Đầu năm 2013, hơn 100.000 thành viên của Cộng đồng Việt Nhật trên Facebook nhận được lời mời, thử sử dụng một từ điển tiếng Việt mới trên nền Web, iOS và Android với tên gọi là Mazii.

Sự ra đời của từ điển này được đón nhận một cách nồng nhiệt bởi tiếng Nhật là một thứ ngôn ngữ khá lạ lùng, sử dụng nhiều chữ Hán cổ của Trung Quốc, ngữ pháp khó như... Hàn Quốc và lại mượn rất nhiều từ vựng từ tiếng Anh.

Trên một văn bản tiếng Nhật có thể có 4 loại chữ viết bao gồm chữ Hiragana, Katakana, Kanji, Jomaji và nhiều văn phong trình bày khác nhau, trong đó rất coi trọng về kính ngữ.

Mazii tổng hợp được nghĩa của từ, đặt từ vựng trong câu, trình diễn được cả cách viết tay theo từng nét và có nghĩa Hán Việt để cho người học có thể dễ nhớ hơn nghĩa của từng từ. Thời điểm trước khi Mazii ra đời, các từ điển khác cũng có những tính năng này nhưng rời rạc ở từng từ điển khác nhau, ví dụ như nếu bạn muốn biết cách viết như thế nào, bạn phải dùng từ điển Imiwa hay nghĩa của Hán Việt thì phải dùng từ điển chữ Hán, rất bất tiện khi tra cứu.

Tốt nghiệp Bách khoa năm 2012 ngành CNTT, ra trường với vốn tiếng Nhật sơ cấp được học vỏn vẹn trong vòng 4 tháng tại Việt Nam, Trình cũng 10 bạn sinh viên tại Bách Khoa được công ty Kayac tuyển dụng để làm việc tại Nhật theo diện kỹ sư. Đây là công ty công ty phát triển game di động trên nền iOS, Android và Windows Phone của Nhật.

Đây là một trong những lứa sinh viên đầu tiên, nhận được sự quan tâm sâu sắc của thị trường Nhật Bản dành cho ngành CNTT, Trình nói: “Năm 2012, chỉ duy nhất Kayac phát tờ rơi, bọn em đi nhóm 9 người còn bây giờ thì rất nhiều công ty Nhật muốn tuyển dụng tại Việt Nam, trước khoá đó công ty này đã từng tuyển một đợt 3 người Việt và kết quả làm họ hài lòng".

Kayac khi đó là một công ty Nhật mới mở được 3 năm, vừa nhận outsource, họ cũng bán luôn cả các giải pháp cho đối tác từ cả phần thiết kế và lập trình và có một vài game được biết tới như Quiz Kingdom, Koshien (game bóng chầy)... Tại công ty, nhân viên người nước ngoài đông nhất đến từ Trung Quốc, sau đó là Việt Nam, Indonesia, Pháp, Mỹ, mức lương trả cho các lập trình viên Việt, thoải mái để chi trả cho cuộc sống và có thể tiết kiệm gửi cho gia đình.

May mắn cho Trình, đây là một công ty đậm chất công nghệ, họ cởi mở hơn với nhân viên và có triết lý sống được gọi là Omoshiroi Houjn - đây là từ ghép giữa “thú vị” và “pháp nhân”, coi trọng cuộc sống của mọi người trong công ty. Kayac cho nhân viên ăn mặc thoải mái, quy mô công ty có khoảng 200 người với 3 giám đốc là người Nhật.

Năm 2014, mặc dù cánh cửa làm việc ở tại Nhật luôn rộng mở, nhưng Trình quyết định về nước để phát triển Mazii và những dự án mới của mình.

Mazii được phát triển vào tháng 4/2013, bởi Trình và Nguyễn Trí Dũng (sinh năm 1989), hiện Dũng vẫn làm việc tại Nhật Bản và tham gia cùng nhóm phát triển Mazii.

Ban đầu, để khởi tạo Mazii, mỗi ngày Trình dùng 2 tiếng để theo dõi phản hồi của người dùng, ban đầu chỉ có nhóm 10 người ở đội Việt Nam tại Nhật là chịu dùng Mazii, mọi người liên tục phản hồi và cùng chỉnh sửa.

Đến tháng 7/2013, từ điển lần đầu tiên ra mắt phiên bản web, tháng 12/2013 bắt đầu cho phép tải từ App Store của Apple và Google Play cho các dòng máy Android.

Theo số liệu phân tích từ Mazii, 90% người dùng từ Việt Nam, 10% người dùng từ Nhật là sử dụng từ điển web. Trong khi, đối với bản Mobile thì tỉ lệ này là 60% và 40%, tỉ lệ hệ điều hành iOS sử dụng Mazii chiếm 70%. Như vậy, tại Nhật Bản các thiết bị cầm tay được sử dụng phổ biến hơn và đây cũng là xu hướng phát triển các nền tảng số hiện nay.

Hiện Mazii có khoảng 150.000 người dùng, mỗi phiên người dùng sử dụng khoảng 12 phút cho bản mobile và 17 phút cho bản web, đây là một con số rất đáng khích lệ, đối với một ứng dụng khá mới mẻ và hướng tới cộng đồng rất giới hạn.

Đến nay, nhóm phát triển Mazii gồm có 4 người, có duy nhất một cô gái sinh năm 1994 học Đại học Mỹ Thuật Hà Nội phụ trách về đồ hoạ, còn lại toàn sinh viên các trường công nghệ làm bán thời gian. Tổng chi phí phát triển xấp xỉ 15 triệu đồng/tháng và mức quảng cáo nhỏ nhặt chưa đem lại điều gì cho những người làm ra Mazii, nhưng cũng đủ để cân bằng và sản phẩm này vẫn đang hoạt động ổn định cho người dùng. Số tiền mà Trình nhận được từ cộng đồng là gần 90 USD, khi cậu kêu gọi tài trợ trên Mazii để chuẩn bị cho đợt nâng cấp dữ liệu.

Điều khích lệ là Mazii đang nhận được phản hồi tốt của cả người Nhật và người Việt, trong đó có những đóng góp sửa đổi. Nguyễn Hồng Hạnh, người đạt được JLPT N2 (trình độ năng lực tiếng Nhật, có 5 cấp, cao nhất là N1) ngay từ thời THPT và hiện là sinh viên K54 của Khoa Ngôn ngữ Nhật, Đại học Ngoại Thương cho biết, Mazii dùng ổn vì có nhiều ví dụ khá hay, có mẫu câu, có từ Hán - Việt, mặc dù có một số từ chưa được dịch chính xác tuyệt đối, Mazii luôn là lựa chọn được cài đặt trong điện thoại. Hiện cũng chưa có từ điển Nhật - Việt nào chính xác vượt trội hơn Mazii.

Hiện tại, Mazii miễn phí và Trình nói nó sẽ tiếp tục được miễn phí nhưng vẫn chạy quảng cáo để có nguồn thu cho phát triển. Tuy nhiên, một số người dùng không thích như vậy.

Thanh Tùng, du học sinh Việt Nam tại trường Suzuka International University (Nhật Bản) cho rằng, mình sẵn sàng bỏ tiền để có được trải nghiệm tốt hơn trong môi trường không quảng cáo, nên việc không có các phiên bản cho phép người dùng trả tiền để sử dụng mà không bị “làm phiền” cũng chưa chắc đã là một ý tưởng tốt. Hiện tại, Tùng sử dụng từ điển bỏ túi cho việc tra từ mới.

Đáp lại các ý kiến, Trình phản hồi, sẽ hoàn thiện các tính năng của Mazii, nghĩ đến việc bổ sung các bài đọc từ báo chí với cấp độ cao hơn, còn việc thu tiền người dùng thì chưa nghĩ tới. Ngay cả đối với quảng cáo trên app thì Trình cho rằng, nó không đáng kể.

Hiện từ điển được viết dựa trên mã nguồn mở Stardic và các từ điển chữ Hán, tác giả Mazii cũng đã liên hệ với Nhà xuất bản Minna no Nihongo (tiếng Nhật cho mọi người) đề nghị hợp tác Việt hoá và viết app dựa trên quyển giáo trình sơ cấp nổi tiếng này, tuy nhiên phía Nhật Bản nói họ cũng đang phát triển Mina No Nihogo ấn bản điện tử.

Chàng trai trẻ mong muốn hoàn thiện sản phẩm của mình, sao cho 100% người học tiếng Nhật - Việt sẽ sử dụng sản phẩm này. Cậu nói, sự thấu hiểu về mặt ngôn ngữ cũng dẫn đến sự giao lưu văn hoá giữa hai nước được tốt hơn, khi Nhật Bản là một đất nước rất đáng để học hỏi và Việt Nam cũng là một quốc gia có nhiều cơ hội phát triển.

Làm việc cho Bkav từ năm 2009, trong vai trò phân tích xử lý virus và phát triển các tính năng của phần mềm này, từ một sinh viên làm thêm, năm 2012, Trình được nhận vào làm chính thức. Chính Bkav đã giúp Trình học được khá nhiềm kỹ năng lắng nghe, chăm sóc và phản hồi khách hàng một cách nhanh chóng, đây là điều áp dụng được cho công việc tại Nhật Bản và cả Mazii sau này. Hiện chàng trai quê ở Bắc Ninh, đã mở công ty riêng đặt tại Linh Đàm (Hà Nội) với tên gọi eUp và mong muốn đẩy mạnh phát triển các dự án ứng dụng liên quan đến giáo dục. Công ty vẫn đang làm outsource, tập trung phát triển từ điển Mazii và Crazy Japanese, ứng dụng cho phép học giao tiếp tiếng Nhật một cách hiệu quả hơn.