Ở thời điểm hiện tại, giáo dục từ xa (Distance education – DE) châu Á đang trong giai đoạn quyết định. Các nước châu Á phải lựa chọn liệu có nên theo chân các nước phương Tây – tức tăng cường đầu tư vào các phương pháp giáo dục điện tử (e-learning), hay tự tìm con đường riêng phù hợp với khu vực. Giáo sư Motlik cho rằng e-learning không phải là con đường tốt nhất đối với giáo dục từ xa ở châu Á. Trung Quốc và Hàn Quốc, hai trong số những quốc gia phát triển nhất châu lục, đã báo cáo việc thực thi phương pháp e-learning và gặp nhiều khó khăn, chẳng hạn như thiếu sự giám sát các khóa học, thiếu sự phản hồi của sinh viên, thiết kế bài học nghèo nàn, khả năng đào tạo, giảng dạy của giáo viên kém, thiếu công nghệ cần thiết, thiếu Internet, chi phí cao và thiếu sự tin cậy trong các bằng cấp trực tuyến nói chung.
SMS – công cụ học tập hiệu quả, hứng thú
Việc sử dụng ĐTDĐ trong giáo dục tại châu Á đã tăng lên trong mấy năm qua. Thuật ngữ “m-learning” (mobile learning – học di động) đã có mặt trong hầu hết các chiến lược và quá trình học tập nhờ công nghệ không dây. Các sinh viên tại Viện Công nghệ của King Mongkut ở Bắc Bangkok đã dùng ĐTDĐ để tham gia bài thi, và hơn 90% các học sinh sở hữu ĐTDĐ. Các sinh viên gửi tin nhắn SMS đến một số điện thoại được nhà trường đưa cho để trả lời các câu hỏi hiện trên màn hình máy chiếu. Trong khi đó, ĐTDĐ cũng được dùng rộng rãi tại Nhật Bản để giảng dạy môn tiếng Anh. Các khảo sát cho thấy ĐTDĐ ở Nhật đã vượt qua PC với tỷ lệ 5-1, và 43% học sinh Nhật dùng máy tính để gửi email, nhưng có tới 99% dùng ĐTDĐ để trao đổi email. Liên quan đến SMS, các nhà nghiên cứu cho rằng SMS cần một cấu trúc câu ngắn gọn, rõ ràng và súc tích. Từ đó, họ cho rằng các tài liệu học trên Internet cũng nên được soạn thảo thành những trang nhỏ có thể đọc dễ dàng trên màn hình ĐTDĐ. Khảo sát cho thấy khi các bài học từ vựng tiếng Anh được thiết lập trên ĐTDĐ, tận dụng chức năng SMS và email của “dế”, phản ứng của học sinh rất tích cực. 71% học sinh thích tiếp nhận bài học trên ĐTDĐ hơn trên PC; 93% nhận thấy ĐTDĐ rất có giá trị trong giảng dạy; 89% muốn tiếp tục dùng ĐTDĐ vì mục đích học tập. Kết quả học tập cũng rất khả quan, trung bình học sinh nhớ được 6,5 từ tiếng Anh khi dùng biện pháp SMS, trong khi họ chỉ nhớ được 3 từ khi học bằng PC.
Gần đây, các nhà nghiên cứu đã quan sát thấy việc ứng dụng ĐTDĐ trong giáo dục ở Philipin ngày càng tăng nhanh. Theo họ, chính chi phí dùng ĐTDĐ giảm, các chức năng tăng lên, đã khiến hầu hết sinh viên, học sinh ở Philipin đều có ĐTDĐ. Trường Đại học Mở của Philipin (Philippines Open University) đã có những khóa học di động chính thức bằng SMS ở môn học tiếng Anh, toán học và các môn khoa học. Hiện họ đang thảo luận để phát triển những khóa học ngoại khóa bằng SMS. 80% các sinh viên chào đón ý tưởng học qua SMS. Mặc dù chi phí một tin nhắn SMS cho khóa học ngoại khóa đắt hơn một tin nhắn SMS thông thường, song 81% sinh viên nói “họ sẽ chọn cách học qua SMS”.
Theo giáo sư Scott Motlik của trường Đại học Athabasca (Canada), châu Á sẽ tiếp tục đẩy mạnh mục đích giáo dục của ĐTDĐ trong tương lai, và sẵn sàng mở rộng nó với mạng lưới kỹ thuật số thống nhất. Hệ thống Viễn thông Di động Toàn cầu (GSM) là tiêu chuẩn của mạng lưới di động kỹ thuật số ở châu Á. GSM đã cho phép các học sinh, sinh viên và người dân châu Á nói chung tải video về máy ĐTDĐ dễ dàng.
Sử dụng ĐTDĐ vào mục đích học tập cũng phổ biến ở châu Phi. Số liệu thống kê cho thấy chưa đến 11% dân số Nam Phi dùng điện thoại cố định, trong khi có tới 90% dân số nước này tiếp cận với ĐTDĐ. Tại trường Đại học Pretoria ở Nam Phi, học tập di động đã bắt đầu đóng vai trò quan trọng trong e-learning, và sự tăng trưởng của m-learning đã mang e-learning đến với người dân nông thôn ở châu Phi. Một nghiên cứu cho thấy không dùng SMS, thông tin phải mất từ 3 đến 18 ngày mới đến được tất cả các sinh viên. Hơn nữa, việc dùng SMS đã giúp tiết kiệm 20 lần thời gian khi sử dụng dịch vụ bưu chính để chuyển thông tin đến người học. Việc dùng ĐTDĐ để gửi SMS học tập đã được triển khai tại Kenya từ trước năm 2005.
Tại châu Phi, sử dụng ĐTDĐ vào mục đích học tập cũng nhiều hứa hẹn. Khảo sát cho thấy SMS đã được chứng minh là hiệu quả và tiết kiệm; và thế hệ ĐTDĐ tiếp theo sẽ cho phép truy cập Internet và công nghệ “online” liên tục trên máy, để người dùng ĐTDĐ truy cập Internet trực tiếp. Trang web dự báo ETForecasts.com từng nói 2 động lực để công nghệ ĐTDĐ tại các nước đang phát triển đi lên là những loại máy đầu cuối có giá dưới 20 USD và mạng 3G.
Châu Á “hợp” với ĐTDĐ
Trong khi đó, nhiều nhà nghiên cứu cũng cho rằng cơ sở hạ tầng nghèo nàn và địa lý núi rừng, vùng sâu, vùng xa cách trở khiến nhiều khu vực ở châu Á và châu Phi bị cô lập với thế giới, chi phí kết nối các vùng này qua Internet rất hạn chế, mạng lưới di động có thể được thiết kế và thực thi nhanh hơn, tiết kiệm hơn mạng lưới cố định. Theo các nhà nghiên cứu, học tập dựa trên Internet có thể hiệu quả với các nước phương Tây, nơi Internet phát triển mạnh, song lại không thích hợp với châu Á.
Hơn nữa, công nghệ ĐTDĐ đã phát triển rộng khắp, dễ sử dụng và quen thuộc với các người học lẫn người dạy. Việc sử dụng ĐTDĐ rộng rãi tại châu Á không chỉ có lợi cho học sinh, sinh viên, mà còn tích cực cho các khu vực khác trên toàn cầu. Bởi nó đã làm tăng tỷ lệ sử dụng ĐTDĐ trên thế giới, và làm tăng sự sáng tạo của các công ty để đưa ra những mẫu máy rẻ hơn, dịch vụ tốt hơn. Dù ở những quốc gia phát triển của châu Á (như Nhật Bản, Hàn Quốc) hay tại những nước kém phát triển hơn (như Thái Lan, Mông Cổ hay Philipin), ĐTDĐ đã chứng tỏ rất hữu ích cho mục đích học tập, không chỉ là một biện pháp học tiết kiệm, mà còn là công cụ học tập hiệu quả.
Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt
.svg){kind=icon}
