Đưa Internet về điểm BĐVHX mang nặng hình thức

Mặc dù cho đến thời điểm này đã có tới 2.500 điểm BĐVHX được kết nối Internet, nhưng việc kết nối Internet này chưa phát huy hiệu quả.

Như vậy, mục tiêu đưa Internet về nông thôn xem ra vẫn là vấn đề gánh nặng, đường xa.

Chưa hiệu quả

Cho đến thời điểm này, VNPT đã phát triển được 7937 điểm BĐVHX/9086 xã trên cả nước. Trong số đó có 2.500 điểm BĐVHX có truy cập Internet. Ông Nguyễn Mậu Lân, Trưởng ban Phát triển BCVT nông thôn của VNPT cho biết, hiện việc truy cập Internet tại các điểm BĐVHX này vẫn là hình thức quay số với mức cước là 3.000 đồng/giờ.

Hiện mỗi điểm BĐVHX có kết nối Internet được trang bị một máy tính, tuy nhiên cũng có điểm được trang bị 2 - 3 máy tính và có một số điểm BĐVHX được kết nối ADSL. Mặc dù VNPT đã đảm bảo 100% các xã có điện thoại, nhưng trong đó có trên 1000 điểm kết nối vô tuyến chất lượng thấp nên không thể kết nối Internet. Theo nhận định của ông Nguyễn Mậu Lân, việc đưa Internet về điểm BĐVHX xem ra vẫn là câu chuyện mang nặng yếu tố phục vụ xã hội. Thực tế những điểm truy cập Internet này đã không phát huy hiệu quả bởi không thu hút được người dân nông thôn sử dụng dịch vụ.

"Mặc dù chương trình này đã triển khai được khoảng 2 năm nay, song doanh thu từ dịch vụ này quá thấp nên chúng tôi cũng chẳng tính toán tổng hợp làm gì. Để đưa Internet kinh doanh được điểm BĐVHX phải có trình độ quản lý và có nhiều máy truy cập, nhiều chương trình phong phú và được kết nối Internet tốc độ cao. Trong khi đó, những điều kiện này không có tại các điểm BĐVHX. Như vậy, Internet tại điểm BĐVHX mang tính chất "cưỡi ngựa xem hoa". Hiện tất cả các điểm BĐVHX chưa thể kinh doanh được dịch vụ Internet có lãi", ông Nguyễn Mậu Lân nói.

Nhiều ý kiến cho rằng, hiện đa phần kinh tế nông thôn Việt Nam vẫn là manh mún tự cung tự cấp,  nên những yếu tố như thông tin về thị trường, khoa học kỹ thuật chưa phải là vấn đề mà người nông dân quan tâm để sản xuất hàng hoá. Bởi vậy, Internet ở vùng nông thôn sẽ rất khó phát triển. "Chúng ta cứ hì hục đưa Internet về nông thôn để mong rằng nông thôn sẽ tận dụng được Internet để phát triển kinh tế, trong khi đó người dân của chúng ta vẫn cứ vén quần lội trên dăm ba thửa ruộng của mình thì đó chỉ là câu chuyện hão huyền. Chỉ khi nào người nông dân hướng đến sản xuất  hàng hóa, hay nói cách khác là họ phải là công nhân nông dân lúc đó Internet mới có cơ hội phát triển được ở nông thôn. Chúng ta đã cử nhiều đoàn sinh viên tình nguyện để phổ biến CNTT cho những người dân vùng sâu vùng xa. Nhưng đó cũng chỉ như cơn mưa ào qua chẳng để lại hiệu quả gì. Cứ nhìn vào thực tế cho thấy những nơi nông nghiệp sản xuất hàng hóa phát triển chẳng hạn như những người nông dân trồng Thanh long ở Bình Thuận, bưởi Năm roi họ cần phải có Internet  để giao thương thì Internet sẽ phát triển" - ông Nguyễn Mậu Lân phân tích. Thêm vào đó, trong khi xu hướng băng rộng hoá Internet thì tại các điểm BĐVHX vẫn là quay số tốc độ truy cập thấp với giá cước đắt và nội dung nghèo nàn. Đây chính là những rào cản khiến câu chuyện Internet tại các điểm BĐVHX mang tính biểu diễn hình thức mà thôi.

Chờ Quỹ Dịch vụ Viễn thông Công ích

Ông Nguyễn Mậu Lân cho rằng, cần phải coi việc đưa Internet về nông thôn là bước đi đầu tiên có hiệu quả cao nhất, nhanh nhất trong việc thực hiện đưa tri thức về nông thôn. Đây cũng là động lực mạnh mẽ để phát triển Chính phủ điện tử và Thương mại điện tử. Trong đó, mô hình truy cập Internet tại các điểm BĐVHX mang tính chất như "cầu nối" quan trọng trong việc đưa Internet về nông thôn. Mỗi xã cần phấn đấu có điểm truy nhập Internet cộng đồng phù hợp với người dân với tốc độ cao và chi phí thấp. "Tôi cho rằng, nhà nước cần xây dựng trung tâm truy nhập cộng đồng tại các xã. Việc truy cập này phải được kết nối tốc độ cao nhưng phải miễn phí. Như vậy, điểm BĐVHX là nơi phù hợp để triển khai vấn đề này. Có như vậy, mới thu hút được người dân đến điểm BĐVHX. Cần xây dựng điểm BĐVHX thành điểm truy cập cộng đồng và đóng vai trò như mang tính chất "khơi mào" để đưa Internet về nông thôn. Kinh phí để duy trì các điểm truy nhập cộng đồng này phải có sự hỗ trợ từ Quỹ Viễn thông công ích" - ông Nguyễn Mậu Lân nói. Theo tính toán của ông Lân, để duy trì kết nối Internet tại hơn 2.000 điểm BĐVHX mỗi năm Quỹ bỏ ra khoảng 15 tỷ đồng. Nếu không dùng nguồn vốn từ Quỹ này thì doanh nghiệp cũng rất khó có thể duy trì dịch vụ Internet và các BĐVHX khi mà chưa thể kinh doanh dịch vụ này tại đây. Tuy nhiên, ông Nguyễn Mậu Lân còn đưa ra mô hình để Internet đến một cách bền vững với người dân nông thôn là đại lý Internet công cộng. Trên thực tế, người nông dân rất khó có điều kiện mua máy tính và kết nối Internet. Nhưng họ có thể sử dụng Internet tại các điểm truy cập Internet tại các điểm đại lý Internet. Tại đây, họ phải trả mức phí rẻ để truy cập Internet. Hơn nữa, các đại lý Internet có nguồn kinh phí duy trì và phát triển của toàn xã hội chứ không trông chờ vào nhà nước.

"Hiện mô hình đưa Internet về nông thôn như Internet trường học, Internet tại điểm BĐVHX chưa hiệu quả bởi vấn đề không duy trì được vì không có tiền duy trì kết nối vận hành. Vì vậy, cần phải tìm ra mô hình Internet phải tự nuôi nó. Ví dụ như tài trợ cho các đại lý ưu đãi vay vốn, hỗ trợ kinh phí truy cập… để khuyến khích toàn xã hội đưa Internet về nông thôn" - ông Nguyễn Mậu Lân khẳng định.

Thái Khang