đói nghèo truyền kiếp

Bản Nà Lại của người Khơ Mú xã Phúc Khoa, huyện Tân Uyên (Lai Châu) đã nghèo đến mấy chục năm nay rồi. Trưởng bản Lò Văn Chang nghe hỏi chuyện đói liền chia sẻ, những người dân ở đây đi làm thuê cả. Bản Nà Lại có 101 hộ năm 2011 có 61 hộ nghèo đói, năm 2012 phấn đấu rút xuống còn 45 hộ.

Trong số hộ nghèo ấy có khoảng hơn chục hộ đói, họ đói lắm, đói quanh năm như gia đình ông Lò Văn Inh, Hoàng Văn Mia, Hoàng Văn Đì, Vàng Văn Phà, Phan Văn Trình...

 Những đứa trẻ bản Nà Lại trong mùa đói
Trong số những hộ đói ấy có ba bố con ông Hoàng Văn Mia, Vàng Văn Phà đói truyền kiếp, những hộ này đều không có ruộng nương, quanh năm suốt tháng họ đi làm thuê kiếm ăn. Bữa ăn gia truyền bao năm nay là nướng lá khoai bon giã nhuyễn, chỉ khi nào vợ ông đi hái chè có tiền mới đong được gạo.

Đứa con trai và con rể ông là Hoàng Văn Đì và Phan Văn Trình bị người ta lừa bán vào bãi vàng tận Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên, sau mấy tháng đội đất chui hầm tưởng chết, may mà chúng đã trốn được về không thì đã bỏ xác từ lâu rồi, chúng cũng chẳng có gì để giúp vợ chồng ông cả. Thành ra cả bố lẫn con quanh năm đói khát...

Không chỉ người dân Nà Lại đói vì thiếu đất sản xuất do đẻ vô tội vạ, ngay cả huyện Mù Cang Chải (Yên Bái) nơi đất rộng người thưa, nhưng do toàn đồi núi, dốc dựng ngược hiện nay cũng đang trong giai đoạn "khủng hoảng" thiếu đất. Xã La Pán Tẩn có 621 hộ, năm 2011 có 85,98 hộ nghèo, sang năm 2012 do tách hộ nên số hộ nghèo tăng lên 92,96%. Nhìn vào con số ấy mà khiếp, gần như cả xã nghèo đói, sự nghèo đói ngày một tăng mà không biết bao giờ mới dừng.

(Tổng hợp từ báo Nông nghiệp VN)

tin nổi bật

Cổng chào mừng năm mới ở Nha Trang bị sập

Cổng chào cao chừng 5m nằm trên đường Trần Phú, giáp biển TP Nha Trang (Khánh Hòa) bị đổ sập, khiến người đi đường hoảng loạn.

Nam sinh lớp 9 nhảy cầu Chương Dương tự tử

Cơ quan chức năng quận Long Biên và gia đình nam sinh nhảy cầu Chương Dương xuống sông Hồng tự tử vẫn đang nỗ lực tìm kiếm nạn nhân.

Thủ tướng: Khẩn trương tập trung vào công việc sau kỳ nghỉ Tết

Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương, tổ chức, đơn vị ngay sau kỳ nghỉ Tết phải khẩn trương, tập trung vào công việc, không để chậm trễ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, các hoạt động kinh tế-xã hội...

Hải Phòng khởi công đường Đỗ Mười kéo dài

Dự án này được xây dựng nhằm nâng cao năng lực thông hành, kết nối trung tâm thành phố với huyện Thủy Nguyên, góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng đồng thời tạo không gian mới phát triển đô thị.

Thủ tướng bổ nhiệm Chính ủy Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng

Ngày 27/1, Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ nhiệm Chính ủy Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng, Bộ Quốc phòng.

Du khách chen chân lên chùa Tam Chúc ngày mùng 6 Tết

Ngày 27/1 (mùng 6 Tết), hàng vạn du khách đổ về chùa Tam Chúc (Hà Nam) tham quan, chiêm bái khiến mọi ngả đường lên chùa đều trong tình trạng chen chân.

Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân: Sớm đưa Mê Linh lên TP trực thuộc Thủ đô

Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đề nghị TP Hà Nội xây dựng huyện Mê Linh phát triển nhanh, toàn diện, sớm trở thành thành phố trực thuộc Thủ đô.

Chật vật lên động Hương Tích trong ngày khai hội chùa Hương

Ngày khai mạc Lễ hội chùa Hương Xuân Quý Mão 2023, lượng người đổ về động Hương Tích rất đông, các lối lên xuống đều chật cứng.

Phiên chợ bị ném cà chua vào người càng nhiều càng may ở Thanh Hóa

Sáng sớm mùng 6 Tết, hàng nghìn người dân đổ về chợ Chuộng tại xã Đông Hoàng, huyện Đông Sơn (Thanh Hóa) để tham gia ném cà chua lấy may.

Công an triệu tập người đàn ông chửi bới tại chốt đo nồng độ cồn

Người đàn ông lớn tiếng chửi bới tại chốt kiểm soát nồng độ cồn tối mùng 2 Tết đã bị cảnh sát triệu tập đến làm việc.

Lấy lý do đi khai xuân, tài xế xin bỏ qua vi phạm nồng độ cồn

Khi bị lực lượng CSGT phát hiện vi phạm nồng độ cồn, nhiều tài xế lấy lý do đi khai xuân đầu năm để xin bỏ qua vi phạm.

Nhảy bổ trước mặt cảnh sát cướp trầu cau lấy may đầu năm

Khi kiệu rước trầu cau được đưa tới đền Mẫu, nhiều thanh niên đã nhảy bổ vào cướp với quan niệm lấy lộc đầu năm, dù lực lượng an ninh ra sức ngăn cản. Hình ảnh tại Lễ hội đền Gióng (Sóc Sơn, Hà Nội).

Nghìn du khách đội mưa viếng chùa Hương Tích, xoa tượng hổ cầu hết bệnh

Dù thời tiết bất lợi nhưng hàng nghìn du khách thập phương đội mưa đến chùa Hương Tích (Can Lộc, Hà Tĩnh) thăm quan, thắp hương cầu bình an. Nhiều người dân xức dầu lên "thần hổ", xoa lên người mình để cầu hết bệnh.

Thủ tướng: Đường Vành đai 4 tạo ra không gian phát triển mới cho Hà Nội

Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, với tuyến đường Vành đai 4, ngoài việc giải tỏa lưu lượng ô tô đi qua trung tâm, còn tạo ra không gian phát triển mới cho TP Hà Nội.

Ngày đầu làm việc, ô tô xếp hàng kín các trung tâm đăng kiểm ở Hà Nội

Ngay trong sáng làm việc đầu tiên của năm mới, ô tô đã phải xếp hàng dài ở các trung tâm đăng kiểm chờ tới lượt vào kiểm định.